تاریخ 1391/05/12 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره 3144 برو جستجو جستجوی پیشرفته  



 احساس امنيت، نياز جامعه 

هر روز در رسانه ها  و جرايد مي خوانيم; پليس مرتکبان «زورگيري» و جرايم خشن را با سرعت بالايي دستگير مي کند اما احساس امنيت هنوز رضايت بخش نيست. مشکل کجاست؟  
در گذشته نه چندان دور موضوع «مواد مخدر» از موضوعاتي بود که همه يکديگر را به کم کاري در اين عرصه متهم مي کردند. با اين همه در عمل مواد مخدر جديد يا صنعتي تا همين چند وقت پيش مشکل تعريف و مجازات قانوني داشت.  
موضوع «خفت گيري» يا «زورگيري» هم دچار اين عارضه شده زيرا پليس برابر آمار ارائه شده در مبارزه با اين جرم خشن خوب عمل کرده و آمار دستگيرشدگان گوياي اين واقعيت است. پس مشکل کجاست؟ نهاد اجرائي کشور - مجموعه قوه قضائيه - قوه قانونگذار يا خود مردم و غيره. 
در بررسي علمي مسئله ابتدا بايد اين قاعده فراموش نشود که توليد امنيت يک محصول جمعي است و هيچ فردي يا نهادي را نمي توان متولي انحصاري آن دانست. نکته کليدي ديگر يافته طلايي رابرت کي مرتن «جرم شناس» است که اثبات کرد هر گاه در يک جامعه آرزوها و اميال مردم بر امکان و بسترهاي تحقق آن آرزوها پيشي گيرد، ما شاهد رشد جرايم و کجروي خواهيم بود. البته روش هاي ارتکاب جرايم هم مي تواند خشن، پنهاني و يا پيچيده باشد.  
با يک مثال ساده مي توان قاعده فوق را به صورت همه فهم توضيح داد. وقتي شبانه روز برنامه هاي ماهواره اي و يا حتي همين تبليغات شهري خودمان و آگهي هاي رسانه هاي داخلي در حال بمباران ذهني مخاطبان خود هستند که از لذايذ و تشريفات اين جهان چرا غافليد؟! ولي جوان درست تربيت نشده مي بيند که والدين او براي تامين مايحتاج اوليه او مشکل دارند، تنها راه رسيدن به اميال و هوس ها بدون تلاش و در صف ايستادن مي شود.  
قانون مجازات اسلامي اين ظرفيت را در خود دارد تا اين مجرمين داراي تکرار جرم را تحت عناوين شديدتري حتي به اعدام محکوم کند و اين سزاي افرادي است که مي خواهند از طريق شوک رواني به جامعه به زندگي نکبت بار خود ادامه دهند.
همان راه به اصطلاح ميان بر يا کژراهه و... ما را مي رساند به جاده جرم. حال اگر ترسو بوديد مي رويد دنبال جرائم پنهاني مانند انواع سرقت ها و اگر از هوش و تکنيک بهره اي داشتي، مي شوي کلاهبردار و جاعل و اگر گستاخ و عجول بودي، مي شوي همين زورگير و خفت گير.  
مطالعات تطبيقي نشان داده است که زورگيري که قانون مجازات اسلامي آن را تحت عنوان سرقت به عنف مي شناسد و احکام آن بسته به کاربرد سلاح سرد يا گرم و ايجاد ارعاب و يا ربايش مال تا حدودي متفاوت است، از پديده هاي گسترش بي رويه کلان شهرها و ترويج بي رويه ارزش هاي مادي و به تبع آن به وجود آمدن شکاف طبقاتي است.  
در اين جوامع، بزرگي شهرها باعث گمنامي و ناشناخته ماندن مجرمين مي شود و شکاف طبقاتي و مهاجرت باعث به وجود آمدن شخصيت ضد اجتماعي در نوجوانان و جوانان کمتر برخوردار اين قشر شده و دسترسي به مواد مخدر صنعتي يا گروه مت آمفتامين ها که مردم با نام شيشه آن را مي شناسند بر جسارت کاذب و خشونت افراد مستعد نيز مي افزايد.  
تحقيقات نشان داده است که زورگيري جرم مورد انتخاب جواناني است که مهارتي در ارتکاب جرايم فني ندارند و به دنبال وجه نقد سهل الوصول و سريع اند و به جاي مهارت، جسارت و خشونت را سرمايه ارتکاب جرم خود کرده اند تا شايد علاوه بر تامين هزينه لذت هاي نامشروع از تماشاي دستپاچگي يا التماس قربانيان عقده هاي اجتماعي خود را ارضا کنند.  
