تاریخ 1398/04/18 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره برو جستجو جستجوی پیشرفته  
اروپا مخاطب اين روزهاي تهران است
پيام ايران در گام دوم کاهش تعهدات برجامي
سطح غني‌سازي به 5.4 درصد افزايش يافت

برخي رسانه‌ها و تحليلگران در غرب معتقد هستند گام دوم ايران در کاهش تعهدات در قالب برجام اقدامي جدي تر از سوي تهران است که تلاش مي‌کند تا جامعه بين‌المللي به ويژه اروپا را در زمينه ابتکار عمل بيشتر در مقابل آمريکا و براي حفظ برجام تحريک کند. ايران در همين حال اعلام کرد که سطح غني‌سازي به 4.5 درصد افزايش يافته است. از سوي ديگر،نامه محمد جواد ظريف خطاب به فدريکا موگريني مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا ارسال شد.در اين نامه در مورد گام دوم ايران براي کاهش تعهدات برجامي‌اش مطالبي مطرح شده و موارد مربوطه به صورت جزئي بيان شده است.

به گزارش ايرنا، يک سال پس از خروج «دونالد ترامپ» رئيس جمهوري ايالات متحده از توافق هسته اي چندجانبه با ايران و پس از اعلام يک مهلت 60 روزه، تهران گام دوم در مسير کاستن از تعهدات هسته اي خود را به جهانيان اعلام کرد.

جمهوري‌اسلامي ايران روز گذشته افزايش غني سازي به سطحي فراتر از 3.67 درصد ذکرشده در توافق و راه اندازي تاسيسات هسته اي در اراک را به صورت رسمي اعلام کرد. اين دو گام جديد اقداماتي بودند که ايران به علت برخوردار نشدن از مزاياي حفظ برجام و بي عملي کشورهاي اروپايي در مقابل فشارهاي حداکثري کاخ سفيد انجام داد.

بسياري از تحليل گران مخاطب اصلي اين تلاش را سه کشور اروپايي آلمان، فرانسه و انگليس مي‌دانند که نتوانستند وعده‌هاي داده شده را عملي نمايند و منافع اقتصادي ايران را تامين کنند. آنها تقريباً اقدام خاصي را هم در مقابل ترامپ به نمايش نگذاشتند. تارنماي شبکه خبري «سي.ان.ان» در گزارشي در تحليل افزايش سطح غني سازي ايران نوشت: ايران براي دومين بار توافق هسته‌اي سال 2015 را نقض کرد با اين حال نکته جالب آنجاست که روندها در خليج فارس آرام است؛ اگرچه حملات لفظي شديدي در جريان است اما در عمل تغيير خاصي رخ نمي‌دهد.

ابهام در سطح غني‌سازي ايران

«بهروز کمالوندي» روز دوشنبه در گفت‌وگو با خبرنگار سياسي ايرنا، با بيان اينکه از صبح امروز ميزان سطح غني‌سازي ايران از 3.67 درصد افزايش پيدا کرد: هم‌اکنون سطح غني‌سازي کشور به حدود 4.5 درصد رسيده است.

روز يکشنبه، تهران اعلام کرد که سطح غني سازي اورانيوم خود را به هر اندازه اي که نياز آن ايجاب کند مي‌رساند. طبق گزارش سي.ان.ان برخلاف برخي پيش بيني‌ها که رسانه‌ها و تحليلگران در مورد ميزان غني سازي بيان مي‌کنند ايران هيچ رقمي را براي فعاليت خود اعلام نکرد. اين گام تهران در ادامه روندي بود که ايران پيش از اين با افزايش ذخيره 300 کيلوگرمي اورانيوم غني شده آغاز کرد.

بنابر تحليل اين شبکه خبري، گام دوم ايران متفاوت از ضرب الاجل ابتدايي است. در واقع گام نخست ايران بيشتر نمادين بود زيرا با هزاران کيلو اورانيوم 3.67 درصدي و راکتورهاي قديمي نمي‌توان اقدام خاصي را براي ساخت بمب انجام داد. آن سطح غني سازي در واقع بي فايده است اما بالا رفتن سطح اورانيوم به فراتر از آن مهم است.

