تاریخ 1392/02/26 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره برو جستجو جستجوی پیشرفته  
تاثير فضاهاي شهري بر امنيت شهروندان

ايجاد فضاهاي امن عمومي شهري امروزه به عنوان يکي از مسايل مهم در برنامه هاي توسعه ي شهري مورد توجه مديران و طراحان اين فضاها قرار گرفته و با توسعه و گسترش شهرنشيني و افزايش ناهنجاري هاي شهري به ويژه جرايم، مسئله ي پيش گيري محيطي جرايم از طريق برنامه ريزي و طراحي محيطي و سامان دهي فضاهاي شهري اهميت زيادي پيدا کرده است. 
امروزه احساس امنيت به عنوان يکي از نيازهاي روحي انسان و مهم ترين شاخص کيفيت فضاهاي شهري محسوب مي شود، به طور کلي طراحي محيط هاي امن شهري و بهبود کيفيت محيطي مناطق مسکوني تا حد زيادي در کاهش جرايم شهري موثر است.
در اجتماعات شهري نسبت به روستاها، به لحاظ آن که شرايط موجود در آن ها، زمينه را براي بروز انحرافات و ارتکاب جرم مستعد و آماده مي کند، آمار بيش تري از رفتارهاي ناهنجار ديده مي شود.
از سويي جامعه شناسي شهري اثبات مي کند که ميزان جرايم و عوامل ايجادکننده ي آن ها در نقاط مختلف يکسان نيست; به اين معنا که مناطق و محله هاي مختلف شهر از لحاظ بزهکاري با هم ديگر متفاوت هستند و ميزان جرم در مناطق پرجمعيت و محروم شهرها که با حداقل امکانات رفاهي زندگي مي کنند، به مراتب بيش تر از اماکن کم جمعيت و مرفه شهرها است.
فضاهايي که از نظر ساختاري و فرم، نماياني کم تر داشته باشند، به علت در معرض ديد نبودن و ناپيدايي، شرايط محيطي را جهت استفاده ي افراد مجرم و متخلف مساعد مي سازند; به عنوان مثال زمين هاي مخروبه، خانه هاي متروکه و زير پل ها به عنوان فضاهاي بدون دفاع مطرح هستند و امنيت کافي براي شهروندان ندارند.
همان گونه که يک خانه و همه ي فضاهاي داخلي آن پناهگاه امني براي اعضاي خانواده محسوب مي شوند، شهر و فضاهاي آن نيز بايد امنيت را براي شهروندان فراهم سازد. در واقع امنيت در بافت مسکوني، از اهميت ويژه اي برخوردار است و اتصال املاک به يکديگر و ايجاد ارتباط مناسب بين آن ها، امنيت منازل و ساکنان آن ها را بالاتر مي برد; اما وجود منازل مخروبه و متروک و زمين هاي خالي، احتمال وقوع جرم را در اطراف آن ها بالاتر مي برد.
در مجموع فضاهاي متراکم ساخته شده، ريسک جرم را پايين مي آورد و موجب احساس آرامش و امنيت در شهروندان مي شود و هم چنين وجود تجهيزات و امکانات رفاهي از قبيل تلفن هاي عمومي باعث مي شود که احساس امکان دست رسي به کمک در افراد تقويت شود.
مردم بايستي در فضاهاي شهري احساس امنيت و ايمني داشته باشند، وقتي امنيت و ايمني با کالبد شهر تلفيق مي شود، يکي از موارد مهم که به عنوان يک مشخصه ي فيزيکي اهميت پيدا مي کند، مسئله ي وضعيت نور است و در واقع نور سبب افزايش ايمني در فضاهاي پر رفت و آمد مي شود; زيرا فضا را دفاع پذير مي سازد و امکان انجام اعمال ناشايست و تخلفات را کم تر مي کند.
مهم ترين نکته در خصوص نور اين است که مجرمان کم تر در فضاهاي پر نور حضور پيدا مي کنند و تمايل بيش تري به حضور در فضاهاي تاريک دارند و دومين نکته که به نور ارتباط دارد، مسئله  «ديد» است. زيرا وقتي فضا روشن باشد، آسان تر مي توان محيط اطراف را مشاهده کرد و وقتي که افراد حس کنند ديده مي شوند، کم تر مرتکب خطا مي شوند.
در واقع يکي از مهم ترين ابزارهاي کنترل امنيت فضاهاي عمومي، مسئله ي نورپردازي است. زيرا بخش عمده ي ترس و ناامني، به تاريکي هوا و نبود نور کافي در شب مربوط مي شود و براي اين که شهروندان احساس امنيت بيش تري پيدا کنند، بايد بتوانند محيط اطراف خود را تجزيه و تحليل کنند; بنابراين اگر ميزان روشنايي استاندارد باشد، در افزايش امنيت شبانه و حفظ نظارت بر فضاها تاثير بسزايي دارد.
در قواعد و مقررات ساختماني متداول است واحدهاي ساختماني مشرف به پارک نبايد پنجره داشته باشند، اما تحقيقات نشان مي دهد که وجود پنجره روبه روي پارک ها مي تواند يک نوع ايمني براي افرادي که در پارک حضور دارند، ايجاد کند; زيرا ميزان ديده شدن بيش تر مي شود.
نکته ديگر کف سازي سطح خيابان نيز از اهميت بالايي برخوردار است، استفاده از مصالح و شيب مناسب از الزامات ايمني و امنيت محسوب مي شوند و در واقع وجود «شيب راه» در سطح خيابان ها از يک طرف ايمني عابران پياده را تسهيل مي کند و از طرف ديگر براي نيروهاي تامين ايمني و امنيت، به عنوان يک عامل کمک رسان محسوب مي شود و توان نيروهاي امنيتي براي کمک به افراد را افزايش مي دهد.
در کل کيفيت محصولات و مبلمان شهري و نحوه ي قرار گرفتن آن ها از اهميت زيادي برخوردار است; به اين معنا که مبلمان شهري بايد از کيفيت مناسبي برخوردار باشد. زيرا کيفيت بالاي اين وسايل ماندگاري و قابليت استفاده از آن ها را بالا مي برد و هم چنين چيدمان نامناسب مي تواند ميزان ايمني را کاهش دهد. به عنوان مثال کيوسک تلفن يا سطل زباله اي که مسير افراد را سد مي کند، به نوعي امنيت اجتماعي افراد را کاهش مي دهد و از طرفي نحوه ي قرارگيري و کيفيت خوب مبلمان شهري ميزان امنيت شهروندان را بيش تر مي کند.
هم چنين فضاهاي سبز علاوه بر اين که باعث طراوت و شادابي محيط مي شوند، از موارد کمک کننده به ايمني و امنيت در پارک ها و فضاهاي سبز، محسوب مي شوند زيرا ارتفاع نامناسب پوشش گياهي، براي افراد، فضاي بي دفاعي را ايجاد مي کند و هم چنين اين امر در ديد فرد و فضاي تحت کنترل او موثر است.
  که بنظر ميرسد طراحان شهري بايد با فراهم آوردن فضاي شهري مناسب، شهروندان را در کنار يک ديگر جمع کنند، زيرا ايجاد فضاي دوستانه از بروز جرم پيش گيري مي کند.
در نتيجه فضاسازي و ارتقاي کيفيت کالبدي مکان هاي همگاني در ايجاد ايمني و امنيت شهروندان نقش بسزايي دارد و هم چنين رسيدگي به وضعيت زمين هاي خالي و اماکن مخروبه نيز در کاهش جرم بسيار موثر است.  
معلميان

 


نسخه چاپي ارسال به دوستان