تاریخ 1397/12/02 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره برو جستجو جستجوی پیشرفته  
کواکبيان در مجله تصويري «اين،ج،ا»:
قانون اساسي کشور نيازمند بازنگري است
احزاب بستر‌هاي اجتماعي را براي مشارکت نهادينه افراد فراهم مي‌کنند

دکتر «مصطفي کواکبيان»، نماينده مردم تهران، ري و شميرانات در مجلس شوراي اسلامي و دبيرکل حزب مردم‌سالاري و عضو هيات علمي دانشکده علوم سياسي دانشگاه علامه طباطبايي يکشنبه شب ميهمان مجله تصويري حکمراني «اين،ج،ا» از شبکه چهارم سيما بود. وي در اين برنامه پيرامون موضوع «مردم‌سالاري ديني» سخن گفت. وي همچنين در رابطه با طرح جامع اصلاح نظام انتخابات توضيحاتي را ارائه داد.

نماينده مردم تهران در خانه ملت در اين برنامه تلويزيوني در پاسخ به اين سوال که مردم‌سالاري ديني از مرحله سياست‌گذاري چه راهي را طي کرده تا در جامعه محقق شود گفت: در دهه هفتاد بيشتر اين بحث مطرح مي‌شد، اما بعدها فراموش شد. در سال‌هاي اخير بيشتر در برنامه‌هاي تلويزيون به مباني اقتصادي پرداخته مي‌شود؛ در مباحث تئوريک مباني حکومت ديني کمتر صحبت مي‌شود.

کواکبيان با اشاره به اينکه ما قبل از اينکه واژه مردم‌سالاري ديني را عنوان کنيم به تعبير حضرت امام(ره) واژه جمهوري اسلامي را داشته‌ايم، نه يک کلمه کم و نه يک کلمه زياد افزود: اوايل انقلاب کساني واژه جمهوري دموکراتيک اسلامي را هم مطرح مي‌کردند، امام(ره)در اين مورد فرمودند که «ما هر چه مي‌خواهيم بايد در اسلام پيدا کنيم، اين لفظ دموکراتيک، لفظ زائدي است مثل اين است که بگوييم جمهوري عدل اسلامي، در اسلام بايد عدالت باشد، در اسلام دموکراسي وجود دارد.»

وي با تاکيد بر اين نکته که نظام حکومتي که امام(ره) در کشور مستقر کردند از ابتدا دو پايه اساسي داشت گفت: يک پايه اساسي جمهوريت نظام بود؛ بدين معنا که در همه امور حرف اول و آخر را مردم مي‌زنند، اما در عين حال اين مردم نمي‌توانند بيايند با قواعد شرعي و اسلامي مخالفت کنند. در صورتي که اين مخالفت برقرار باشد ديگر جمهوري اسلامي نداريم و يک جمهوري سکولار است.

دبيرکل حزب مردم‌سالاري در ادامه با اشاره به اينکه بعدها به جاي جمهوري اسلامي مردم‌سالاري ديني در کشور مطرح شد و به جاي لفظ جمهوري مردم‌سالاري ديني مطرح شد گفت: اين مباحث در دهه هفتاد بيشتر مطرح شد و بي‌تاثير هم نبود؛ از دوم خرداد 76 به بعد بيشتر روي اين لفظ تاکيد شده بود، اما واقعيت اين است که از همان ابتدا عده‌اي از لحاظ تئوريک و مباني فکري با اين بحث مشکل داشتند خودم با يکي از اساتيد که نمي‌خواهم نام ببرم بحث داشتم که ايشان مي‌گفتند به جاي «مردم‌سالاري ديني» بايد بگوييم دين سالاري مردمي که در پاسخ گفتم مگر ما «دين‌سالاري غير مردمي» هم داريم؟ قطعا حکومت غير مردمي اساسا ديني نيست. چه رسد که بگوييم «دين‌سالاري».

کواکبيان با بيان اينکه جمهوريت به گفته امام (ره) در ايران نيز مانند همه جمهوري‌ها در دنياست گفت: امام (ره) در فرانسه تاکيد مي‌کردند که جمهوري ما هم همانند همه جمهوري‌هاست.

