تاریخ 1397/06/22 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره برو جستجو جستجوی پیشرفته  
گمشده‌اي به نام نشاط اجتماعي

كارشناسان به طور جدي نسبت به كاهش ميزان شادي و نشاط به خصوص در جوانان هشدار مي‌دهند.آمار نشان مي‌دهد 11 ميليون بيمار رواني در سطح كشور وجود دارد كه بيشتر آنان جوان هستند.ديدن چهره‌هاي غمگين، افسرده، عصباني و اخمو چيز جديدي نيست.اگر چه هيچ گاه شادي بدون غم معنا ندارد و مانند شب و روز غم و شادي به هم پيوسته است، اما استمرار روحيه افسرده و غمگين افراد، نشاط اجتماعي و انگيزه‌هاي كاري را از بين مي‌برد. متأسفانه در كشور ما هيچ آماري از ضرر و زيان‌هاي مالي اين گونه پديده‌هاي اجتماعي وجود ندارد و خيلي مرسوم نيست؛ چه اينكه شايد اگر اين آمار به دست مي‌آمد به طور جدي‌تري مسأله را درك مي‌كرديم و به فكر چاره جويي مي‌افتاديم.آخرين باري كه از ته دل خنديديد كي بود؟ يادتان مي‌آيد؟ البته اين فراموشي ربطي به آلزايمر ندارد. بسياري از افراد هستند كه نمي‌توانند به اين سؤال پاسخ صحيحي بدهند.

افسردگي دشمن درجه يك نشاط

افسردگي چيست؟ افسردگي مشكلي است كه امكان دارد در هر زمان به وجود آيد.اين بيماري موجب رنج انسان‌ها، زيان‌هاي اقتصادي و حتي مرگ مي‌شود.ميزان شيوه افسردگي امروزه به اندازه‌اي است كه آن را در بيماري‌هاي طب عمومي، با سرماخوردگي مقايسه مي‌كنند. افسردگي؛ زندگي خانوادگي، شغلي و اجتماعي فرد مبتلا را تحت تأثير قرار مي‌دهد.با وجود شيوع گسترده اختلال افسردگي بسياري به دليل ناآشنايي با علايم اين بيماري، درصدد درمان آن برنمي‌آيند، اين در حالي است كه عوارض افسردگي از جمله كاهش كارايي افراد، افزايش وقت هدر رفته، نقصان كارايي شغلي، غيبت‌هاي مكرر، به خطر افتادن امنيت شغلي، ايجاد آشفتگي در خانواده، در موارد بسياري باعث ايجاد مشكل براي اعضاي خانواده و همكاران در محيط كار مي‌شود.علايم افسردگي هم احساس عميق غم و خستگي و نااميدي شديد است و در پنج گروه عاطفي، جسمي، شناختي و اجتماعي و ارتباطي طبقه‌بندي مي‌شود. البته دليل كاهش نشاط اجتماعي، افسردگي‌هاي گسترده نيست، بلكه مي‌توان گفت افسردگي يكي از مهمترين دلايل افت شادي جمعي و نشاط اجتماعي است.در بسياري از موارد افراد نمي‌خواهند تظاهر به شادي كنند.