اين شبکه خبري با ابراز تعجب از روند تحولات آورده است «چقدر زمان باعث تغيير مي‌شود». اگرچه مقام‌هاي ايراني با قدرت اعلام کردند که سطح غني سازي را افزايش مي‌دهند اما در مورد تأمين سوخت مورد نياز راکتور تحقيقاتي تهران نظري را ابراز نکردند. اين تاسيسات نيازمند اورانيوم 20 درصدي است اما نکته جالب اينجاست که آمريکايي‌ها آن را در سال 1967 ميلادي در زمان شاه احداث کردند و سوخت آن هم از سوي اين کشور تامين مي‌شد اما آمريکا اکنون رويه‌اي کاملاً متفاوت را اتخاذ کرده است.

تحليل بالا با بيان اين نکته که افزايش سطح غني سازي يعني به صدا در آمدن صداي زنگ خطر، افزود ايران با اعلام نکردن سطح جديد غني سازي چند هدف را دنبال کرده است. نخست آنکه با اين اقدام نشان داد که ممکن است هر چند اندک تعهد خود در توافق هسته‌اي برجام را رعايت نکند. از طرف ديگر اين ابهام در عرصه‌هاي داخلي و خارجي و رسانه‌اي مي‌تواند کارساز باشد. همچنين اعلام اين اقدام با هدف افزايش فشار بر سه کشور اروپايي صورت گرفت تا به ايران در مقابله با فشارهاي ايالات متحده کمک کنند. دونالد ترامپ با خروج از توافق هسته‌اي سال 2015 بار ديگر تحريم‌هايي را عليه ايران وضع کرد. ايران مي‌خواهد کشورهاي اروپايي را وادار سازد تا مکانيسمي را ايجاد کنند که از طريق آن تهران بتواند تاثير موانع ترامپ را کم کند. با اين حال به اعتقاد «سي. ان.ان» احتمال انجام چنين امري از سوي اروپا اندک است زيرا شرکت‌هاي اروپايي حاضر به پذيرش ريسک از دست دادن تجارت با ايالات متحده به علت معامله با ايران و نقض تحريم‌هاي واشنگتن نيستند.

در طرف مقابل اين ابهام باعث اظهارات متعارضي هم شد. اندک زماني پس از اعلام مقام‌هاي ايراني «بنيامين نتانياهو» نخست‌وزير اسرائيل مدعي شد افزايش غني سازي به معني آن است که ايران به دنبال ساخت بمب اتمي است. اين درحالي است که هيچ نشانه‌اي از دنبال کردن چنين هدفي از سوي تهران وجود ندارد و ايران تاکيد کرده است که برنامه‌هايش را با اهداف صلح آميز دنبال مي‌کند. «امانوئل مکرون» رئيس جمهوري فرانسه اگرچه پس از يک گفت وگوي تلفني طولاني با همتاي ايراني خود اعلام کرد تهران بايد متن توافق را رعايت کند اما به نوشته سي.ان.ان. اين اتفاق رخ نخواهد داد زيرا آمريکا هم از سطح تحريم‌هاي خود نکاسته، ضمن اينکه اروپا هم تاکنون اقدامي برا کاهش فشار تحرم‌ها انجام نداده است. سي. ان.ان شرايط کنوني را براي همه طرف‌ها به گير افتادن دريک بن بست تشبيه کرد. اين مانند افتادن در آسانسوري خراب است که همه افراد راهي به جز فرياد زدن ندارند حال آنکه درجه حرارت به آهستگي بالا مي‌رود. نکته بارز آن است که ايران و آمريکا مايل به جنگ نيستند اما در هر دو کشور ديدگاه‌هاي تندي وجود دارد که مي‌تواند به راحتي شرايط را تغيير دهد.

اروپا مخاطب اصلي ايران

برکسي پوشيده نيست که هدف ايران از اعلام گام دوم تحريک کشورهاي اروپايي براي اقدام عملي بهتر و سريع‌تر در قبال تعدات آنها در برجام است. دليلي که چنين تحليلي را منطقي تر جلوه مي‌دهد آن است که ايران تاکيد کرد در صورتي که کشورهاي اروپايي به تعهدات خود به ويژه 11 اقدام تصريح شده عمل کردند تهران بار ديگر ضمن بازگشت به برجام، مفاد آن را همچون گذشته به اجرا در مي‌آورد.

