تاریخ 1392/02/26 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره برو جستجو جستجوی پیشرفته  
سفته و نحوه مطالبه آن

مقدمه :  
يکي از اسناد تجاري که اشخاص عادي و بازرگانان در معاملات خود از آن استفاده مي کنند «سفته» است . سفته يک سند تعهد پرداخت مي باشد که درآن امضا» کننده متعهد مي شود مبلغ مندرج در آن را پرداخت کند . اگر دارنده سفته بخواهد از مزاياي قانوني اين سند استفاده کند بايد با مقررات آن آشنا باشد ، در غير اين صورت دارند، آن نمي تواند از امتيازات اين سند تجاري بهره مند شود و تنها قادر خواهد بود در دادگاه به عنوان يک نوشته عادي به آن استناد کند.  
بيشتر شهروندان گمان مي کنند که چون سفته در فرم هاي چاپي و تمبر دار تهيه و توزيع مي شود، سند رسمي محسوب مي شود و قانونگذار از آن مانند (چک) حمايت کيفري مي کند يعني در صورت عدم پرداخت ، وجه در سررسيد معين صادر کننده آن قابل تعقيب کيفري و در نهايت قابل مجازات مي باشد. در صورتي که سفته سندي است تجاري که اگر مطابق قانون و با رعايت تشريفات مربوطه تنظيم شود، دارنده آن از «مزايايي» بهره مند مي شود که اسناد عادي از آن برخوردار نيستند.  

تعريف سفته:  
سندي است که به موجب آن امضا» کننده تعهد مي کند که مبلغي وجه در زمان معين يا به محض مطالبه از سوي دارنده، در وجه حامل يا شخص معين يا به حواله کرد آن شخص، کارسازي کند.  

توضيحاتي در مورد شکل ظاهري سفته:  
برابر قانون تجارت، سفته علاوه بر امضا» يا مهر بايد داراي تاريخ بوده و مطالب زير نيز در متن آن قيد شده باشد:  
- مبلغي که بايد پرداخت شود( با حروف)  
- گيرنده وجه  
- تاريخ پرداخت  
البته لازم است که نام و نام خانوادگي صادر کننده، اقامتگاه وي و محل پرداخت سفته نيز در آن نوشته شود.  
سر رسيد سفته يا موعد پرداخت آن، معمولا با روز، ماه و سال به صورت مشخص در متن آن نوشته مي شود. با اين وجود، قانون به «عندالمطالبه» بودن آن نيز اشاره کرده است و اين بدان معناست که به محض مطالبه دارنده سفته، صادر کننده بايد آن را بپردازد. اگر زمان پرداخت سفته روز معيني باشد که آن روز با تعطيل رسمي مصادف شود، سفته بايد در روز بعد از تعطيل پرداخت شود.  
سفته قائم به وجود دو شخص است: صادر کننده که مديون و بدهکار است و شخص ديگر که ممکن است در هنگام صدور سفته معين يا نامعلوم باشد. در صورتي که سفته براي شخص معيني صادر شود، نام و نام خانوادگي او در سفته آورده ميشود در غير اين صورت به جاي نام او نوشته مي شود «در وجه حامل»  

آيا سفته مانند چک قابل انتقال به ديگري است؟  
عبارت «حواله کرد» در سفته به شخص اين اختيار را مي دهد که سفته را به ديگري واگذار کند. البته اگر عبارت حواله کرد نيز وجود نبود، دارنده سفته مي توانست با ظهر نويسي(پشت نويسي) آن را به شخص ديگري انتقال دهد.  
ظهرنويسي: يعني آنکه دارنده سفته مطالبي را که در برگيرنده هدف او از دريافت يا انتقال سفته است در پشت آن نوشته و در زير اين مطالب امضا» مي کند، پس ظهر نويسي براي انتقال سفته به ديگري يا وصول وجه آن است.
اگر سفته با ظهر نويسي هاي متعدد به اشخاص گوناگون منتقل شود، در اين حالت دارنده سفته براي مطالبه وجه آن به چه کسي مي تواند رجوع کند و به بيان ديگر چه کسي مسئوليت پرداخت دارد؟  
کسي که سفته را امضا» کرده و ظهر نويسي ها همگي در مقابل دارنده آن «مسئوليت تضامني» دارند. يعني دارنده سفته در صورت عدم پرداخت «واخواست» ، مي تواند به هر کدام از آنها که بخواهد (به صورت منفرد) يا به دو يا چند يا تمامي آنها (به صورت دسته جمعي) مراجعه کند. هم چنين حق رجوع را هر يک از ظهر نويسي ها نسبت به صادر کننده سفته و ظهر نويس هاي ماقبل خود دارد. بنابراين صادر کننده به علاوه ظهر نويس ها همگي مسئول  پرداخت وجه سفته خواهند بود.


آيا مي توان از صادر کننده سفته، «ضامن» خواست؟  
پرداخت وجه سفته را مي توان ضمانت کرد. اين ضمانت ممکن است در رابطه با صادر کننده يا ظهرنويس ها صورت گيرد. در اين صورت ضامني که ضمانت صادر کننده يا ظهرنويس را کرده، فقط با کسي مسئوليت تضامني دارد که از او ضمانت کرده است.  
بايد توجه داشت که هيچ نوشته اي نمي تواند از طرف دارنده سفته، جايگزين واخواست نامه شود.  

محمد عليان  

 


نسخه چاپي ارسال به دوستان