وي افزود: اگر به زبان ساده‌تر بگويم حکومت با توجه به نظر و راي مردم بنا ‌شود، اما در همان جا هم مردم در يک چارچوب اين را مي‌پذيرند که اين حکومت با شرع پيش برود. يعني حکومتي که بر راي مردم استوار باشد و با قواعد شرعي مخالفت نکند، اين حکومت مردم‌سالاري ديني است. نماينده مردم تهران، ري و شميرانات در مجلس شوراي اسلامي در پاسخ به اين سوال که اگر مي‌خواهيم مردم‌سالاري ديني برقرار شود، آيا نقش مردم فقط به انتخابات‌ها برمي‌گردد؟ گفت: به اعتقاد من ما نتوانسته‌ايم با نسل جوان کشور رابطه برقرار کنيم و مردم‌سالاري را براي آنها تشريح کنيم. متاسفانه عملکرد مطلوبي از برخي از مسئولين در اين 4دهه در ذهن جوانان ما نيست. وقتي به آنها مي‌گوييم مردم‌سالاري ديني بهترين نوع حکومت است برايشان قابل هضم نيست، چون عملکرد‌ها را مي‌بينند.

به گفته وي دو گروه با مردم‌سالاري ديني و جمهوري اسلامي در ايران مخالفت دارند، يک گروه وجه مردم‌سالاري را به حدي برجسته مي‌کنند که دين برود کنار، گروه ديگر هم تنها به وجه دين مي‌پردازند که مردم تشريفاتي باشند. به اعتقاد من هر دو گروه مفهوم واقعي مردم‌سالاري ديني را متوجه نمي‌شوند.

کواکبيان با اشاره به اين موضوع که يکي از ضعف‌هاي ما در اين 4 دهه اين بوده است که نتوانسته‌ايم يک انتخابات حزبي برگزار کنيم گفت: ما در مجلس استاني شدن انتخابات را مطرح کرده‌ايم، اين طرح فقط شامل استاني شدن انتخابات نيست، بلکه اينگونه است که احزاب و گروه‌ها بتوانند ليست‌هاي خود را ارائه بدهند.

وي گفت: يکي از ضعف‌هاي قانون انتخابات در حال حاضر اين است که يک نماينده شهرستان با 25 درصد آرا به مجلس مي‌آيد؛ همين موضوع باعث مي‌شود 75 درصد ديگر مردم آن شهرستان احساس مشارکت در انتخاب نماينده خودشان را نداشته باشند.

کواکبيان خاطرنشان کرد: البته اين طرح ايراداتي هم دارد که فقط بحث اکثريت را مطرح مي‌کند در حالي که بحث تناسب هم مهم است. هر حزب به تناسب آرا بايد بتواند نماينده به مجلس بفرستد، ما هنوز با تحقق اين امر فاصله زيادي داريم. گامي در مجلس برداشته شده است که هم مي‌تواند سيستم انتخابات کشور را متحول کند هم در نظام تحول ايجاد شود و هم مجلس را از حالت جزئي نگري بيرون بياورد. وي تاکيد کرد که لايحه جامع انتخابات هنوز در صحن علني مجلس اعلام وصول نشده است. بنا داريم براي انتخابات مجلس يازدهم اين طرح محقق شود.

نماينده مردم تهران در خانه ملت در ادامه به حضور پرشور مردم در 22 بهمن اشاره کرد و افزود: در بحث منافع ملي بايد به اين موضوع توجه کنيم که در عصر حاضر بحث جمهوري توده‌وار دورانش به سرآمده است، در 22 بهمن امسال مردم حماسه آفريدند، اما در معيارهاي علوم سياسي و دموکراسي مي‌گويند اين حرکت توده‌اي است و بايد نظام‌مند شود؛ يعني اگر رفراندومي باشد و مردم آنجا حرف بزنند آنوقت دموکراتيک هستيم. وي افزود: ما بايد قدردان ملت باشيم که بعد از 40 سال اينگونه قدردان هستند، اما بحث اين است که تحزب يکي از راه‌هايي است که مشارکت مردم را نهادمند مي‌کند. اين خود ضعف بزرگي است که ما نمي‌گذاريم چند حزب بزرگ و قدرتمند در کشورتشکيل شود. دبيرکل حزب مردم‌سالاري با اشاره به کمک دولت به احزاب گفت: کمک دولت به احزاب رقم خيلي اندکي است. 12 سال کمک دولت به احزاب قطع شده بود؛ در اين مجلس تلاش‌هايي انجام داديم و يک رقم ناچيزي مقرر گرديد که به هريک از احزاب کمتر از ده ميليون تومان اختصاص مي‌يافت. در همه جاي جهان احزابي که داراي پايگاه اجتماعي بالاتري هستند مبلغي را بابت تبليغات انتخابات دريافت مي‌کنند تا مشارکت جدي‌تري داشته باشند.

