تاریخ 1398/06/20 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره برو جستجو جستجوی پیشرفته  
تهران به مديرکل موقت آژانس بين‌المللي انرژي اتمي اعلام کرد
جاده برجام يک طرفه نيست

«کرنل فروتا» ديروز در حالي به مهمترين ماموريت خود در دوران تصدي مسئوليت موقت مديرکلي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي آمد که انجام اين سفر به تهران، هر چند از مدت‌ها پيش تنظيم شده بود اما همزماني آن با اجراي گام سوم کاهش تعهدات برجامي ايران، به اهميت و حساسيت آن بيش از پيش افزود.

به گزارش ايرنا، مديرکل موقت آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در تهران ديدارهاي مهمي با مسئولان فني و سياسي طرف ايراني توافق هسته‌اي انجام داد.

فروتا در اين ديدارها، از آخرين وضعيت صنعت هسته‌اي ايران مطلع شد، از جزييات مربوط به اقدامات ايران در راستاي کاهش تعهدات برجامي‌اش کسب اطلاع کرد و اينک قرار است گزارشي از اين سفر را در جلسه آتي شوراي حکام آژانس بين‌المللي انرژي اتمي که قرار است هفته آينده در وين تشکيل شود، ارائه دهد.

گزارش فروتا مي‌تواند نشانه و حکايتگر رويکرد جديد آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در دوره پساآمانو باشد و براي فروتايي که از مهمترين گزينه‌هاي مديرکلي آژانس محسوب مي‌شود، حکم مرگ و زندگي را ايفا خواهد کرد.

دليل اهميت سفر فروتا

هر چند سفر ديروز کرنل فروتا، سفري از پيش تعيين شده بود و هرچند همزماني آن با اجراي گام سوم، به اهميتش افزود اما مستقل اين مسائل، سفر مديرکل موقت آژانس بين‌المللي انرژي اتمي از جهات مختلفي از اهميت بسياري برخودار است. فروتاي رومانيايي فرد ناآشنايي با صنعت و توانمندي‌هاي هسته‌اي ايران نيست. او در سال 2015 دستيار آمانو در آژانس بود و يکي از حاميان سرسخت برجام و از مخالفان جدي خروج آمريکا از اين توافق بين‌المللي محسوب مي‌شود.

همچنين او در مقام مشاور و هماهنگ‌کننده ارشد سياست‌گذاري و برنامه‌ريزي‌ نقش مهمي در جهت‌دهي به اين نهاد بين‌المللي ايفا کرده است و به همراه «رافائل ماريانو گروسي» آرژانتيني از مهمترين نامزدهاي کرسي مديرکلي آژانس محسوب مي‌شود.

فروتا چهار روز پس از اعلام درگذشت آمانو و پس از آنکه درباره «مري آليس هيوارد» - که به طور موقت وظايف آمانو را برعهده گرفته بود و تنها سه روز در اين مقام باقي ماند - توافقي حاصل نشد، از سوي شوراي حکام آژانس بين‌المللي انرژي اتمي به عنوان مديرکل موقت آن نهاد برگزيده شد.

فروتا نيز مانند آمانو معتقد است از سال 2003 به اين سو برنامه هسته‌اي ايران برخلاف آنچه که اسراييل ادعا مي‌کند از توليد بمب اتمي فاصله گرفته و فعاليت‌ها در اين جهت از تحقيقات دانشگاهي فراتر نرفته است.

فروتا در مجامع عمومي به همراه يوکيا آمانو حضوري مستمر و تعيين‌کننده داشت و پس از آنکه اسناد مورد ادعاي «بنيامين نتانياهو» درباره انباري در تورقوزآباد که در اختيار آژانس بين‌المللي انرژي اتمي قرار گرفته بود از طرف اين ديپلمات رومانيايي جدي تلقي نشد، مورد نقد نخست‌وزير رژيم صهيونيستي قرار گرفت و پس از آن بود که «دونالد ترامپ» رئيس‌جمهور آمريکا خروج اين کشور از برجام را اعلام کرد.

