تاریخ 1396/06/23 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره برو جستجو جستجوی پیشرفته  
بحران آب جدي است، همه بايد مديريت کنند

شهرستان گرمسار از جمله مناطق نسبتاً خشک استان سمنان محسوب مي‌شود که قسمت عمده‌اي از آب مورد نياز بخش‌هاي مختلف آن، از رودخانه حبله‌رود تأمين مي‌شود. حبله‌رود تنها رودخانه دائمي استان سمنان و شهرستان گرمسار مي‌باشد که از مهمترين عوامل توسعه اقتصادي ـ اجتماعي اين شهرستان نيز به شمار مي‌رود. اما به دلايل مختلفي از جمله تغييرات آب و هوايي، خشکسالي‌هاي پي در پي، افزايش برداشت از آب رودخانه در اين منطقه که از لحاظ اقليم جغرافيايي قطب محصولات کشاورزي استان سمنان نيز محسوب مي‌شود را با مشکلاتي مواجه نموده است.

با توجه به اين که اين رودخانه در دو استان و از شهرهاي مختلف مي‌گذرد و در نهايت به گرمسار مي‌رسد، بايد مديريت يکپارچه و عادلانه‌اي در حوزه آبخيز حبله‌رود در دستور کار قرار گيرد. در صورت وجود آب، سرانه پيشرفت اقتصاد خانوار، امنيت کشاورزان و در نتيجه امنيت غذايي ايجاد مي‌شود که دستيابي به اين امر مهم علاوه بر توسعه پايدار، براي شهر، استان و کشور ما؛ استقلال به ارمغان خواهد آورد.

به دليل نوسانات آب رودخانه حبله‌رود در سال‌هاي گذشته، کشاورزان شهرستان اقدام به حفر تعداد قابل توجهي چاه عميق و نيمه عميق کرده‌اند که به مرور زمان تعداد اين چاه‌ها افزايش پيدا کرد که متاسفانه به دليل برداشت بيش از حد از چاه‌هاي آب کشاورزي، ضمن پايين رفتن سطح آب‌هاي زيرزميني، کيفيت آب نيز تغيير نموده و بر ميزان شوري و املاح آنها افزوده شد و اين امر در کيفيت خاک زراعي نيز تاثيرگذار بوده است.

در حال حاضر يکي از مهمترين دغدغه‌هاي مردم به خصوص روستاييان و کشاورزان شهرستان،کاهش کميت و کيفيت آب رودخانه حبله‌رود و همچنين آب‌هاي زيرزميني مي‌باشد که سلامت و بهداشت مردم و اقتصاد بخش کشاورزي گرمسار را مورد تهديد قرار داده است.

اکنون در اين راستا از نظرات، پيشنهادات، طرح‌ها، و برنامه‌هاي مردم و مسؤولين آگاه مي‌شويم؛

استفاده از طرح تعادل بخشي به منظور کنترل و مديريت برداشت منابع آب و تعادل و رفع مشکلات کشاورزان

دکتر طاهري فرماندار گرمسار؛ با اشاره به شرايط خاص اقليمي گرمسار و مشکلات و تبعات ناشي از کمبود آب اظهارکرد: تمامي مسئولين ذي ربط بايد در بهينه سازي مصرف آب، اصلاح الگوي کشت، بهره‌گيري و توسعه طرح‌هاي نوين آبياري و گسترش صنايع و محصولات کشاورزي کم آب، تلاش کنند.

نماينده عالي دولت با تأکيد بر مديريت و استفاده صحيح از منابع آب گفت: آب يکي از زيرساخت‌هاي مهم در توسعه‌ي اقتصاد کشاورزي است و مديريت صحيح آن براي ما بسيار ضروري است.

وي ضمن تاکيد بر لزوم مصرف بهينه آب به ويژه در بخش کشاورزي و استفاده از روش‌هاي نوين آبياري گفت: با توجه به خشکسالي‌هاي اخير و کم شدن منابع آب زيرزميني بايد در مصرف آب مديريت صورت گيرد. همچنين بايد از طرح تعادل بخشي که هدف از اين طرح کنترل و مديريت برداشت منابع آب و تعادل و رفع مشکلات کشاوزان درخصوص برداشت آب است، استفاده نمود.

