تاریخ 1397/11/08 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره برو جستجو جستجوی پیشرفته  
انتخاب مديران بومي يا غير‌بومي در استان؟!
   نويسنده : روح اله ساعدي

انتصاب مديران بومي يا غير‌بومي در استان سمنان همواره يکي از دغدغه‌هاي اصلي و نگراني مردم، اصحاب رسانه، مقامات، نمايندگان مجلس، صاحب‌نظران، فعالان سياسي، اجتماعي و فرهنگي اين ديار عالمان بوده است. البته اين موضوع در ساير استان‌هاي کشور هم محل مناقشه بوده ولي در استان سمنان به خاطر شرايط خاص آن بيشتر مورد توجه دلسوزان قرار گرفته و حساسيت‌هاي بيشتري در مورد آن به خرج داده مي‌شود. نگراني از اين‌که اين استان که زادگاه شخصيت‌ها و چهره‌هاي ممتاز کشوري از جمله دو رئيس جمهور بوده، سال‌هاست که به محل سکوي پرتاب بسياري از مديران به دليل موقعيت ممتاز امنيتي، اخلاقي و ارزشي اين خطه بوده و در چند ماه اخير بعد از انتخابات بهار سال گذشته به محلي جهت محک زدن بسياري از مديران بومي و غيربومي، کارآمد و ناکارآمد تبديل شده و اخيرا نيز با روي کارآمدن مجموعه‌ي جديد مديريتي استان خبرهايي مبني بر جابه‌جايي و عدم تمديد مدت ماموريت برخي از مديران بومي به گوش مي‌رسد و اين‌روزها تبديل به نگاه عميق و هوشمندانه همراه با اطلاعات دقيق و همه‌جانبه سياسي، اجتماعي، فرهنگي برخي از رسانه‌ها و موثرين استان شده است.

استان سمنان به واسطه نزديکي با پايتخت و نيز موقعيت جغرافيايي و جمعيتي و از همه مهمتر برتري نسبي به دليل داشتن پتانسيل‌هاي فراوان در زمينه‌هاي گوناگون، يکي از استان‌هاي مهاجرپذير ايران است به همين دليل و به‌درستي مي‌توان اين ادعا را داشت که جمعيت محدود و اندک استان سمنان در سال‌هاي دهه 70 رو به افزايش است، به ويژه در مرکزيت استان که از اجتماع اقوام ايراني طي سال‌هاي متمادي از اقصي نقاط کشور از جمله شمال ايران زندگي مسالمت‌آميزي را با حفظ فرهنگ‌ها و آداب و رسوم خود با گويش‌هاي زيباي ايراني در کنار يکديگر آغاز کرده‌اند و اين سبب گرايش مديران غيربومي به اين منطقه شده و با تغيير دولت‌ها و به تبع آن استانداران نيز بر اين مهم افزوده است. اين ويژگي استان يک امتياز منحصر به‌فردي است که شايد در هيچ کدام از استان‌هاي ديگر کشور نمونه آن به اين شدت يافت نشود و رنگين کماني از قوميت‌ها و گويش‌هاي مختلف در آسمان استان سمنان را به نمايش گذاشته است. به همين سبب اين خطه دارالمرحمه در تمام اين سال‌ها به محلي جهت آزمايش مديران بومي و به ويژه غير‌بومي تبديل شده است. اين امتياز انحصاري است، اگر به درستي به آن توجه و پرداخته نشود مي‌تواند منشا اثرات نامطلوب در عرصه‌هاي مختلف سياسي، اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و. . . باشد و اگر به هر دليلي به ويژه عدم توجه و ناکارآمدي مديري همراه شود، باعث بروز ناهنجاري و آسيب‌هاي جدي از جمله ياس و نااميدي و کاهش بهره‌وري در ميان کارمندان زير مجموعه خواهد شد.

توجه به مقوله مديران بومي و يا غير‌بومي اغلب در دوران پس از برگزاري انتخابات رياست جمهوري، شوراها و استقرار دولت جديد همزمان با انتخاب استانداران، مديران کل، فرمانداران، بخشداران، شهرداران و ديگر مديران شهرستاني در محافل سياسي و رسانه‌اي مطرح و اوج مي‌گيرد. تب استفاده از واژه مديران بومي و غير‌بومي در سال‌هاي اخير در استان سمنان همانطور که گفته شد، بارها بالا گرفته و روزي نبوده که در رسانه‌ها و شبکه‌هاي اجتماعي مطلبي پيرامون آن منتشر نشود و در اين بين بومي بودن مديران و استفاده از مديران بومي به عنوان يک مطالبه جدي در محافل مختلف استان و کشور شنيده مي‌شود و دائما با نگراني و نقدهايي از سوي کارشناسان، نمايندگان مردم در مجلس و پارلمان شهري و فعالين سياسي، اجتماعي رو به رو بوده است. اساسا در يک نگرش علمي، مهمترين شاخص انتخاب مدير براي اداره يک سازمان يا مجموعه اي، شاخص شايستگي و رويکرد «شايسته‌سالاري» است، نه «بومي» بودن. در ميان مولفه‌هايي که باعث شايسته‌تر بودن يک فرد نسبت به فرد ديگر مي‌شود نيز مبحثي تحت عنوان بومي بودن مدير، در ميان آثار انديشمندان علم مديريت و نظريه‌پردازان آن مشاهده نمي‌شود. در عوض در بسياري از منابع به ويژگي «آگاهي» و «احاطه» مدير نسبت به شرايط محيطي محل خدمت، به عنوان يک مزيت نسبي اشاره شده است که آن هم از قضا معادل بومي بودن نيست. اگر اين نگاه را به استان سمنان به خصوص مرکزيت آن تعميم دهيم که مجموعه عظيم سرمايه انساني از اقصي نقاط ايران بزرگ در آن گرد هم آمده‌اند و با همه تفاوت‌هاي فرهنگي در کنار هم زندگي مي‌کنند، مي‌بينيم که اصرار بر رويکرد انتصاب مديران بومي در اين استان عملا موضوعيت چنداني نداشته و به نتيجه مطلوب نخواهد رسيد.