او علاوه بر فعاليت در حوزه سياستگذاري و برنامه‌ريزي، همانند پل ارتباطي يوکيا آمانو با کشورهاي عضو آژانس فعاليت مي‌کرد و شايد به دليل همين شناخت کافي از سازوکار اين نهاد ملل متحد، دست‌کم تا زمان تعيين مديرکل، هدايت آژانس را برعهده گرفت.

مواضع فروتا درست در مقابل «رافائل ماريانو گروسي» ديگر نامزد مديرکلي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي که تجربه‌اش از اواخر دهه 90 ميلادي در حوزه خلع سلاح، او را تبديل به يکي از جدي‌ترين نامزدهاي اين پست کرده است، قرار دارد؛ گروسي موضع سختي در قبال ايران دارد و معتقد است آژانس بين‌المللي انرژي اتمي بايد در گزارش هرگونه عدم پايبندي ايران به تعهداتش در برجام، کوتاهي نکند.

وي خواهان سرسخت بودن آژانس در برابر هرگونه عدم پايبندي به توافق هسته‌اي است؛ موضعي که احتمالا براي آمريکا و رژيم صهيونيستي خوشايند خواهد بود. اين ديپلمات آرژانتيني به تازگي گفته است افزايش غني‌سازي اورانيوم در ايران شايد تهديد فوري محسوب نشود، اما يک مساله جدي است و جهت پيشگيري از تشديد تنش، بايد با آن با دورانديشي برخورد کرد.

اين ديپلمات آرژانتيني ادعا کرده که موقعيت ايران تغييري نکرده است و هنوز کمي بيشتر از يک سال تا رسيدن به نقطه تحول (يا توانايي ساخت سلاح اتمي) فاصله دارد.

نسخه بدلي آمريکا از سفر فروتا

به تهران

بسياري در آمريکا «جان بولتون» مشاور امنيت ملي رئيس‌جمهور آمريکا را استاد جنگ رواني و فضاسازي‌هاي دروغين براي دامن زدن به اختلافات دروني و ايجاد شکاف‌هاي رواني در جهت پيشبرد سياست‌هاي ايالات متحده مي‌دانند. اين سياستمدار آمريکايي که طي چند سال گذشته حرف و حديث‌هاي فراوني درباره نزديکي‌اش به سازمان مجاهدين خلق (منافقين) وجود دارد – و البته دريافت پول از سوي آنها محرز شده است – از سال‌ها پيش مخالف هر گونه فعاليت هسته‌اي ايران حتي براساس بديهي‌ترين حقوق کشورها در چارچوب ان‌پي‌تي است و از پيشگامان حمله به تاسيسات اتمي ايران و راه‌اندازي جنگ نظامي عليه کشورمان است. دشمني وي با ايران به گونه‌اي است که از زمان حضور بولتون در کاخ سفيد تا خروج آمريکا از توافق هسته‌اي، حدود 40 روز طول کشيد.

مشاور امنيت ملي ترامپ طي روزهاي اخير و در چارچوب فعاليت‌هايش، درباره سفر مديرکل موقت آژانس به تهران هم بيکار نماند و نسخه بدلي براي آن پيچيد و روايتي دروغين از آن ارائه داد. در اين چارچوب، او عصر شنبه در پيامي توئيتري مدعي شد که گزارش جديد آژانس بين‌المللي انرژي اتمي که در پرتو قطعنامه 2231 شوراي امنيت سازمان ملل متحد منتشر شده، حاکي از وجود مواد يا فعاليت‌هاي هسته‌اي احتمالي اعلام‌نشده از سوي ايران است. وي در پيام توئيتري خود نوشت: سرپرست آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در حالي به ايران مي‌رود که به تازگي آژانس بين‌المللي، شوراي حکام را مطلع کرده که احتمال دارد تهران مواد يا فعاليت‌هاي هسته‌اي پنهاني داشته باشد. ما به ديگر کشورهاي عضو شوراي [حکام] آژانس مي‌پيونديم که مشتاق دريافت گزارش کامل در سريع‌ترين زمان ممکن هستند.

