تاریخ 1393/02/24 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره برو جستجو جستجوی پیشرفته  
تربيت و ترتيب سني فرزندان

مهارت هاي فرزندپروري در واقع اطلاعات و دانشي است که والدين بايد براي تربيت صحيح فرزندان آن را فراگيرند; به اعتقاد کارشناسان، افزايش اين دسته از مهارت ها مي تواند به والدين در به کارگيري شيوه هاي صحيح تربيتي کمک بسياري کند. هرچند طي سال هاي اخير آگاهي عمومي جامعه نسبت به مسائل تربيتي افزايش پيدا کرده است و والدين امروزي بيش از گذشته به مسائل تربيتي اهميت مي دهند، اما هنوز تا علمي شدن بسياري از مباحث تربيتي و به کار گرفتن آن در خانواده ها فاصله زيادي داريم. از اين رو در صفحه خانواده و سلامت بارها به مسائل تربيتي کودکان پرداخته ايم و اين بار نيز به موضوع پراهميت ترتيب تولد و تاثير آن بر شکل گيري شخصيت افراد مي پردازيم که بحث جديدي است. 

ترتيب سني  
از آن جا که ترتيب تولد يکي از عوامل مهم و موثر در شکل گيري شخصيت فرزندان، هوش آن ها، تعيين آينده شغلي و تحصيلي و ايجاد رقابت در فرزندان است، والدين بايد نسبت به خصوصيات مرتبط با ترتيب سني آگاهي داشته باشند و با فرزندان مطابق با اين خصوصيات رفتار کنند تا بتوانند روش هاي موثري را در برقراري ارتباط با فرزندان و تربيت آن ها به کار گيرند. يکي از مهم ترين اين تمهيدات، مديريت رقابت بين فرزندان است; اين مديريت بايد به نحوي باشد که رقابت به تعارض منجر نشود. متاسفانه گاه والدين به گونه اي رفتار مي کنند که باعث ايجاد رقابت منفي و سپس تعارض بين فرزندان مي شود. در واقع والدين با تبعيض، بدرفتاري با يکي از فرزندان و توجه نکردن به خصوصيات شخصيتي، ناخواسته به رقابت منفي بين فرزندان دامن مي زنند.در حالي که بايد با توجه به خصوصيات شخصيتي، سرشتي و ترتيب و توالي سني، رفتارهايي متناسب با فرزندان را در پيش بگيرند. يکي از نکته هايي که بيشتر والدين نسبت به آن بي اطلاع هستند، خصوصيات سرشتي کودکان است. خصوصيات سرشتي همان ويژگي هاي ذاتي است که کودک با آن به دنيا مي آيد و اکتسابي نيست. هر کودکي يک سري خصوصيات شخصيتي و رفتاري دارد که مربوط به ذات اوست و او را از کودکان ديگر متمايز مي کند. 

کودکان آسان، کودکان دشوار  
کودکان از نظر سرشتي «خوب» يا «بد» نيستند بلکه «آسان » يا «دشوار» هستند. اين خصوصيات به ترتيب تولد ربطي ندارد.«کودک دشوار» ممکن است بدقلق، بداخلاق، ناسازگار و پرخاشگر باشد، غر بزند، گوشه گير باشد و مدام با ديگر بچه ها درگير شود. «بچه آسان» نقطه مقابل «بچه دشوار» است و آرام، سازگار، خوش اخلاق و خوشخوست. بار ديگر تاکيد مي کنيم که اين خصوصيات سرشتي است و والدين بايد با شناسايي سرشت کودک خود با او رفتار کنند. والديني که کودک دشوار دارند بايد صبر و تحمل و سازگاري زيادي داشته باشند، با کودک مدارا کنند تا بتوانند روش هاي موثر تربيتي را اعمال کنند. دقت کنيد که تمامي اين عوامل اعم از خصوصيات سرشتي، ترتيب تولد، سن و جنس فرزندان، روي کيفيت رقابت آن ها تاثيرگذار است. به اين ترتيب به نظر مي رسد در موضوعي مثل رقابت بين فرزندان تفاوت سني نکته بسيار مهمي است.  
فاصله سني ايدهآل بين فرزند اول و دوم 5 سال است. با اين فاصله فرزند اول مي تواند لذت تک فرزند بودن را بچشد و آمدن فرزند دوم را بپذيرد. در واقع هرچه فاصله سني بيشتر باشد، تعارض ها کمتر است زيرا فرزند بزرگ تر متکي به خود است و چون به سن مهد کودک يا مدرسه نزديک شده است، در خارج از منزل حضور دارد و با همسالان خود بهتر ارتباط برقرار مي کند. در حالي که کودکان کوچک تر کم تحمل، کم ظرفيت و متکي به والدين هستند.  

تجربه والدين  
تبعيض بين فرزندان، محبت بيش از حد به يکي از فرزندان، مقايسه بين فرزندان، قضاوت نادرست درباره آن ها، سرزنش و تحقير فرزندان در مقابل خواهر يا برادر کوچک تر يا بزرگ تر، احترام نگذاشتن به شخصيت آن ها، تشويق نکردن و رفتارهاي توهين آميز مي تواند آثار مخربي روي نگرش فرزندان بگذارد و آن ها را به شدت به هم وابسته يا از هم دور کند.
نکته اين جاست که والدين آموزش مهارت هاي فرزند پروري را نمي بينند و طبيعي است که با مسائلي از قبيل خصوصيات سرشتي، شخصيتي و ترتيب تولد ناآشنا هستند و تصور مي کنند بايد با آن ها يکسان برخورد کنند. يکي از اولين قدم ها براي ارتقاي ارتباط بهتر با فرزندان اين است که با هر يک از آن ها به تناسب سن و خصوصياتش وقتي را بگذرانند. اين کار باعث مي شود فرزندان احساس خوبي داشته باشند و بدانند که والدين به آن ها علاقه مند هستند. دادن مسئوليت براي افزايش کارايي، خودارزشمندي و اعتماد به نفس در آن ها نيز مي تواند رابطه والدين با فرزندان را در طول زمان بهتر کند. براي مديريت رقابت نيز بهتر است والدين در درجه اول بپذيرند رقابت، بخشي از مرحله رشد طبيعي فرزندان است و بايد وجود داشته باشد و به شرط مديريت صحيح آن، مي تواند سازنده باشد. برخورد صحيح متناسب با سن، خصوصيات سرشتي و ويژگي هاي شخصيتي و ترتيب تولد، تبعيض قائل نشدن بين آن ها، توضيح درباره علت رفتارهاي متفاوت به فرزندان با دلايل منطقي و با اشاره به خصوصيات سرشتي آن ها، مداخله نکردن در دعواي بين فرزندان، اهميت ندادن به بدگويي فرزندان از يکديگر، مشاوره گرفتن از آن ها براي حل مشکلات بين خواهر و برادرها، استفاده از نظرهاي آن ها در تصميم گيري ها هر يک به تنهايي مي تواند بسيار کارساز باشد.

 مرکز مشاوره آرامش(نيروي انتظامي استان سمنان)


نسخه چاپي ارسال به دوستان