خيلي مواقع در طول اين چهل سال در محافل مختلف با اين چالش و دغدغه مواجه بوده‌ايم که مدير بايد بومي باشد يا غير‌بومي؟ عده‌اي فوري پاسخ مي‌دهند که قطعا مدير بايد بومي باشد، زيرا هم با منطقه آشنايي دارد، هم دلش به حال استان، شهر و مردمش مي‌سوزد و در‌آباداني شهر و استان مي‌کوشد و چهره شهر را از محروميت مي‌زدايد. اما عده‌اي ديگر هم هستند که به ويژگي‌ها و توانمندي فردي نگاه مي‌کنند، به استاني عاري از مرزبندي‌هاي بومي و غيربومي، قومي و قبيله‌اي و. . . آنچه در انتخاب و گزينش مديران ملاک اصلي است و دستورالعمل اجرايي ضوابط، انتخاب، شايسته سالاري و داشتن شرايط احراز است و براي پست‌هاي مديريت حرفه‌اي، افراد مورد نظر بايد از مسير ارتقاي شغلي عبور کنند و در واقع سه معيار کلي وظايف، نقش‌ها و مهارت‌هاي مديريتي متناسب با پست مورد تصدي در انتخاب افراد نقش مهمي دارد، طبيعي است که در شرايط برابر انتخاب مديران بومي با توجه به احساس تعلق و شناخت بيشتر از حوزه ماموريت محاسن و مزايايي دارد اما بدليل بعضي مشکلات و شرايط منطقه‌اي گاهي اوقات محدوديت‌هايي را هم در اجرا ايجاد مي‌کند. استان سمنان بعد از پيروزي انقلاب اسلامي حدود 20 استاندار و صدها مدير ارشد استاني، مياني و رده پايين را به خود ديده که چه بسا در تاريخ اين ديار کويري، بسيار مديران غيربومي داشته و ‌داريم که «دود سفيد» پيشرفت از دودکش اداره آنان بلند شده و در اين سوي قضيه هم برخي مديران بومي داشته‌ايم که غير‌ از «دود سياه» چيزي را از مديريت چند‌ساله‌شان مشاهده نکرديم و عکس قضيه هم صدق مي‌کند. استانداران و مديراني در اين استان بودند که در مراسم توديع آنها خيلي از مردم اشک ريختند و به پاس خدمات ارزنده آنان يکپارچه کف زدند. مديراني هم بودند چه بومي و غيربومي، چه پروازي و غيرپروازي که نه تنها به فکر توسعه و رشد اين استان نبودند، بلکه به فکر منافع شخصي و خانوادگي خود بوده و برخي‌ها شبانه استان را ترک کردند و برخي هم گرفتار قانون و عدالت شدند و ميله‌هاي زندان را به چشم ديدند.

اما در نهايت بايد گفت مردم استان سمنان خدمتگزاران واقعي و دلسوز را مي‌خواهند و دوست دارند. مردمان اين ديار دارالمرحمه، همواره قدرشناس خوبي براي خادمان صديق مي‌باشند و بدون شک مردم فهيم استان سمنان فارغ از محل صدور ‌شناسنامه مديران، به دنبال مديراني متعهد، متخصص، صادق، فعال، کاردان و افرادي خدوم هستندکه درد آشنا باشند. بر اساس اطلاعات موجود در جاي جاي ميهن اسلامي به افراد توانمند اين ديار بدون توجه به محل صدور ‌شناسنامه مناصب مديريتي داده شده تا در عرصه مديريتي قرار گيرند، نبايد از اين واژه «بومي» و «غيربومي» نردباني بسازيم براي رسيدن به مقاصد خودمان، امروز در برخي نقاط کشور افرادي توانمند از اين استان در رده‌هاي بالاي مديريتي قرار دارند، بايد منصفانه همه جوانب قضيه را نگاه کنيم. اگر در فکر توسعه استان سمنان هستيم و مشکلات اساسي ما اشتغال جوانان و رونق اقتصادي، معضل بزرگ کم آبي، بيکاري، گراني و تورم، عدم رشد و توسعه متوازن در استان و ده‌ها مورد ديگر هست بايد واقعيت‌هاي موجود را در نظر بگيريم و زياد دنبال کشف محل صدور ‌شناسنامه مديران نرويم، بلکه مديراني را بياوريم که توانمند و دلسوز و از همه مهم‌تر بتوانند در رده‌هاي بالاي مديريتي در مرکز قدرت رايزني داشته باشند و گره‌اي از مشکلات استان باز کنند. پس اصل را بر خدمتگزاري صادقانه بگذاريم نه اين‌که اهل فلان جا بودن يا‌ نبودن را ملاک قرار دهيم. انتظار مردم استان اين است تصميم گيرندگان انتصاب برخي از مديران دستگاه‌هاي اجرايي استان که منتظر تغيير و تحول هستند، اصل خدمتگزاري، شايسته‌سالاري و رجوع به کارنامه و عملکرد مديران را در اين شرايط سخت اقتصادي را در نظر بگيرند تا با وحدت و يکپارچگي ميان همه مسئولين، نمايندگان استان در مجلس شوراي اسلامي و. . . بتوان در اين شرايط دشوار مديريت کشور و استان بتوان کارهاي مردم را در آستانه چهلمين سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي پيش برد و اميد و اعتماد را در جامعه زنده نگه داشت.


نسخه چاپي ارسال به دوستان