تاریخ 1398/03/22 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره برو جستجو جستجوی پیشرفته  
نگاهي به “سريال‌هاي ايراني” از دهه 60 تا دهه 90

در اين مطلب “سريال‌هاي ايراني” موفق و به يادماندني تلويزيون از سال‌هاي بعد از انقلاب تا کنون را مرور ميکنيم. در ادامه نگاهي به تغييرات سريال‌هاي بعد از انقلاب از دهه 60 تا 90 را مورد بررسي قرار داده‌ايم. سريال‌هايي که براي هميشه در ذهن مخاطبان خود باقي مانده‌اند.

در مروري بر تغييرات حال و هواي سريال‌ها در سه چهار دهه اخير مي‌توان به نکات قابل توجهي رسيد، از تاثيرات بدنه قوي تلويزيون و تئاتر در دهه 60 و تاثيرات آن بر سريال‌هاي توليدي تا ظهور و بروز شکل جديد زندگي مردم شهري در کارهاي توليدي و همچنين تاثيرپذيري سازندگان سريال‌ها از توليدات خارجي.

سريال‌هاي دهه 60

کارگرداناني که در دهه 60 با تلويزيون کار مي‌کردند با مجموعه صداوسيمايي روبرو بودند که بدنه‌اي قوي داشت. بدنه قوي آن حاصل سال‌ها کار پيش از انقلاب بود و بعد از انقلاب نيز امکانات ايجاد شده در آن مورد بهره بري هنرمنداني قرار گرفت که گاه بعضي از آنان فعاليت هنري خود را پيش از انقلاب شروع کرده بودند.

علي حاتمي در دهه 60 بود که هزاردستان را با تلاش خود در شهرک سينمايي غزالي ساخت، شهرکي که با همت اين کارگردان ساخته شد و همچنان سال‌هاي سال است مهمترين شهرک سينمايي کشور محسوب مي‌شود.

سلطان و شبان به کارگرداني داريوش فرهنگ يکي از نمونه آثار توليد شده در دهه 60 است که گرد هم آمدن يک گروه تئاتري شامل مهدي‌هاشمي، داريوش فرهنگ و گلاب آدينه و ديگر اعضاي گروه نتيجه را به کاري رساند که همچنان به عنوان مجموعه‌اي کمدي در ذهن‌ها باقي مانده است.

سربداران از سريال‌هاي تاريخي دهه 60 بود که در سال 1363 و بر اساس قيام سربداران خراسان به رهبري شيخ حسن جوري عليه استيلاي مغول بر ايران ساخته شد. کارگردان اين مجموعه محمدعلي نجفي بود.

رويکرد تاريخي را مي‌شد در ديگر مجموعه‌هاي اين دهه از جمله «سردار جنگل» به کارگرداني بهروز افخمي که به زندگي ميرزا کوچک خان مي‌پرداخت ديد. تصوير امين تارخ در قامت ابوعلي سينا شخصيت يکي ديگر از مجموعه‌هاي دهه 60 را نمايش مي‌دهد؛ مجموعه تاريخي ديگري با عنوان «بوعلي سينا» که در بازپخش‌ها نيز با استقبال روبرو مي‌شود. کيهان رهگذر نويسنده و کارگردان اين مجموعه بود.

مدرس به کارگرداني هوشنگ توکلي و «اميرکبير» به کارگرداني سعيد نيک‌پور ديگر مجموعه‌هاي تاريخي اين مقطع هستند. «مثل‌آباد» به کارگرداني رضا ژيان با نگاهي تاريخي به مثل‌هاي رايج در زبان فارسي مي‌پرداخت. «گرگ‌ها» به کارگرداني داود ميرباقري هم قصه تاريخي يک شهر را روايت مي‌کرد.

«باجناق‌ها» به کارگرداني داريوش مودبيان، «آينه عبرت» به کارگرداني علي نقي‌لو و محسن شاه‌محمدي و «آينه» به کارگرداني غلامحسين لطفي از ديگر مجموعه‌هاي دهه 60 بودند که با نگاهي اجتماعي روايتي از زندگي مردم در آن سال‌ها داشتند. موضوعاتي چون چشم و هم‌چشمي فاميلي و جنگ و اعتياد از مسائلي بودند که در اين سريال‌ها مطرح شدند.

سريال‌هاي دهه 70

گل پامچال ساخته محمدعلي طالبي و روزي روزگاري به کارگردان امرلله احمدجو از نخستين مجموعه‌هايي بودند که در دهه 70 روي آنتن رفتند،

امرالله احمد‌جو يکي ديگر از کارگرداناني است که با ساخت سريال «روزي روزگاري» مخاطبان بسياري را جذب اين سريال کرد. بازي خوب و روان و دلچسبي که محمود پاک‌نيت و محمد فيلي و ساير بازيگران در اين مجموعه داشتند، در کنار فيلمنامه، گريم، لوکيشن و ديالوگ‌هاي ماندگار باعث شد تا اين کار نيز به يکي از آثار خوب و ماندگار تبديل شود. البته اين کارگردان اقدام به ساخت مجموعه‌هاي ديگري به نام‌هاي «تفنگ سرپر» و «پشت کوه‌هاي بلند» نيز کرد. سريال‌هاي خوبي هم بودند و مخاطب خود را داشتند.