اشتغال، ازدواج و اضطراب

فيروزه اسحاقيان، دانشجو، معتقد است: بيكاري مهمترين دغدغه جوانان است كه نشاط را از آنان دور كرده است. وي مي‌افزايد: جوانان نگراني‌هاي زيادي در خصوص آينده شغلي خود دارند و طبيعي است اين نگراني و افسردگي ناشي از آن را به ساير اعضاي خانواده خود منتقل كنند و به دنبال آن، نشاط در خانواده‌ها و اجتماع كمرنگ مي‌شود. حامد بختياري، داراي شغل آزاد نيز بر اين نكته تأكيد مي‌كند و مي‌گويد: گاهي اوقات هيچ دليلي براي ناراحتي ندارم، ولي نمي‌توانم بخندم و شادي كنم. به نظر مي‌رسد اين رفتارم مورد سرزنش ديگران قرار مي‌گيرد.وي مي‌افزايد: البته اگر همين ظاهر آرام و بدون ناراحتي را واشكافي كنيم، مي‌بينيم ممكن است ديدن يك منظره در يك هفته قبل، ديدن يك فيلم يا حتي شنيدن اخبار موجب اين ناراحتي شده باشد ولي بايد پرسيد چرا اين ناراحتي‌ها در وجود انسان‌ها اين قدر رسوب مي‌كند و هفته‌ها او را درگير مي‌سازد؟ وي اضافه مي‌كند: به نظر من جوانان بستر مناسبي براي بزرگ كردن غم‌ها و ناراحتي‌ها دارند و در مورد اين بايد چاره‌جويي كرد.

يلدا شجاعي، حسابدار يك شركت نيز معتقد است: وقتي ازدواج و كار دو معضل بزرگ جوانان به صورت اميدي واهي برايشان تبديل شده و تازه پس از رسيدن به اين دو هدفشان، نگران حفظ آن هم هستند، نمي‌توان از قشر جوان كشور انتظار شادي داشت.

وي مي‌افزايد: كودكان، امروزه خيلي زود بزرگ مي‌شوند و بزرگترها خيلي سريع آنها را وارد بازي خود مي‌كنند و آنها را با مشكلات مالي، ارتباطي و خانوادگي خود درگير مي‌نمايند. يك كودك آماده است كه شادي نكند و نشاط نداشته باشد.اين نسخه در حقيقت از خيلي پيشتر براي او پيچيده شده است. وي اضافه مي‌كند: به نظر مي‌رسد تا دير نشده كارشناسان بايد براي اين معضل فكري بكنند و مسأله را ريشه‌يابي كرده و به فكر راه حل آن باشند.

شادي كاذب، شادي حقيقي

رضا عامري، دانشجوي هنر مي‌گويد: متأسفانه فرهنگ شادي در جامعه ما درست تبيين نشده است و حتي رسانه‌ها نيز به اين فرهنگ توجه چنداني نشان نمي‌دهند.وي مي‌افزايد: با اينكه در چند سال اخير رسانه‌ها بخصوص صدا و سيما سعي نموده‌اند فرهنگ شادي را در برنامه‌هايشان بيش از پيش افزايش دهند، اما هنوز خود به معناي واحدي از شادي و چگونگي آن دست نيافته اند، حتي خود جوانان در‌هاله‌اي از ابهام مانده‌اند كه شادي حقيقي چيست؟ كدام شادي گناه محسوب نمي‌شود؟ كدام شادي مورد توجه خانواده‌ها با عقايد مختلف قرار مي‌گيرد؟ وي اضافه مي‌كند: متأسفانه مسؤولان فرهنگي ما هنوز نتوانسته‌اند يك شادي حقيقي را از شادي كاذب بازشناسند تا جوان در بحبوحه سن خود و تخليه هيجانات دروني خود، راه را بي‌راهه نپيمايد و به خطا به شادي كاذب روي نياورد. صديقه نوريان، خانه‌دار نيز مي‌گويد: اگر شادي حقيقي از شادي كاذب بازشناخته مي‌شد، اين قدر جوانان به قرص‌هاي به اصطلاح انرژي‌زا و شادي‌آور روي نمي‌آوردند.

اسلام مانع شادي نيست

عباس نصيري‌فرد، استاد دانشگاه و روحاني با اشاره به آيات و روايات و آموزه‌هاي اسلامي و دستورات در خصوص پرداختن به شادي مي‌گويد: ما مطابق با ارزش‌هاي اسلامي، هم به شادي و هم به اندوه در جاي خود به حد معقول و نياز بشر نياز داريم.