چه بايد کرد؟ به نظر مي رسد راهبردها بايد حول سه محور متمرکز شوند.  
ابتدا مي توان با واکنش منطقي اقدامات بازدارنده را تشديد کرد. ما نبايد فريب بازي هاي به ظاهر حقوق بشري را بخوريم. واقعيت آن است به احساس امنيت در جامعه هيچ چيزي مانند جرايم خشن و خياباني لطمه وارد نمي کند. جرايمي که طرف مقابل آن کودکان و سالخوردگان و زنان هستند.  
متاسفانه اکثر کساني که به جرم زورگيري دستگير مي شوند، داراي سوابق دستگيري قبلي در اين خصوص هستند که با اخذ رضايت شکات (با تهديد يا تطميع) و تغيير عنوان مجرمانه از طريق تعداد اندکي از به اصطلاح و کلا بعد از مدتي مجددا به بدنه اجتماع برگشته و به صورت حرفه اي تر و باندي ديگر افراد آماتور را هدايت و رهبري مي کنند.  
مطالعات تطبيقي نشان داده است که زورگيري که قانون مجازات اسلامي آن را تحت عنوان سرقت به عنف مي شناسد و احکام آن بسته به کاربرد سلاح سرد يا گرم و ايجاد ارعاب و يا ربايش مال تا حدودي متفاوت است، از پديده هاي گسترش بي رويه کلان شهرها و ترويج بي رويه ارزش هاي مادي و به تبع آن به وجود آمدن شکاف طبقاتي است.
قانون مجازات اسلامي اين ظرفيت را در خود دارد تا اين مجرمين داراي تکرار جرم را تحت عناوين شديدتري حتي به اعدام محکوم کند و اين سزاي افرادي است که مي خواهند از طريق شوک رواني به جامعه به زندگي نکبت بار خود ادامه دهند.  
اقدام راهبردي ديگر مي تواند خروج از گمنامي مجرمين باشد. امروز تجهيزات الکترونيکي از جمله دوربين ها توانسته اند در شناسايي و کشف جرم کمک حال پليس باشند و مونيتورينگ فيزيکي آمد و شدها از اين طريق انجام مي پذيرد.  
و اقدام راهبردي ديگر اصلاح رفتار عمومي در تبادل اقتصادي اجتماع است. البته بانک ها بايد در اين راه به ياري مردم بشتابند. ديگر روش دريافت پول از يک شعبه و واريز در شعبه ديگر بايد برچيده شود و با ساده سازي واريز و برداشت و خريد در تمام اماکن تجاري، نيازي به همراه داشتن مقادير قابل توجه پول به صورت نقد نباشد.  

منبع: حقوق تبيان، قانون مجازات اسلامي

 


 يادداشت
 با پيامک هاي تبليغاتي چه کنيم؟ 
نويسنده : معلميان

با وجود فراگير شدن تلفن همراه برخي دردسرهاي آن چون مزاحمت هاي پيامکي، پيام هاي تبليغاتي و... باعث شده گاهي بدمان نيايد چند روزي را بدون موبايل سپري کنيم.  
تعداد پيامک هاي تبليغاتي به قدري زياد شده است که اسباب نارضايتي بسياري از شهروندان را ايجاد کرده است.
پيامک هاي تبليغاتي که اپراتورها براي مشترکان مي فرستند گاهي با تعداد پيامک هاي واقعي مان برابري مي کند.
با گذشت بيش از چند ماه از ابلاغ مصوبه ممنوعيت ارسال پيامک هاي تبليغاتي بدون موافقت مشترکان شواهد نشان مي دهد که مشترکان اپراتورهاي تلفن همراه همچنان تعداد بي شماري پيامک تبليغاتي ناخواسته دريافت مي کنند. اين مصوبه حتي از سوي کميسيون تنظيم مقررات ارتباطات نيز تصويب و ابلاغ شده است و طبيعتا براساس مفاد پروانه اپراتورهاي موبايل جزو مقررات تکميلي خواهد بود که بايد اجرايي شود. اجرا نکردن اين مصوبه حتي مي تواند منجر به جريمه اپراتورهاي موبايل شود.