ادعاي مشاور ايران‌ستيز ترامپ در حالي است که آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در شانزدهمين گزارش خود از فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران تحت برجام که در روز هشتم شهريور ماه منتشر شد، تاکيد کرده است که به همه سايت‌ها و اماکن هسته‌اي طبق درخواست خود دسترسي کامل و منظم داشته است. اين گزارش آژانس همچنين با وجود اقدام ايران به کاهش تعهدات هسته‌اي خود ذيل بند 36 برجام که در واکنش به نقض اين توافق از سوي ديگر طرف‌هاي آن (آمريکا و اروپا) انجام شده، تاکيد دارد که همه سانتريفيوژها و زيرساخت‌هاي مربوطه در انبار، تحت نظارت مداوم آژانس باقي مانده‌اند.

آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در 14 گزارش فصلي پيشين خود که پيش از آغاز گام‌هاي برجامي ايران در کاهش تعهدات به اين توافق منتشر شده، همواره پايبندي کامل ايران به توافق هسته‌اي را به صورت کامل تاييد کرده و از همکاري تهران در ارائه دسترسي کامل به سايت‌ها و اماکن هسته‌اي قدرداني کرده است.

در همين حال، «کاظم غريب آبادي» روز دوشنبه با انتشار پيامي در توييتر، به ادعاي «جان بولتون» واکنش نشان داد و نوشت: آژانس، يکي از نهادهاي وابسته به دولت آمريکا نيست که بولتون بتواند دستورکار بازديدهاي مقامات آن را تعيين کند. سفر فروتا، مديرکل موقت آژانس، در چارچوب تعاملات و همکاري‌هاي معمول ايران و آژانس صورت پذيرفت.

وي افزود: ضمن رد هرگونه ادعايي درخصوص فعاليت‌هاي پنهاني هسته اي توسط ايران، اين بازديد هيچ دستورکار خاصي، آنگونه که بولتون آرزو مي کرد، نداشت. طبيعتا، در اين بازديد، همکاري‌ها در سه حوزه راستي آزمايي برجام، پروتکل الحاقي و موافقت نامه جامع پادمان، مرور شدند.

نماينده دائم کشورمان نزد سازمان‌هاي بين المللي در وين خاطرنشان کرد: هرگونه تلاشي براي ايجاد اخلال و انحراف در همکاري‌هاي سازنده و فعالانه ايران و آژانس و اعمال فشارهاي نابجا به آژانس، کاملا مخرب بوده و با اقدامات مناسب ايران نيز مواجه خواهد شد.

تاکيد تهران بر استقلال و محرمانگي

فروتا در تهران دو ديدار مهم داشت؛ نخست با «علي اکبر صالحي» معاون رئيس‌جمهور و رئيس سازمان انرژي اتمي و بعد، «محمدجواد ظريف» وزير امور خارجه ايران. حفظ «بي‌طرفي»، استمرار «حرفه‌اي‌ِگري» و رعايت «محرمانگي» سه موضوع اصلي‌ بودند که از سوي مقامات سياسي و فني طرف ايراني برجام در ديدار با مديرکل موقت آژانس بر آنها تاکيد شد.صالحي پس از در ديدار با سرپرست آژانس مذاکرات، با بيان اينکه در جلسه با فروتا بسيار مفصلي با يکديگر داشتيم و فعاليت‌ها و همکاري‌هايي را که تاکنون با آژانس بين المللي انرژي اتمي داشتيم، مرور کرديم، تصريح کرد: بحث برجام يک بحث يک طرفه نيست و قرار بود جاده دو طرفه باشد. اگر قرار باشد جاده‌اي يک طرفه داشته باشيم، جمهوري اسلامي ايران تصميمات مقتضي را در زمان مناسب مي‌گيرد. کما اينکه در سه گام تاکنون اين کار را انجام داده است.

