تاریخ 1397/09/15 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره برو جستجو جستجوی پیشرفته  
تشديد مشکلات دارو با تحريم و کمبود نقدينگي

تحريم‌هاي داخلي و خارجي روي اوضاع دارو و درمان تأثير گذاشته است. از يک طرف تحريم‌هاي امريکا و چالش‌هاي انتقال ارز براي ثبت سفارش و خريد دارو مشکلاتي را ايجاد کرده و از آن بدتر تحريم‌هاي داخلي است که بر وضعيت دارو‌هاي بيماران به خصوص بيماران خاص اثر گذاشته است و شرکت‌هاي پخش و توليدکنندگان به دليل انباشت بدهي و فقدان نقدينگي در مراکز درماني براي تسويه حساب، مراکز درماني بيماران خاص و داروخانه‌ها را در ليست سياه گذاشته‌اند و به آنها دارو نمي‌فروشند؛ با وجود اين، اما سخنگوي سازمان غذا و دارو خبر‌هاي خوبي دارد و از برنامه‌ريزي‌هاي اين سازمان براي تأمين دارو تا يک سال آينده خبر مي‌دهد. آن طور که دکتر جهانپور مي‌گويد درباره پرداخت بدهي بيمه‌ها به شرکت‌هاي پخش و مراکز درماني هم قرار است ظرف يک‌ماه آينده گشايش‌هايي صورت بگيرد. خلاصه اينکه به‌رغم سختي شرايط و تحريم‌ها، اما تدابير لازم براي مقابله با شرايط پيش‌رو انديشيده شده است.

گزارش‌ها و اخبار ضد و نقيضي از اوضاع دارو و درمان به گوش مي‌رسد. يک روز از کمبود و گراني داروي بيماران پيوند کليه و يک روز خبر رايگان شدن يکي از اين دارو‌هاي گران!، اما هشدار وزير بهداشت درباره تشديد تحريم‌ها از آبان‌ماه مردم و به خصوص مشتري‌هاي دائمي دارو‌ها يعني بيماران خاص و صعب‌العلاج را حسابي نگران کرده است. به خصوص اينکه وقتي به سراغ اين بيماران و داروخانه‌هاي عرضه اين دارو مي‌رويد درمي‌يابيد مشکلاتشان مدتي است جدي شده است.

اما تکليف بيماران مبتلا به سرطان يا هر بيماري صعب‌العلاجي با وضعيت پيش آمده چيست؟ «روز مبادا» چه قرار است بر سر بيماران بيايد؟ اينها سؤالاتي است که اخيراً براي بيماران پيش آمده است و آنها را با نگراني‌هاي متفاوتي مواجه ساخته است.

پرس‌و‌جو از بيماران در داروخانه‌هاي دولتي نشان مي‌دهد، آنها در تهيه برخي داروهاي کليه، تستسترون، التهاب روده و کبد، داروهاي اعصاب و روان، عفوني، برخي از داروهاي ضدسرطان و ضد انعقاد خون مشکل دارند به همين منظور براي بررسي وضعيت دسترسي به دارو پاي حرف‌هاي بيماران نشستيم.

هديه بشارت بيمار قلبي در اين خصوص ابراز داشت: اين موضوع در بيماري‌هاي ساده با مراجعه به پزشک، تهيه دارو از داروخانه و مصرف آن قابل حل است، اما در مواقع بروز نوعي بيماري نادر يا زماني که مجبور به استفاده از برخي داروهاي کمياب به خصوص نمونه‌هاي خارجي مي‌شويم، با داستان ديگري مواجه خواهيم بود، درست در همين زمان است که شما يا خانواده‌تان عزمتان را جزم مي‌کنيد تا اينکه پا به تمام داروخانه‌هاي شهر براي تهيه قرص يا آمپول مورد نظر بگذاريد. بعد از بازديد از چند داروخانه و شنيدن اين جمله که اين دارو در هر داروخانه‌اي پيدا نمي‌شود، نااميد و درمانده شده و حتي ممکن است تصميم بگيريد به سراغ دلال‌هاي ناصر خسرو برويد البته بسياري از افراد نيز سراغ اينترنت و برخي تبليغات کذايي تهيه دارو‌ها کمياب مي‌روند و بدون شناخت از طرف معامله فقط از سر ناچاري براي نجات جان عزيزشان حاضرند دست به ريسک‌هاي اين چنيني بزنند.