شکايت از ارسال پيامک تبليغاتي در بخشي تخصصي به نام جرايم رايانه اي قابل ثبت و پيگيري است. قضات آشنا به مسايل کامپيوتري و فضاي مجازي به اين شکايت ها رسيدگي مي کنند و با استفاده از کارشناسان خود راي صادر مي کنند، ارسال پيام تبليغاتي جرم نيست مگر اين که محتواي پيام چيزهايي باشد که خدمات مستهجن و قبيح يا امثال آن ارائه دهد.
در اين صورت مي توان به مرکز دادسراي ويژه رسيدگي به جرايم مجازي و تبليغات براي شکايت از اين امر مراجعه کرد.
به موجب ماده 697 قانون مجازات اسلامي هر کسي که به وسيله اوراق چاپي يا خطي يا به وسيله درج در روزنامه و جرايد يا نطق در مجامع يا به وسيله ديگري به شخصي، امري را صريحا نسبت دهد يا آن ها را منتشر کند و مطابق قانون آن امر جرم باشد در صورتي که نتواند آن مطالب را ثابت کند به يک ماه تا يک سال حبس و 74 ضربه شلاق مجازات مي شود.
نقص مقررات توسط اپراتورها در ارسال پيامک به مشترکان خود به شهروندان حق شکايت و پيگيري حقوقي موضوع را مي دهد. اما هزينه به جريان انداختن اين دادرسي مانع بزرگي در اقدام مشترکان است. راهکاري که براي رها شدن از شر اين پيامک ها ارائه شده اين است که هر کسي تمايل ندارد که براي او پيامک تبليغاتي ارسال شود مي تواند در خواست خود را اعلام کند تا اين اتفاق رخ ندهد اما قاعدتا بايد روال بدين ترتيب باشد که در وهله اول پيامک تبليغاتي براي هيچ کس ارسال نشود مگر اين که خود فرد بخواهد پيام تبليغاتي بگيرد. در صورتي که براي مشترکاني که در خواست قطع پيامک ها را داشته اند مجددا پيام تبليغاتي ارسال شود فرد مي تواند با نوشتن دادخواست از شرکت تبليغاتي و مخابرات ادعاي خسارت کند.
ارسال پيامک هاي که مشتمل بر توهين باشد يا جرم ديگري از طريق آن انجام شده باشد موجب مجازات است اما مجازات مجرمان که به وسيله سيم کارت بي نام پيامک توهين آميز ارسال مي کنند، چيست؟
به موجب ماده 697 قانون مجازات اسلامي هر کسي که به وسيله اوراق چاپي يا خطي يا به وسيله درج در روزنامه و جرايد يا نطق در مجامع يا به وسيله ديگري به شخصي، امري را صريحا نسبت دهد يا آن ها را منتشر کند و مطابق قانون آن امر جرم باشد در صورتي که نتواند آن مطالب را ثابت کند به يک ماه تا يک سال حبس و 74 ضربه شلاق مجازات مي شود. در ماده 697 قانون مجازات اسلامي نيز تاکيد کرده است: افترا و هر وسيله اي که در جامعه منتشر شود جرم خواهد بود پس استفاده از ايميل يا پيامک هم مي تواند راهي براي ارتکاب اين جرم باشد زيرا که با اين وسايل در فضاي مجازي اقدام به انتشار مطالبي خلاف واقع (همان گونه که در قانون ذکر شده است) شده است.
به موجب ماده 12 قانون تجارت الکترونيک تمامي داده پيام ها يکي از ادله اثبات دعوي است اسناد و ادله اثبات دعوي ممکن است به صورت داده پيام باشد و هيچ محکمه يا اداره دولتي نمي تواند براساس قواعد ادله موجود ارزش اثباتي داده پيام را صرفا به دليل شکل و قالب آن رد کنند. به طور کلي براساس ماده  13 قانون تجارت الکترونيک ارزش اثباتي داده پيام ها با توجه به عوامل مطمئنه از جمله تناسب روش هاي ايمني به کار گرفته شده با موضوع و منظور مبادله داده پيام تعيين خواهد شد پس پيامک مي تواند وسيله اثبات جرم باشد.
منابع: حقوقدان، قانون مجازات، قانون تجارت


 دانستني هاي حقوقي به زبان ساده 
نويسنده : محمد عليان

در صورت فوت  مرد خارجي که با زن ايراني ازدواج کرده است به اموال و  وصيت وي چگونه رسيدگي مي شود؟
چون  ارث و وصيت از اموال شخصي بوده، تابع  قانون  دولت متبوعه مرد، يعني آن کشور خارجي است که مليت دارد. بنابراين  تعيين اين که چه کسي ورثه اوست يا ارث چگونه  در بين اعضاي درجه اول تقسيم  شود بر اساس  قانون کشور خارجي حل و فصل مي شود.
