تاریخ 1397/02/27 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره برو جستجو جستجوی پیشرفته  
آب زيرزميني و محيط زيست

هر روزه در بخش‌هايي از دنيا، از جمله در کشور ما، بشر قسمت مهمي ‌از آب مورد نياز خود را از منابع زيرزميني تامين مي‌کند. در همين نقاط فاضلاب‌هاي شهري و صنعتي، که اغلب آلوده هستند، به همان سفره آب‌ها بازگردانده مي‌شوند. به اين ترتيب، کيفيت آب زيرزميني تنزل يافته و مشکلات زيست محيطي فراواني بوجود مي‌آيد.

به گزارش سايت دانشنامه رشد، مقصود از کيفيت آب مقدار املاح محلول، مواد آلي، ذرات کاني و همچنين دما، رنگ، بو، مزه و ديگر مشخصات شيميايي و باکتريولوژيکي و فيزيکي آب است. آب‌هاي زيرزميني، بنا به شرايط مختلف، به مقدار کم يا زياد املاح محلول دارند و اصولا در طبيعت نمي‌توان نمونه‌اي از آب زيرزميني يافت که مطلقا فاقد مواد محلول باشد. مقدار نوع نمک‌هاي محلول در آب‌هاي زيرزميني بستگي به سه عامل : جنس خاک‌ها، سرعت حرکت و منشا آب زيرزميني‌ دارد. در آب‌هاي زيرزميني کاتيون‌ها بيشتر کلسيم، منيزيم‌،

‌سديم و پتاسيم و از آنيون‌ها، انواع کاني‌هاي کربناته، بي‌کربنات‌ها‌، سولفات‌ها و کلريدها به صورت محلول يافت مي‌شود.

کلريدها معمولا در نقاطي که نفوذ آب به درياها، فاضلاب‌ها و رسوبات نمکدار وجود داشته باشد، بيشتر است. مقدار نيترات‌ها به طور طبيعي در آب‌هاي زيرزميني بسيار کم است، ولي در نقاطي که فاضلاب‌ها به داخل زمين نفوذ مي‌کنند، مقدار آن زياد مي‌شود. مواد محلول در آب‌هاي زيرزميني را توسط نمونه‌گيري از آب و تجزيه شيميايي به‌دست آورده و مقدار آنها را بر حسب «ميلي گرم در ليتر» يا «ميلي اکي‌والان در ليتر» بيان مي‌کنند.

در دهه‌هاي اخير رشد جمعيت و فعاليت‌هاي صنعتي و اجتماعي‌، علاوه بر ايجاد مسائل زيست محيطي ديگر‌، در

آلوده‌‌سازي آب‌هاي زيرزميني نيز نقش مهمي ‌داشته است. مي‌توان منابع آلوده‌ساز آب‌هاي زيرزميني را به صورت زير طبقه‌بندي کرد:

فاضلاب‌هاي شهري و مناطق مسکوني که يا مستقيما وارد زمين شده يا پس از تخليه در مخازن فاضلاب به زمين وارد مي‌شوند. اين فاضلاب‌ها آلودگي بيولوژيکي و شيميايي دارند.

فاضلاب‌ها و پسمانده‌هاي صنايع که در گودال‌هايي انباشته شده يا به داخل چاه‌هايي تزريق مي‌شوند و قسمتي از آنها به سفره آب وارد مي‌شود.

فاضلاب‌هاي آلوده‌اي که به‌طور ناخواسته از کارخانه‌ها و تاسيسات صنعتي نشت مي‌کنند، يا به‌طور غير قانوني در زمين رها مي‌شوند.

زباله‌هاي جامد شهري که معمولا در نقاطي انباشته شده و ممکن است توسط آب سطحي يا زيرزميني، قسمت‌هايي از آنها شسته شده و به سفره آب وارد شوند.

آلودگي آب زماني اتفاق مي‌افتد که فضولات مايعي که مستقيما وارد زمين شده يا آنهايي که از زباله‌هاي جامد شسته شده‌اند، از محل استقرار خود حرکت کنند. در چنين شرايطي، مقدار آلودگي وابسته به قابليت تحرک مواد، ميزان دسترسي آنها به سيستم آب زيرزميني‌، ويژگي‌هاي سفره آب‌ها و آب و هواي منطقه است. در خاک‌هاي نفوذپذير حرکت آلوده‌سازها نسبتا سريع است. البته بسته به سرعت حرکت آب زيرزميني و مسافت طي شده، ممکن است همه يا بخشي از آلودگي بيولوژيکي از بين برود.

در صورتي که آلودگي شيميايي ممکن است تا مسافت‌هاي دور حمل شود. در سنگ‌هاي حفره‌دار يا شکسته نيز مقادير زيادي از آلوده‌سازها سريعا و در مسافت‌هاي طولاني حمل مي‌شوند. در مقابل‌، مصالح نفوذناپذير جلو حرکت آب زيرزميني را مي‌گيرد يا شسته شدن مواد را به منطقه اطراف منبع آلودگي، مثلا محل انباشتن زباله‌ها‌، محدود مي‌کند. در مواردي که لايه نفوذپذير ضخيم باشد، ميزان آلودگي سفره آب قابل صرف‌نظر کردن است.

آب و هوا و آلودگي بيولوژيکي

نقش شرايط آب و هوايي در آلودگي بيولوژيکي آب‌هاي زيرزميني به اين ترتيب است که در نقاط داراي بارندگي زياد، پتانسيل آلودگي به مراتب بيشتر از مناطق داراي بارندگي کم است. در برخي از نواحي نيمه خشک، پتانسيل آلودگي ممکن است ناچيز تا صفر باشد. در اين نقاط تمامي آب نفوذي يا توسط زباله‌ها و مواد آلوده جامد جذب و نگهداري شده، يا به صورت رطوبت خاک در آمده که آن نيز دير يا زود تبخير مي‌شود.

شدت و مشخصات ديگر آلودگي‌هاي تاخيري وابسته به ميزان آب زيرزميني و مدت زماني است که آب در تماس با زباله‌ها و منابع آلوده کننده بوده است. از اين رو، حداکثر پتانسيل آلودگي در نقاطي ديده مي‌شود که از آب زيرزميني کم عمقي برخوردارند و در نتيجه زباله‌ها و ديگر مواد باطله در تماس دائمي‌ با آب زيرزميني هستند. در چنين نقاطي شسته شدن آلودگي‌ها توسط آب زيرزميني پديده‌اي دائمي‌ است.


نسخه چاپي ارسال به دوستان