بشارت در ادامه توضيح داد: حقيقتش جز دارو‌هاي معمولي در دسترس، بقيه دارو‌ها هزينه زيادي دارند. گاهي قيمت‌ها چنان کمرشکن مي‌شوند که ممکن است از خير خريدنش بگذري.

وي همچنين گفت: مثلا يک سري داروهاي پيوند قلب که تحريم شده و بيمه‌ها اکثرا هزينه‌هاي قلب را عهده‌دار نمي‌شوند.

هديه بشارت هزينه‌هاي سنگين را يکي از مشکلات اساسي خواند و ادامه داد: دکتر براي من يک سيتي آنژيو نوشته فقط توي يک بيمارستان تهران انجام بدهم و توي استان اين موضوع قابل انجام نيست و هزينه آن نزديک به يک ميليون و پانصد هزار تومان خرج دارد که اين فقط اصل هزينه آن است و بقيه مراقبت‌ها هزينه‌هاي جداگانه‌اي دارد که خرج آن را متجاوز از دو ميليون خواهد کرد.

بشارت افزود: فکر کنيد کسي مثل من با نارسايي قلبي يا عزيزاني که بيماري خاص دارند و دائم بايد هزينه درمان داشته باشند و بيمه هم کمک چنداني نکند تا کجاي خط استاندارد درمان پيش خواهد رفت؟ چندين جا رفتم که به طور خصوصي خودم را به خاطر بيماري قلبي بيمه کنم اما گفتند اگر به طور اتفاقي سکته کني يا تصادف کني بيمه خدمات خواهد داد اما چون بيماري داري اين موضوع امکان‌پذير نخواهد بود.

هديه بشارت در آخر نيز بيان کرد: به نظرم دولت بايد براي افرادي که تا آخر عمر درگير بعضي از بيماري‌ها هستند فکر اساسي کند و کمک هزينه درمان آنها را در بيمه ميسر‌تر قرار دهد.

يکي ديگر از بيماراني که به داروخانه مراجعه کرده بود آقاي کمالي بود، وي در ابتدا توضيح داد: داروهاي اين بيماري بسيار گران است و پرداخت هزينه آن به تنهايي از عهده بيمار و خانواده وي خارج است.

وي ادامه مي‌دهد: با اين که هر ماه مبلغي تحت عنوان حق بيمه به بيمه تحت پوشش پرداخت مي‌کنم که مبلغ قابل توجهي است، اما بيمه‌ها برخي داروهاي خاص را خارج از قرارداد خود مي‌دانند و هيچ حمايتي در پرداخت هزينه‌ها نمي‌کنند. با اين که بسياري از داروها هم تحت پوشش و تعهد بيمه‌ها هستند اما باز هم هزينه آنها براي بيماران سنگين و غير‌قابل پرداخت است.

وي مي‌افزايد: نکته جالبي که وجود دارد اين است که برخي از داروخانه‌ها دارو را آزاد و برخي تحت پوشش بيمه به شمار مي‌آورند و تفاوت داروي خارجي و داخلي را دليل اين امر مي‌دانند. از منظر برخي افراد، سازمان‌هاي بيمه‌گر داروهاي گران را مبناي پوشش خود قرار نمي‌دهند.

مهدي کمالي با بيان اين که به نظر مي‌رسد برخي از بيمه‌هاي درماني در مورد داروهاي گران قيمت، حمايت و پوشش بيمه‌اي خود را کاهش مي‌دهند، مي‌گويد: اين کار موجب گران شدن قيمت داروها و ايجاد مشکلات متعدد براي شهروندان نيازمند مي‌شود.

کمالي همچنين بيان کرد: هنگامي که نسخه را به داروخانه تحويل مي‌دهيم بسيار با اين جمله مواجه مي‌شويم که داروها مشمول بيمه نيستند و قيمت آنها آزاد محاسبه مي‌شود، در حالي که داروها در برگه دفترچه درماني تجويز شده و بيمار انتظار دارد که بيمه همان سهم اندک خود را در حمايت از بيماران بپردازد.