تارنماي نشريه «Common Dreams» نيز ضمن بيان اين نکته آورده است ايران اقدامات تحريمي دونالد ترامپ را تروريسم اقتصادي مي‌داند و اقدامات متقابل اخير ايران را قابل بازگشت عنوان کرد.

اين نشريه با بيان اينکه تهران گام‌هاي خود را براي افزايش فشار بر اروپا در عمل به وعده‌ها انجام مي‌دهد افزود از زماني که دونالد ترامپ با خروج از برجام تعهد خود در اين توافق را نقض کرد تحريم‌هاي سختي را عليه تهران به اجرا در آورده است. اگرچه اين اقدام رئيس جمهوري آمريکا با محکوميت‌هاي جهاني و هشدار در مورد تبعات آن همراه بود اما تاکنون ايران و اروپا تلاش کردند تا توافق را حفظ کنند. با اين حال تحريم‌هاي روز افزون و فشار حداکثري آمريکا صدمات زيادي را بر اقتصاد ايران وارد کرده است.

به اعتقاد کارشناسان اين نشريه، اگرچه اروپا از تحريم‌هاي ترامپ حمايت نکرد و حتي در برخي مواقع مخالفت خود را هم اعلام کرد اما اروپايي‌ها ابتکار چنداني را براي حفظ نجات توافق و پايه‌هاي اصلي آن نشان ندادند.

«جان آلترمن» مدير برنامه خاورميانه در «مرکز مطالعات بين‌المللي و راهبردي» هم بر اين اعتقاد است که دولت ايران سعي مي‌کند وضعيت مبهمي را ايجاد کند تا بدون مطرح بودن وقوع جنگ، باعث راه اندازي گفت وگوهاي چندجانبه بين‌المللي شود.

به اعتقاد تحليلگران در اين شرايط اکنون توپ در زمين غربي‌ها به ويژه اروپا قرار دارد که نشان دهد تاچه اندازه براي حفظ برجام و تامين نظرات و منافع تهران اهميت قائل مي‌شود. به طور قطع اقدام مناسب وعده داده شده به ايران در زمينه تامين منافع و تجارت با تهران در سطح پيش از خروج ترامپ از توافق مي‌تواند نشان دهنده عزم دوطرف براي عمل به تعهدات و کاهش سطح بحران باشد و زمينه را براي تعامل‌هاي سازنده بيشتر در آينده فراهم آورد.

بررسي موضوع ايران در نشست اروپا

خبرنگار روزنامه آمريکايي وال استريت ژورنال خبر داد که ايران موضوع اجلاس هفته آينده وزيران امور خارجه اتحاديه اروپا در بروکسل خواهد بود.

لارنس نورمن روز دوشنبه در توئيتر مدعي شد، اين اجلاس (24 تير) همزمان با اتمام مهلت توافق شده روساي جمهوري ايران و فرانسه براي مذاکرات ديپلماتيک تشکيل مي‌شود، بنابراين تا آن زمان انتظار انجام مذاکرات بيشتر و عدم اقدام عملي را داشته باشيد.يک مقام کاخ اليزه فرانسه ديروز گفت که رئيس جمهور فرانسه روز 15 ژوئيه (24 تيرماه) را براي از سرگيري گفت‌وگوها ميان طرف‌هاي توافق بدون بيان آنچه که پس از آن رخ خواهد داد اعلام کرده است.

اين مقام روز يکشنبه در واکنش به گام دوم ايران در کاهش تعهدات برجامي افزود: اولويت ما تلاش براي کاهش تنش بوده و اين (مکانيسم حل اختلافات- ماشه)، گزينه ما در حال حاضر نيست.وي افزود که مکانيسم حل اختلافات تحت توافق هسته‌اي 2015 وين (برجام)، يک گزينه در اين مرحله نبوده و فعال نمي‌شود.


نسخه چاپي ارسال به دوستان