دکتر طاهري با تأکيد بر اجراي صحيح مقررات و کاربردي کردن تصميمات شورا تصريح کرد: مديريت صحيح منابع آب و صيانت از اين منابع حياتي وظيفه تمام افراد و دستگاه‌هاي اجرايي شهرستان مي‌باشد. وي بر نقش فرهنگ سازي و آموزش صحيح مصرف آب به شهروندان تأکيد و بيان کرد: کاهش و صرفه‌جويي در مصرف آب خصوصاً در بخش کشاورزي از اولويت‌هاي مهم در اين حوزه است که لازم است مسؤولان ذي‌ربط در خصوص مديريت سهميه آب و فوايد نصب کنتورهاي هوشمند و اطلاع رساني دقيق به کشاورزان اقدامات مناسبي داشته باشند.

ولي‌اله جورابلو مدير امور منابع آب گرمسار در رابطه با کميت و کيفيت آب گرمسار تصريح کرد: در حال حاضر در شهرستان گرمسار کيفيت آب مناسبي نسبت به ديگر مناطق استان داريم. همچنين در رابطه با کميت آب در سد نمرود نيز تمهيدات مناسبي صورت گرفته که به محض بهره‌برداري از آن آب مطمئني خواهيم داشت، تا شهرستان‌هاي گرمسار و آرادان با کمبود آب مواجه نشوند.

ولي اله جورابلو ضمن اشاره به بحران کمبود آب در منطقه گفت: بحران آب نه تنها در شهرستان گرمسار بلکه در کل کشور و چه بسا در دنيا نيز جزو مباحثي هست که به طور کلي مطرح مي‌شود. البته خشکسالي هم با توجه به کويري بودن اين منطقه نيز عنوان مي‌شود که الحمدا... رودخانه حبله‌رود که تنها رودخانه دائمي و پرآب اين شهرستان از تهران تا مشهد مي‌باشد، تا حدي از اين مشکل را حل کرده است. در واقع در سال جاري تاکنون بحران کمبود آب، هم از لحاظ شرب و هم از لحاظ کشاورزي در اين شهرستان به طور جدي نداشتيم. البته ناگفته نماند که امسال سد نمرود براي جلوگيري از کم آبي يا خشکسالي در اين شهرستان نيز کمک شاياني کرد. کمبود آب امسال از طريق سد نمرود تا حدودي برطرف شد.

وي ادامه داد: در حال حاضر مشکلي که با آن مواجه شديم وجود روستايي به نام « سِلِبُن » هست که در قسمت مخزن سد قرار گرفته است، که اگر جابجايي در آن روستا صورت بگيرد مي‌توانيم ميزان ذخيره آب را از 21 ميليون متر مکعب به 50 ميليون برسانيم.

مدير امور منابع آب به تخصيص حدود 21 ميليون متر مکعب در حوزه صنعت و کشاورزي اشاره کرد و افزود: در واقع براي جذب صنعت در شهرستان گرمسار اين تخصيص در نظر گرفته شده که در اين راستا نيز منطقه ويژه اقتصادي هم در اين شهرستان مستقر شده است.

وي با توجه به وجود املاحي که امسال در آب شرب ايجاد و مشکلاتي را براي اين شهرستان به وجود آورده بود که باعث نارضايتي شهروندان نيز شده اشاره کرد و گفت: دليل وجود املاح در آب شرب، اجراي خط انتقال جديدي بود که از تصفيه خانه به سمت گرمسار انجام مي‌شد که پس از جابجايي، آب درون اين لوله‌ها، باعث ايجاد شوکي شده بود که براي مدت محدودي موجب گل آلود شدن و وجود املاح در آب شرب گرمسار شده بود.

ولي اله جورابلو در پاسخ به سوال خبرنگار ما در مورد برداشت‌هاي بيش از حد از چاه‌هاي آب کشاورزي در اين شهرستان اشاره‌اي کرد و گفت: چاه‌هاي شهرستان‌هاي گرمسار و آرادان مجهز به کنتور هوشمند شده اند و هيچ کس به هيچ عنوان نمي‌تواند آب بيش از حدي که برايشان در نظر گرفته شده است برداشت کنند.