وي در پاسخ به سؤال خبرنگار ما مي‌افزايد: اين شادي‌ها همان اعياد اسلامي موردنظر است و در روايات و دستورات بزرگان اسلام هم شادي در جاي بسيار ارزشمندي قرار دارد. امام صادق(ع) در اين مورد به مسلمانان مي‌فرمايد: در شادي ما شاد و در غم و اندوه ما اندوهناك باشيد. وي اضافه مي‌كند: حتي ائمه معصوم(ع) ما در ايام سرور، شادي خود را بروز مي‌دادند، در خانه‌هايشان را به روي مردم مي‌گشودند، لباس‌هاي نو مي‌پوشيدند، به يكديگر تبريك و تهنيت مي‌گفتند.وي مي‌افزايد: در جامعه مسايلي كه مي‌تواند به شادي‌هاي اسلامي و صحيح منجر شود؛ بسيار فراوانند، اما متأسفانه ما اين روش‌ها را مشاهده نمي‌كنيم ما بايد جوانان را با شادي‌هاي حقيقي اسلام در مناسبت‌ها آشنا و همراه كنيم.

فرهنگ‌سازي نشده

چگونه مي‌توانيم با شادي زندگي كنيم.گاه چنان فضا سياه و غم آلوده تصوير مي‌شود كه هيچ گاه جوانان به دنبال شادي نمي‌گردند، در حالي كه مي‌توان با فرهنگ‌سازي به جوانان ياد داد؛ چگونه ابتدا شادي‌هاي دروني‌شان را كشف كنند و پرورش دهند. بايد به جوانان نشان داد كه شادي نه در پول است و نه در آزادي‌هاي انحراف‌گونه؛ آنان بايد اين را با تمام وجود لمس كنند؛ آن گاه دنبال شادي‌هاي كاذب نمي‌گردند. يكي از راه‌هاي به وجود‌ آوردن چنين فضايي، فرهنگ‌سازي است.

شادي جمعي يا هنجارشكني

دكتر امان قرائي‌مقدم، جامعه شناس در گفتگو با يكي از روزنامه‌هاي عصر ايران با اشاره به اينكه مسؤوليت ايجاد شادي جمعي برعهده مديران ارشد جامعه است، مي‌گويد: تحقيقات نشان داده است كه در تمام جوامع، شاد بودن باعث افزايش كارايي مي‌شود. اين مسأله تقريباً از دهه 1930 ثابت شده و اصلاً تئوري روابط انساني در تشريح اين مسأله شكل گرفته است.وي مي‌افزايد: از نظر جامعه شناسي، شادي نه تنها در بعد اقتصادي بلكه در ابعاد سياسي، فرهنگي و تربيتي تأثير همه جانبه دارد.به همين دليل همه كشورها سعي مي‌كنند كه اگر نمي‌توانند همه عناصر لازم را براي بروز شادي فراهم كنند، حداقل ابتكارهايي براي سوق دادن جامعه به سمت شاد زيستن انجام دهند.

وي اضافه مي‌كند: من شادي جوانان ايراني را شادي واقعي نمي‌دانم، يعني اين رفتارها ظاهري است. به نظر من جوان ايراني به شادي پناه‌آورده، در حالي كه قلب و روحش واقعاً شاد نيست. دليل اين مدعا روي‌آوردن به شادي‌هاي جمعي است كه در درون خود سطحي از هنجارشكني را به همراه دارد.وي معتقد است: نگراني‌هاي برانگيخته شده از بروز شادي‌هاي اجتماعي، حاصل شناخت نداشتن از ويژگي‌هاي نسل جوان و كاركردهاي مثبت شادي در جامعه است. بايد پذيرفت شادي قابل تزريق و نفي نيست و بايد با مهيا كردن بسترهاي اقتصادي، سياسي و اجتماعي- فرهنگي شادي جمعي به يك فرهنگ عمومي تبديل شود. اين تنها گزينه‌اي است كه از بار آسيب‌هاي فردي و اجتماعي شادي مي‌كاهد.

محبوبه ناطق


نسخه چاپي ارسال به دوستان