فروتا نيز در نشست خبري مشترک با صالحي گفت: آژانس بين‌المللي انرژي اتمي به رويکرد مستقلانه، بي‌طرف و حرفه‌اي خود ادامه خواهد داد و اين موجب اعتبار آژانس است. وي تصريح کرد: در اين زمينه آژانس از فشارها تأثير نمي‌پذيرد. آژانس از يک سو وظيفه راستي‌آزمايي اجراي برجام را برعهده دارد و از سوي ديگر در اجراي پروتکل الحاقي و موافقتنامه جامع پادمان در تعامل فعال با ايران است. مديرکل موقت آژانس بين‌المللي انرژي اتمي افزود: آژانس بين‌المللي انرژي اتمي مشتاقانه تمايل دارد تا همکاري‌ها با ايران تداوم يابد و آماده هستيم تا به صورت حرفه‌اي و بي‌طرف به کار خود ادامه دهيم.

ظريف نيز در ديدار با فروتا، با اشاره به همکاري‌هاي جمهوري اسلامي ايران و آژانس بين‌المللي انرژي اتمي که منجر به گزارش‌هاي متعدد آژانس در تاييد اجراي برجام توسط ايران شده و استمرار اين همکاري‌ها در مقطع فعلي، بر ضرورت رعايت اصول حرفه‌اي، حفظ محرمانگي و انجام وظايف آژانس بصورت بي‌طرفانه تاکيد کرد. ظريف همچنين اقدامات جمهوري اسلامي ايران در کاهش تعهدات خود در قبال عدم انجام تعهدات از سوي طرف‌هاي اروپايي را در چارچوب پاراگراف 36 برجام توصيف کرد.

مديرکل موقت آژانس بين‌المللي انرژي اتمي هم در اين ديدار با اشاره به تلاش آژانس براي اعتمادسازي، بر انجام فعاليت‌هاي راستي‌آزمايي آژانس به صورت حرفه‌اي و بيطرفانه تاکيد کرد.

روايت فروتا از سفر به تهران

با پايان سفر فروتا به تهران، آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در بيانيه‌اي گزارشي از سفر ديروز مديرکل موقت اين نهاد به ايران و ديدار وي با مقامات ايراني ارائه کرد. در اين بيانيه‌ آمده است: کرنل فروتا، مدير کل موقت آژانس بين‌المللي انرژي اتمي روز هشتم سپتامبر 2019 به ايران سفر کرده و با علي‌اکبر صالحي رئيس سازمان انرژي اتمي ايران، محمدجواد ظريف، وزير امور خارجه ايران و ديگر مقامات ارشد آن ديدار کرد.

همچنين در اين بيانيه مطرح شد: مذاکرات شامل فعاليت‌هاي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي در ايران، با تاکيد بر تعاملات ادامه‌دار ميان آژانس و ايران در زمينه اجراي معاهده پادماني و پروتکل الحاقي بود. مدير کل موقت آژانس تاکيد کرد که همکاري کامل و بهنگام با ايران لازمه اين تعاملات است. فروتا همچنين گفت که فعاليت‌هاي پادماني به گونه‌اي بي‌طرفانه، مستقل، معقول و مطابق رويه پادمان انجام مي‌شوند.

مطابق اين بيانيه، اين مذاکرات همچنين شامل راستي‌آزمايي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي و نظارت بر تعهدات برجامي ايران بود. فروتا از فعاليت‌هاي اعلام شده ايران مربوط به تحقيق و توسعه سانتريفيوژها مطلع شد. او گفت که گزارش اين فعاليت‌ها را به شوراي حکام آژانس بين‌المللي انرژي اتمي ارائه خواهد داد.


نسخه چاپي ارسال به دوستان