اخذ شناسنامه  براي فرزنداني که از مادر ايراني و پدر خارجي متولد شده اند، چگونه است؟
چنان چه ازدواج به  ثبت رسيده باشد  و ورود پدر به کشور قانوني و داراي جواز اقامت  در کشور باشد هنگام ولادت  گواهي موقت ولادت داده  مي شود و پس از 19 سال براي فرزندان  شناسنامه صادر  مي شود اما در صورت ورود غير قانوني و يا ازدواج به ثبت  نرسيده بر اساس قوانين اداره ثبت احوال شناسنامه صادر نخواهد شد.
به کارگيري کارگر خارجي در کارگاه ها و بنگاه هاي اقتصادي چگونه است؟
بر اساس مقررات   کارفرما بايد از اداره کار پروانه مخصوص براي تبعه  خارجي اخذ  کند.
چنان چه اتباع خارجي در کشور ايران جرمي مرتکب شوند با مجرمين برخورد مي شود؟
بر اساس مواد 6، 3، 7 قانون مجازات اسلامي و اصول حقوق جزا، هر تبعه خارجي که در داخل کشور ايران مرتکب جرمي شود بر اساس قانون ايران محاکمه مي شود و دادگاه هاي ايران صالح به رسيدگي هستند. در واقع چون محل وقوع جرم  در ايران است، قوانين جزايي نسبت به اتباع ايراني و غير ايراني يکسان اجرا  مي شود و در مواردي ممکن  است تبعه خارجي به مجازات شديدتري هم محکوم شود.
چنان چه يک تبعه ايراني در کشور خارجي مرتکب جرم شود، چگونه به جرم وي رسيدگي مي شود؟
در اين فرض بر اساس ماده 5 قانون مجازات اسلامي دادگاه هاي ايران  نسبت به برخي جرايم وي در ايران رسيدگي مي کنند به علاوه کشور محل وقوع جرم بر اساس قانون محل وقوع  جرم خود را  صالح به رسيدگي مي داند  و مي تواند به جرم نامبرده رسيدگي کند.
در مراسم عقد، شرطي با اين مضمون وجود دارد که هرگاه زن و مرد بخواهند از هم جدا شوند، مرد متعهد است که نيمي از دارايي خود در دوران زندگي مشترک را بلاعوض به همسر شرعي خود انتقال دهد، حکم در اين شرط چيست؟
اجراي حکم از نظر قانون، مانعي ندارد.
در مراسم عقد، اگر پدر دختر و جد پدري او فوت کرده  باشند، اجازه گرفتن دختر  از عمو براي  ازدواج لازم است؟
در مراسم عقد و نکاح اجازه  عمو لازم نيست ولي شرط احترام واجب است.
حکم  ازدواج مردي با داشتن همسر و 3 فرزند با دختري که رضايت کامل دارد آيا رضايت  همسرش که 20 سال با وي زندگي کرده لازم است؟
ازدواج اين مرد با دختر ديگري اشکال شرعي ندارد و رضايت همسرش شرط نيست مگر در  ضمن عقد ازدواج شرط کرده  ازدواج مجدد انجام نگيرد که از نظر  قانوني بايد به شرط عقدنامه وفادار بماند. ولي  اگر دختر اولين ازدواج او باشد رضايت پدر يا جد پدري وي لازم است.
دستور  موقت دادگاه در چه صورتي هزينه دادرسي دارد؟
دستور موقت اگر از طريق دادگاهي که رسيدگي به اصل دعوي مي کند درخواست شود هزينه اي ندارد و در غير اين صورت هزينه آن مبلغي است که براي دعوي غير مالي مقرر است و هزينه در  موقع  درخواست بايد تاديه شود. در حال حاضر مطابق تبصره 2 ماده 325 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي  و انقلاب  در امور مدني مصوب 1379 درخواست  صدور دستور موقت مستلزم پرداخت هزينه دادرسي معادل دعاوي غير مالي است.
قرار تامين خواسته در چه مرجعي قابل اعتراض است؟
مطابق ماده 235 آيين دادرسي مدني: قرار تامين به طرف ابلاغ و  مشار اليه حق دارد ظرف مدت  ده روز به قرار نامبرده اعتراض کند و دادگاه در محاکمات عادي پس از مبادله لوايح و در محاکمات اختصاري در اولين جلسه  به اعتراض رسيدگي کرده و نسبت به آن تعيين  تکليف مي کند.
