تاریخ 1390/11/26 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره برو جستجو جستجوی پیشرفته  
يادداشت
بافت قديمي و فرسوده فراموش شده استان
   نويسنده : روح اله ساعدي

ماده 560 قانون مجازات اسلامي، بخش تعزيرات، مصوب سال 1375، تصريح مي کند: «هر کس بدون اجازه از سازمان ميراث فرهنگي، يا با تخلف از ضوابط مصوب و اعلام شده از سوي سازمان مذکور، درحريم آثار فرهنگي، تاريخي مذکور در اين ماده، مبادرت به عملياتي نمايد، که سبب تزلزل بنيان آنها شود، يا در نتيجه آن عمليات، به آثار و بناهاي مذکور خرابي يا لطمه وارد آيد، علاوه بر رفع آثار تخلف و پرداخت خسارت وارده، به حبس از يک تا سه سال محکوم مي شود و...»
شايد اگر نگاهي ريزبينانه به آن چه در سطح بافت فرسوده استان مي گذرد، داشته باشيم درخواهيم يافت، آينده اين 2200 هکتار بافت فرسوده شهرهاي استان، همان اندازه که به علوم جديد و فناوري نياز دارد، به گذشته و ارزش هاي آن نيز نيازمند است. محدوده اي که در دوران صفويه، زنديه، افشاريه و بعدها قاجاريه ساخته شده و امروزه بخش تاريخي شهرهاي استان را تشکيل مي دهد.
محلاتي با کوچه و گذرگاه هاي باريک که حوزه هاي علميه، مسجدها، حمام ها، مدرسه ها، کاروانسراها، بازارچه ها، تيمچه ها و بناهاي ارزشمند مسکوني در حوزه معماري ايراني را در خود جاي داده و با توجه به شرايط و مصالح معماري آن دوره ها، عمدتا با خشت و گل ساخته شده اند.
در بيشتر کشورها، عمدتا براي مقاوم سازي و امروزي کردن چنين مناطقي، تلاش مي کنند تغييرات با حفظ هويت معماري منطقه انجام شود.
 آن چه هم جديد ايجاد مي کنند، همگون و همساز با مصالح و ويژگي هاي معماري بومي منطقه است. حتي در بسياري از موارد، براي ارائه خدمات شهري به اين محلات، به منظور جلوگيري از حوادثي چون آتش سوزي، تجهيزاتي متناسب با ويژگي هاي آنجاها، مي سازند.
اين درست که در بسياري از اين مناطق و محلات قديمي همين شهر سمنان، کوچه ها به اندازه اي باريکند که حتي گذر يک موتورسيکلت هم مشکل است، اما اگر قرار است اين گونه معابر اصلاح شوند، طراحي بايد به گونه اي باشد که هويت معماري، شهرسازي، فرهنگ و شيوه زندگي انسان هاي گذشته شهر که در قالب همين محلات قابل مطالعه و اهميت است، از بين نرود و مداخله به پايين ترين سطح برسد. در نتيجه با چنين اقداماتي مي توان بخش تاريخي شهري را که هويت 200 ساله اين استان در دوره معاصر بوده است را براي نسل هاي آينده حفظ کرد. هر چند که در خبرهاي استان داشتيم که قرار است 20 ميليارد تومان تسهيلات ويژه براي بازسازي بافت فرسوده استان اختصاص يابد تا اين بافت قديمي و فرسوده نوسازي گردد، اما نبايد فراموش کرد که استان سمنان و بافت قديمي آن به درد بي توجهي دچار شده اند. چرا که اين بافت همان طور که ذکر شد، هزاران اثر منحصر به فرد و نفيس معماري ايراني دوره معاصر را در خود جاي داده است، که خيلي از آنها در فهرست آثار ملي کشور ثبت شده اند. گذرگاه ها و کوچه هاي تنگ و باريک اين بافت ها در گذشته باعث مي شد، ساکنان و اهالي آنجاها به دليل فضاي دنج و بسته، احساس تعلق و وابستگي بيشتري به محله خود داشته باشند، در حالي که اکنون، با تعريض بي ضابطه آن معابر و عبور و مرور فزاينده و بي رويه خودروها، ديگر کمترين دلبستگي به گذر گاه هاي محل زندگيشان ندارند.
آيا وقت آن نرسيده است که دستگاه ها و سازمان هاي ذيربط در اين زمينه، جديت بيشتر نمايند و به داد بافت قديم استان سمنان، فراموش شده ترين عنصر اين روزها برسند.
نه قانون محکمي براي حفاظت از آن وجود دارد و نه احساس مسووليتي در قبال آن!
اين بناها، نماد و نشانه هاي هويت معماري اين مرز و بوم هستند، ولي زير سايه سنگين مدرن شدن کمر خم کرده اند.

 


نسخه چاپي ارسال به دوستان