کمالي در ادامه گفت: با اين تفاسير که برخي داروها مورد حمايت بيمه‌ها نيستند و برخي از داروها هم با کاهش حمايت مواجه هستند، بايد پرسيد که نقش دفترچه‌هاي درماني در حمايت از بيماران چيست؟ ضعف بيمه‌ها در حمايت از هزينه‌هاي درماني يکي از بزرگ‌ترين، مهم‌ترين و پر‌چالش‌ترين مشکلاتي است که امروزه برخي از بيماران خاص با آن دست به گريبان هستند، زيرا داروهاي بيماران صعب‌العلاج بدون تعلق گرفتن يارانه داراي قيمت‌هاي غيرمتعارف هستند و تهيه آن براي بيشتر بيماران دشوار و تا حدودي غير‌ممکن مي‌شود.

کمالي در آخر نيز بيان کرد: درمان براي بيماران تنها محدود به دارو و جراحي نيست بلکه مشمول خدمات درماني است که گستره وسيعي را شامل مي‌شود اما اين گستره درماني خارج از چتر حمايتي بيمه‌ها قرار دارند و هزينه‌هاي درماني را به تنهايي بر دوش مي‌کشند و روزگار مي‌گذرانند که بايد مورد توجه بيشتر دولت قرار گيرد.

دکتر مرضيه عموزاده صاحب داروخانه‌اي در مرکز شهر سمنان با توضيح در بحث تحريم‌ها گفت: چطور ممکن است که شب بگويند تحريم در راه است و از فرداي آن روز اين موضوع تاثير خود را در بازار لمس کند؟

دکتر عموزاده در ادامه توضيح داد: بعضي از دارو‌ها پيدا مي‌شوند اما بعضي از داروها که بسيار هم حياتي هستند به سختي قابل دسترس هستند به طور مثال دارو مادوپار خيلي کم هست.

وي همچنين با تاکيد بر موضوع گراني دلار ادامه داد: يک تعداد اين مشکلات به توليد‌کننده دارو و شرکت‌هاي توزيع‌کننده برمي‌گردد چرا که بايد مدتي از بحث تحريم بگذرد تا اثرات اين موضوع خود را نشان بدهند و بعضي از اين کمبود‌ها ربطي به تحريم ندارد البته اين که چرا و چگونه اين اتفاقات رخ داده است بايد بزرگتر‌ها نسبت به آن نظر بدهند.

دکتر عموزاده در ادامه توضيحات خود اضافه کرد: بيمه مشکل اصلي دارويي ماست چرا که اولا براي بيمه‌شدگان همه دارو‌ها را تقبل نمي‌کند. همين چند ماه پيش بيمه تامين اجتماعي چيزي نزديک به صد قلم دارويي را از تعهد خود خارج کرد و داروهاي ساده مثل بروفون و شربت معده و سرماخوردگي را بايد فرد بيمه شده تقبل کند.

عموزاده در ادامه نيز اذعان داشت: مشکل ديگري که بيمه‌ها در سيستم دارويي ايجاد مي‌کنند اين است که داروخانه به عنوان بنگاه خدمات‌رساني دارويي و هم زمان بنگاه اقتصادي است به اين حالت که ما بايد قفسه‌هاي دارويي خود را جايگزين کنيم تا بتوانيم به بيمار خدمت‌رساني کنيم اين در شرايطي است که بيمه حداقل شش ماه پول ما را مي‌خواباند تا به ما پس بدهد، پس وقتي بيمه مشکل براي ما ايجاد مي‌کند و من بايد دارو را با حداکثر يک ماه فرجه پول آن را پرداخت کنم اين موضوع بيشتر جلوه مي‌کند.

وي با بيان اينکه داروخانه جايي براي انتخاب کالا نيست و بايد همه نوع دارو در آن باشد، ادامه داد: اين موضوع در داروهاي انسولين قابل مشاهده و لمس است و به خاطر تعهدمان نمي‌توانيم اين فشار را روي بيمار بياوريم و تنهايي اين مشکلات را تحمل مي‌کنيم و تاب اين مشکلات بسيار گزاف و غير‌قابل تحمل شده است.

خانم دکتر عموزاده گفت: به طور مثال داروهاي انسولين قلمي را بنده به خاطر مسائل اقتصادي روز بايد نقدي تسويه کنم و تنها ده درصد آن را بيمه شده پرداخت مي‌کند و الباقي آن که جز تعهدات بيمه است که بعد شش ماه به بنده پرداخت مي‌شود و اين موضوع باعث شده ثابت نگه داشتن اقلام دارويي در داروخانه در اين چند ماهه اخير يا بهتر بگويم در سال 97 بسيار سخت و مشکل شده است.