منظور از دعوي چيست؟
در قانون برابري دعوي، تعريفي وجود ندارد، ولي حقوقدانان، معاني متعددي را بيان کرده اند برخي از علماي حقوق دعوي را عملي دانسته که براي تثبيت حقي  صورت مي گيرد يعني حقي که مورد انکار يا تجاوز واقع شده باشد، عده اي ديگر با رد اين تعريف و با اين استدلال که هميشه هر دعوايي متضمن حق نيست و دعاوي بيهوده و واهي فراوان است، مي گويند که دعوي اعم است از عملي که براي احقاق حقي انجام مي شود يا به صرف ادعاي حقي است اعم از اين که مبتني بر حق باشد يا باطل.
اما تعريف اصلح براي دعوي عبارت است از: حقي که مورد انکار و تجاوز قرار گرفته  و به صورت اختلاف درآمده و در يکي از مراجع قضايي براي بررسي مطرح  مي شود تا آن مرجع قضايي با رعايت موازين آيين دادرسي مدني اقدام و پس از رسيدگي کامل، ختم رسيدگي را به طرفين اعلام و اتخاذ تصميم کند.  براي تحقق هر دعوي دو شرط ضروري است. اول: ادعاي حقي اعم از واقعي يا غير واقعي مطرح باشد. دوم: انکار حق يا به صورت مطلق و يا اين که متعلق حق  مورد انکار واقع شود.
منظور از آيين دادرسي مدني چيست؟
مجموعه قواعد و مقرراتي که طرفين دعوي در مقام مراجعه به دادگاه براي دادخواهي و دادرسي در مقام رسيدگي و قطع و فصل دعاوي و اختلاف و تشخيص حق از باطل مورد استفاده قرار مي دهند را به اصطلاح، اصول محاکمات يا آيين دادرسي مدني گويند.
استرداد دعوي در چه صورت هايي پيش مي آيد؟
دعوي به مرحله صدور حکم نرسيده باشد، دعوي به مرحله  صدور حکم رسيده و خوانده به استرداد دعوي رضايت دهد و دعوي به مرحله صدور حکم رسيده و خوانده به استرداد  دعوي رضايت ندهد، با توجه به ماده 298 قانون دادرسي مدني، مطابق اين ماده: مادام که دادرسي به مرحله  صدور حکم نرسيده، مدعي مي تواند دعوي خود را  استرداد کند.
در اين صورت به درخواست مدعي عليه تا ديه خسارت مدعي عليه  محکوم مي شود. استرداد دعوي در دادرسي هاي عادي پس از مبادله  لوايح، پس از ختم مذاکرات طرفين در موردي ممکن است که يا مدعي عليه راضي باشد  و يا مدعي از دعوي خود به کلي صرفنظر کند. در صورت اخير، دادگاه قرار  سقوط دعوي را خواهد داد.
در حال حاضر ماده 107 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب  سال 1379 با اندکي تفاوت مويد مفاد مزبور است.
اگر موکل فوت  کند و وکيل بدون اطلاع از فوت او، در مورد وکالت اقدامي در دادگاه انجام دهد اين اقدامات از نظر حقوقي چه وضعي دارد؟
حکم ماده 680 قانون مدني، حکمي استثنايي است و تنها در مورد عزل جاري مي شود. بنابراين با فوت موکل وکالت منفسخ  مي شود و چنان چه وکيل در مورد وکالت اقدامي کند، نسبت به ورثه غير نافذ است.
اگر وکالت  در ضمن عقد لازمي  داده شده باشد و موکل فوت کند، وکالت چگونه است؟
وکالت از  لحظه فوت منفسخ مي شود ولي اقدامات وکيل تابع  معاملات  فضولي است. آوردن وکالت  ضمن عقد، عقد لازم ماهيت وکالت را تغيير  نمي دهد و تنها امکان فسخ را از طرفين مي گيرد و بنابراين با فوت يکي از  طرفين، عقد منفسخ مي شود به استثناي مواد 954 و 247 قانون مدني.
اگر وکيل در مواردي استعفا دهد، اقدامات او تا چه زماني صحيح است؟
تا زماني که موکل به اذن خود باقي باشد به استناد  ماده 681 قانون مدني  
اگر وکيل پس از آن که توسط موکل عزل شد در حدود وکالت  خود اقدام کند، تکليف چيست؟
در صورت عدم اطلاع از عزل، اعمالش نافذ است در صورت عدم اطلاع از عزل، اعمالش نافذ است.