تاریخ 1397/11/18 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره برو جستجو جستجوی پیشرفته  
مبارزه بي‌امان با فساد
   نويسنده : غلامرضا قدس

اگر اميرکبير اولين فردي بود که نظام درآمدي و هزينه‌اي ايران در زمان خودش را مدرن کرد و زيربناهاي اصلي کشور را ساخت، امين‌الضرب در عصر قاجار اولين فردي به شمار مي‌آيد که با تاسيس مجلس وکلاي تجار، فرهنگ تصميم‌گيري تخصصي براي مبارزه با فساد را در جامعه معنا بخشيد که بخشي از اينها مي‌تواند الگويي براي بعضي از کارهاي امروز ما باشد.

امروز که فساد در کشور به نقطه حساسي رسيده ما بايد هم اميرکبير را بار ديگر به مردم معرفي کنيم و هم امين الضرب را مردم بايد بدانند که نام اقتصاد و فعال اقتصادي، با فساد گره نخورده است، در اين کشور مردان و زناني کارآفرين بودند و هستند که سرمايه و دارايي خود را به کار مولد تبديل کردند و از هيچ رانتي هم برخوردار نبوده و نيستند. اتفاقا هم اميرکبير و هم امين الضرب در تلاش بودند که با حفظ روندهاي بروکراتيک مزاحم در مقابل رانت و فساد ايستادگي کنند و اقتصاد رقابتي را به جاي آن بنشانند. جالب است بدانيد که برخورد بي‌ملاحظه اميرکبير با مظاهر فساد چه با درباريان و چه با کارمندان خارجي مقيم ايران به حدي بود که دکتر «بولارد اتريشي» مي‌گويد، پول‌هايي که جهت رشوه به او پيشنهاد مي‌شد و او با تغيير از دريافت آن امتناع مي‌کرد، صرف قتل او گرديد. جالب‌تر اين که امين‌الضرب که اهل اقتصاد و متدين بود هم در دوره خودش به دليل تکاپويي که براي حفظ و حراست از خزانه ملي داشت، مدتي به زندان افتاد.

دقت نظر امير در حفظ حرمت دولت ايران به حدي قاطع و خلل‌ناپذير بود که دشمنان او نيز بدان معترفند، نگاه اميرکبير به توازن واردات و صادرات و نيز ذخيره طلاي کشور که مبناي تجارت خارجي آن عصر بود امري غيرتکراري در تاريخ کشور ماست او که اکنون با تعارض‌بندهاي استعماري - اقتصادي عهدنامه ترکمانچاي در تجارت ناعادلانه با روسيه مواجه است، با تدبيري مثال‌زدني و با کمک صنعتگران ايراني و با اعتماد به فعالان اقتصادي، صنايع حياتي کشور نظير نساجي، ريخته‌گري، توليد شکر، بلورسازي، ساخت اسلحه و مهمات، کالسکه‌سازي، سماورسازي و ساير نيازهاي کشور را پايه‌ريزي و به رغم الزامات انحصاري معاهده ترکمانچاي، توازن واردات با دارايي طلاي کشور را برقرار کرد. از نگاه اميرکبير يگانه راه بازسازي ايران اعتماد به عموم ملت و يگانه راه مبارزه با فساد، جلب و جذب اعتماد متقابل ايشان است. امير در تعريف فساد روش واحد و يکساني ارايه مي‌دهد به گونه‌اي که تنها اقشار ضعيف جامعه را دربرنمي‌گيرد بلکه عالي‌ترين مقامات کشور از جمله خود وي را نيز شامل مي‌شود.

علاوه بر تعريف واحد از فساد برخورد با مفسد هم يکسان و همانند است. فارغ از اين که عامل فساد فرزند امير باشد يا يک رعيت بي‌پناه، چه برخورد با نخبگان و وابستگان به دربار جدي‌تر و شديدتر از رعاياي بي‌پناهي است که عموما در جوامع مختلف نقطه تمرکز مرکز مبارزه با فساد واقع مي‌شوند. حرکت اصلاحي امير چون با صداقت و اخلاق توام بود فورا جلب اعتماد عمومي نمود، در فضاي عاري از رسانه و امکان تبادل اطلاعات، ظرف 4 ماه خيرخواهي امير عموم اصحاب کسب و کار و نيز سکنه پايتخت را به خود جلب و جذب کرد و...

امير تجربه‌اي موفق از حکمراني را ارائه کرد. او توانست در زمانه فساد و تباهي و در يکي از نکبت‌بارترين عرصه‌هاي تاريخي اين کشور خوش بدرخشد. امير خوش نشست، خوش درخشيد و ثابت کرد توسعه ايران امکان‌پذير است، اگر صداقت توام با لياقت ابزار کار سياستمداران باشد. او راه به نيمه رسانيد، باشد که ما اين راه را تمام کنيم.

امروز ايران با اقتدار و يکصدا مبارزه بي‌امان با فساد را فرياد مي‌زند و همه مردم به همين نحو، بقا و دوام خود را در گرو حذف فساد مي‌دانند. همه‌ي ما خود را متعهد مي‌دانيم تلاش مان را متوجه آن کنيم که محيط زندگي خود و فرزندان و آيندگانمان را آن چنان به برکت و سلامت اجتماعي بيمه کنيم که ايران آينده سرزمين باور و مدل اميد و اعتماد و خاستگاهي براي جلب و جذب پاک‌انديشان باشد که رفاه خود را در گروه رفاه مردم مي‌دانند. اميد داريم در کنار مسئولين امين و دلسوز و ساير اقشار جامعه ايران، دست در دست هم با غلبه بر نااميدي و با رويکرد احياي اقتصاد کشور مبتني بر حذف فساد و رانت، آينده‌اي زيبا براي فرزندان‌مان بسازيم. ساخت آينده وظيفه‌اي است که امروز برعهده ماست، قضاوت آيندگان و نگاه نقاد آنها -رفتار امروز ما را نشانه رفته است. باشد تا آن چنان که ما امروز اميرمان را نقد مثبت مي‌کنيم - آينده به راستي نگاهمان کند.

امروز بيش از هر زمان ديگري نياز است تا همه ارکان حاکميتي به صورت جدي به فکر مبارزه با فساد باشند. در اين شرايط آميخته با فساد هيچ سازندگي و کاري پيش نمي‌رود تا فساد هست سرمايه‌گذاري بي‌معناست و تا اين وضعيت وجود دارد نمي‌توان به فکر اشتغال و ثروت‌آفريني بود. کارآفريني در دوران فساد غيرممکن است. اگر امروز چشم به نوسازي اقتصاد و جامعه کشور داريم بايد تمام ابزارهاي موجود را در راه مبارزه جدي و اصولي با فساد به کار گيريم.


نسخه چاپي ارسال به دوستان