مدير امور منابع آب گرمسار با توجه به برداشت مازاد از آب رودخانه حبله‌رود در بالادست تصريح کرد: حدود 3 سال قبل در بالادست، اقدامات نادرستي صورت مي‌گرفت که ما در اين مورد با سازمان آب منطقه‌اي تهران جلسه‌اي گذاشتيم و اين موضوع را مطرح کرديم، که خوشبختانه توانستيم جلوي اراضي که در بالادست توسعه داده بودند را بگيريم و براي آنها نيز حقابه‌اي تثبيت کرديم.

مديريت بحران آب‌هاي زيرزميني با ايجاد فرآيند نصب کنتورهاي هوشمند

اسماعيل عرب معصومي رئيس اداره منابع طبيعي و آبخيزداري شهرستان گرمسار و عضو شوراي حفاظت از آب؛ بر لزوم کنترل برداشت از رودخانه حبله‌رود اشاره کرد و گفت: يکي از موضوعات جدي که در شوراي حفاظت از آب مطرح شده، برداشت بي رويه از آب‌هاي زيرزميني به علت تغيير اقليم و... در اين منطقه است.

وي ادامه داد: وزارت نيرو و شوراي حفاظت از آب شهرستان گرمسار به اين نتيجه رسيدند که براي کاهش حداقل قابل توجهي از برداشت‌هاي بي رويه آب در اين منطقه بايد از فرآيند نصب کنتورهاي هوشمند در چاه‌هاي آب کشاورزي استفاده کرد که تقريباً 90 درصد از اين پروژه نيز به اتمام رسيده است.

فرآيند نصب کنتور هوشمند در واقع يکي از طرح‌هاي بلند‌مدتي است که توسط وزارت نيرو مطرح گرديده و طي چهار سال اخير به اجرا درآمده است. در واقع با ايجاد فرآيند نصب کنتورهاي هوشمند، مي‌توان به طور کلي بحران آب‌هاي زيرزميني را مديريت کرد.

عضو شوراي حفاظت از آب به تعداد 1000 حلقه چاه در شهرستان‌هاي گرمسار و آرادان اشاره کرد و گفت: تعداد قابل توجهي از چاه‌ها با مشارکت جدي کشاورزان اين منطقه مجهز به کنتور هوشمند شده اند و مابقي چاه‌ها نيز با پيگيري اداره آب منطقه‌اي شهرستان براي تأمين اعتبارات لازم در اين خصوص در دستور کار قرار گرفته که اميد است، بتوانند تقريباً همه‌ي چاه‌هاي کشاورزي اين منطقه را به کنتور هوشمند تجهيز کنند.

اسماعيل عرب معصومي در مورد ضرورت مديريت مصرف آب در بخش کشاورزي به خصوص در بخش بالادست حوزه رودخانه حبله‌رود بيان کرد: در طي سال‌هاي اخير طرح مديريت جامع منابع آب و خاک حبله‌رود، اقدامات مؤثر و موجهي را در مورد مديريت ميزان بهره‌برداري از اين رودخانه انجام داده است تا بر اساس مقدار پتانسيلي که اين رودخانه دارد، کشت نيز در اين منطقه صورت گيرد.

پروفسور کردواني پدر کويرشناسي در خصوص خشکسالي و بحران آب ايران گفت: از زماني که متولد شديم در يک منطقه کم باران قرار گرفته‌ايم و با وقوع اين خشکي علاوه بر کشورهاي دچار کم آبي مانند ايران، حتي کشورهايي که در مناطق مرطوب قرار دارند، از لحاظ کيفيت آب آشاميدني با مشکل مواجه هستند، زيرا مقدار آب هر کشوري ثابت بوده و اين جمعيت است که روز به روز افزايش مي‌يابد و آب بيشتري طلب مي‌کند.

وي با تاکيد بر اينکه چاه‌هاي عميق منابع آبي کشور را نابود کردند، افزود: کمبودهاي امروز آب در کشور به خاطر حفر بي‌رويه چاه‌هاي عميق و استفاده بيش از حد از آب‌هاي زيرزميني است.

محمدعلي يحيي زاده

مرضيه عادل


نسخه چاپي ارسال به دوستان