اما در ادامه سروشکل مجموعه‌سازي در اين دهه تغيير يافت. در همين سال‌ها بود که «همسران» به کارگرداني بيژن بيرنگ و مسعود رسام از تلويزيون سردرآوردند و «در پناه تو» با روايت يک داستان عاشقانه از نسل جوان دانشجو روي آنتن رفت. اين‌ها نشان از تغيير رنگ سريال‌ها در دهه 70 داشت. حال و هوايي که در مجموعه‌هايي چون «خانه سبز» به کارگرداني بيژن بيرنگ و مسعود رسام، «آپارتمان» ساخته اصغر‌هاشمي، سريال «کت جادويي» به کارگرداني محمدحسين لطيفي، «داستان يک شهر» به کارگرداني اصغر فرهادي، «هتل» ساخته مرضيه برومند، «آژانس دوستي» با کارگرداني گروهي نمود و بروز داشت.

يکي از مهمترين مجموعه‌هاي تلويزيوني دهه 70 را مي‌توان «امام علي(ع)» به کارگرداني داود ميرباقري دانست.

تب «پس از باران» به کارگرداني سعيد سلطاني در سال پاياني دهه 70 حسابي مردم را فراگرفته بود.

مجموعه‌هاي تلويزيوني دهه 70 شروعي بودند براي ورود تلويزيون به زندگي مردم، به زندگي و داستان‌هايي که براي مخاطب قابل قبول‌تر باشد و در عين حال سريال‌هاي تاريخي کمرنگ‌تر شدند و دوربين کارگردانان بيشتر شهر و تهران را نمايش مي‌داد.

سريال‌هاي دهه 80

حسن فتحي با ساخت «شب دهم» شروعي پرطرفدار در دهه 80 داشت، يک مجموعه مناسبتي که فراتر از آنچه تصور مي‌شد عمل کرد. قصه عاشقانه‌اي که در بستري تاريخي روايت مي‌شد و با ماجراي عزاداري براي قيام امام حسين (ع) در آميخته بود. اين دهه را مي‌توان زمان اوج ساخت سريال‌هاي مناسبتي دانست.

سريال‌هايي که رضا عطاران ساخت و در ماه مبارک رمضان و عيد نوروز پخش شد چون «ترش و شيرين»، «بزنگاه»، «خانه به دوش» و «متهم گريخت». مهران مديري هم در اين دهه سريال‌هاي «مرد هزار چهره» را براي نوروز ساخت. «ميوه ممنوعه» حسن فتحي هم از ديگر مجموعه‌هاي مناسبتي موفق دهه 80 بود.

سريال‌هاي 90 شبي هم متولد اين دهه بودند، از جمله «شب‌هاي برره»، «پاورچين» مهران مديري تا «زير آسمان شهر» به کارگرداني مهران غفوريان و «کوچه اقاقيا» ساخته رضا عطاران.

کيانوش عياري در اين سال‌ها «روزگار قريب» را روانه آنتن کرد که با استقبال گسترده‌اي هم روبرو شد. «کيف انگليسي» ضياءالدين دري يکي از سريال‌هاي دهه 80 بود که با ترکيبي از نگاه تاريخي و سياسي ساخته شده بود. «زير تيغ» به کارگرداني محمدرضا هنرمند و «دوران سرکشي» به کارگرداني کمال تبريزي دو مجموعه اين دهه بودند که موضوعات اجتماعي روز را مورد توجه قرار دادند.

«مختارنامه» به کارگرداني داود ميرباقري هم که داستاني تاريخي داشت، سال‌هاي پاياني دهه 80 روي آنتن رفت و تا مرداد سال 90 پخش آن ادامه داشت.

«يوسف پيامبر» به کارگرداني فرج‌الله سلحشور هم در سال‌هاي پاياني دهه 80 پخش شد.

سريال‌هاي دهه 90

سريال‌هايي که در سال‌هاي گذشته از دهه 90 روي آنتن رفته‌اند نشان داده، در اين سال‌ها بيشتر سريال‌هاي مناسبتي در جلب نظر مخاطب موفق بوده‌اند، از «پايتخت»‌ها به کارگرداني سيروس مقدم.

پژمان، ساختمان پزشکان و شمعدوني از ساخته‌هاي سروش صحت از ديگر سريال‌هاي اين سال‌ها بودند که به محبوبيت دست يافتند.

در ادامه ساخت 90 شبي‌هايي که قصه‌اي اجتماعي مطرح مي‌کنند، ساخت «ستايش2» بعد از پخش بخش نخست آن در دهه 90 هم ادامه پيدا کرد.


نسخه چاپي ارسال به دوستان