به گفته وي بايد بستر‌هاي اجتماعي را براي مشارکت نهادينه افراد فراهم کنيم. تا به غير از بحث انتخابات اين حضور نهادمند باشد. در اين صورت است که افراد حاضر در حزب هر روز مشارکت فعال خواهند داشت، چون هر حزبي تريبون دارد و از همين راه نظرات اعضاي خود را منعکس مي‌کند. کواکبيان با اشاره به اينکه بسياري از احزاب ما فصلي هستند و در زمان انتخابات يک ليست منتشر مي‌کنند و تا انتخابات بعد در مسايل سياسي ديگر مشارکت نمي‌کنند گفت: به اين نوع فعاليت نمي‌توان نام فعاليت حزبي داد، حزب قلب تپنده سياسي جامعه است که هر روز مردم را به مشارکت بگيرد و نهادمند از آنها نظرخواهي کند.

دبيرکل حزب مردم‌سالاري در پاسخ به اين سوال که چگونه مي‌شود روش‌هاي توسعه مردم‌سالاري را افزايش داد گفت: در بحث آزادي سياسي چارچوب‌ها مشخص است، بعد از حوادث سال گذشته گفتيم که مکان‌هايي در تهران مشخص شود که مردمي که مطالبات و اعتراضاتي دارند بيايند و در يک چارچوب اعتراضات خود را بيان کنند.

کواکبيان در ادامه به آزادي بيان و مطبوعات آزاد اشاره کرد و گفت: در بحث آزادي بيان مطبوعات و رسانه‌ها همين صدا و سيما انحصاري است، ما بعد از ورود به دهه پنجم انقلاب بايد اين موضوع را حل کنيم. وجود شبکه‌هاي خصوصي لازمه تحقق اين امر است. مردم بايد در رسانه حضور داشته باشند.

نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي در ادامه با اشاره به اينکه بخشي از تحقيق و تفحص‌هاي نمايندگان مجلس به قوه قضاييه مي‌رود اما پيگيري نمي‌شود افزود: نظر مجلس از نظر اينکه نماينده مردم است و حرف مردم را مي‌زند پس نبايد زمين بماند، گاهي محقق نمي‌شود. وي با اشاره به فرموده امام(ره) که مجلس در راس امور است گفت: بعضا مي‌بينيم که اين در راس امورها اختياراتش آنقدر نيست که در افکار عمومي مطرح مي‌شود.

کواکبيان به بحث بازنگري قانون اساسي اشاره کرد و گفت: ما از سال 58 تا 68 يک قانون اساسي داشتيم که من اسم جمهوريت اول را روي آن مي‌گذارم، در سال 68 قانون اساسي بازنگري شد، از 68 تا 98 اين قانون اساسي دست نخورده است که عنوان جمهوريت دوم را به آن مي‌دهم، به نظر من هيچ اشکالي ندارد که در سال 98 قانون اساسي را بازنگري کنيم و وارد جمهوريت سوم شويم. با حفظ نظام و چارچوب‌ها مي‌توانيم بازنگري داشته باشيم و به سمتي برويم که مردم‌سالار بودن خود را بيشتر جلوه دهند.

وي افزود: براي مثال طرحي را مجلس تصويب کرده است و ماه‌هاست در مجمع تشخيص بلاتکليف مانده، ما بايد بتوانيم اين گره‌ها را باز کنيم. اين نماينده مجلس در پاسخ به اين سوال که شما با استاني شدن انتخابات موافق هستيد يا خير؟ گفت: من با صرف استاني شدن انتخابات مجلس موافق نيستم، اما در کميسيون شوراها پيشنهاداتي مطرح شد که استاني شدن فقط اين نيست که افرادي که بالاترين آراي استان را داشته باشند به مجلس بيايند. بحث اين است که اگر تنها به اشخاص برگردد و بحث احزاب مطرح نشود موافق نيستم.

به گفته وي در اين طرح احزاب و فهرست‌ها نيز ديده شده است، يعني مردم هم مي‌توانند به اشخاص راي بدهند و هم به ليست‌ها. کواکبيان با تاکيد بر اينکه اين تغييرات نيز با نظام انتخابات حزبي همخواني ندارد گفت: انتخابات حزبي بايد به گونه‌اي باشد که اکثريت يک مجلس را اگر حزبي بر عهده گرفت بتواند دولت تشکيل دهد، يا اقليت به تناسب نمايندگان حق راي داشته باشد، ما تا انتخابات حزبي فاصله زيادي داريم، اما همين موضوع هم يک گام به جلو است که بتوانيم فهرست احزاب را بگنجانيم. اين نماينده مجلس تصريح کرد که خوشبختانه در اين موضوع در مجلس جناح‌بندي‌هاي سياسي هم وجود ندارد و همه با اين طرح موافق هستند. البته بعضي معتقد هستند که در انتخابات استاني افراد کمتر شناخته شده اقبال کمتري خواهند داشت، اما همين باعث مي‌شود افراد کمتر شناخته شده وارد حزب شوند و با کمک آنها بيشتر شناخته شوند.


نسخه چاپي ارسال به دوستان