مرضيه عموزاده در مورد داروهاي شيمي‌درماني و بيماري‌هاي صعب‌العلاج اظهار بي‌اطلاعي کرد و گفت: بايد به داروخانه 22 بهمن مراجعه و از آنها جويا شويد. وي درآخر نيز گفت: البته بايد بگويم روند پرداخت بيمه تغيير نکرده و اين موضوع از قبل شش ماهه بوده اما اين شرکت‌هاي داروسازي و توزيع‌کننده هستند که روند خود را تغيير داده‌اند و دولت بايد اين موضوع را مورد توجه قرار بدهد که يا هزينه ما زودتر پرداخت شود يا شرکت‌هاي توليد‌کننده و توزيع‌کننده به روال قبل برگردند.

در ادامه گزارش به داروخانه دکتر ارسطو در ميدان سعدي مراجعه کردم که دکتر ارسطو در ابتدا بيان کرد: درباره تحريم داروها بايد بگويم بالاخره تحريم بي‌اثر نبوده ولي خوب يک سري از دارو‌ها مخصوصا داروهاي خارجي کمياب شده اما چون اکثر داروهاي شيمي‌درماني را خود ايران توليد مي‌کند که البته مواد اوليه آن از خارج وارد مي‌شود و بسته‌بندي آن در ايران صورت مي‌گيرد خيلي مشکلي با داروهاي شيمي‌درماني نيست و بزرگترين مشکل ما مشکل بيمه‌هاست.

دکتر ارسطو در ادامه توضيح داد: بيمار براي گران‌ترين دارو‌هاي تعهد شده بيمه نهايتا ده درصد پرداخت مي‌کند و ما به خاطر وضعيت اقتصادي بايد آن را نقدي خريد کنيم و الباقي پول را که بيمه بايد پرداخت کند بعد از شش ماه يا بعضا هفت ماه از بيمه دريافت کنيم و اين در روند خريد و تامين دارو ما را با مشکل روبرو کرده است.

وي همچنين گفت:هزينه بعضي از داروها را ما ابتدا براي شرکت واريز مي‌کنيم سپس براي ما ارسال مي‌کنند و ما حتي بدون دريافت يک ريال فرانشيز تحويل بيمار مي‌دهيم و هزينه صد درصدي آن بعد از حداقل شش ماه به ما برگردانده مي‌شود.

دکتر ارسطو در مورد سهميه‌بندي دارو‌ها گفت: دارو‌ها کم هستند اما بايد از معاونت غذا و دارو تشکر کنيم که با توجه به تحريم‌ها مديريت خوبي دارد و مريض آن طور نيست که اصلا دارو گير نياورد اما به جاي داروي سه ماهه شايد داروهاي يک ماهه خود را بتواند تهيه کند.

وي با تاکيد در مورد هزينه‌هاي بيمه گفت: داروهاي ام اس نيز شامل آن دسته از داروهايي است که بيمار هيچگونه هزينه پرداخت نمي‌کند ولي بازپرداخت آن توسط بيمه چندين ماه به طول مي‌انجامد.

صاحب اين داروخانه در آخر نيز ابراز کرد: شايد تاکيد اين نکته که مشکل اصلي همه داروخانه‌ها پول شده بحران اصلي را کاملا ملموس کند زيرا دليل اصلي اينکه بيشتر داروخانه‌ها بعضي از داروها را ندارند همين وجود کمبود نقدينگي مي‌باشد.

شايان ذکر است متصدي داروخانه تخصصي 22 بهمن از پاسخگويي به سوالات ممانعت کرد و ما را به ديگر داروخانه‌ها روانه کرد.

در حال حاضر مشکل اصلي در کنار تحريم‌ها بحث کمبود نقدينگي است و اگر نتوانيم مشکل نقدينگي شرکت‌هاي توليد‌کننده و وارد‌کننده دارو را حل کنيم بايد منتظر بحران جدي‌تري باشيم. اميد است دولت بتواند اين مشکلات اساسي را به طور جدي پيگيري کند و از مشکلات عمده خانواده‌ها بکاهد.

گزارشگر اجتماعي:مائده شريفي

عکاس: محمد‌هادي سيستاني


نسخه چاپي ارسال به دوستان