تاریخ 1397/09/25 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره 4929 برو جستجو جستجوی پیشرفته  



 گزارش سرويس اجتماعي روزنامه پيام از بازار شهر سمنان در آستانه شب يلدا
 طولاني‌ترين شب‌ سال با طعم گراني 

همزمان با نزديک شدن به شب يلداي ايراني، با توجه به وضعيت نامساعد اقتصادي کشور،شاهد گراني‌هاي بيش از حد در بازار شهر سمنان‌هستيم. بازاري که برخي مردمان آن،غرق در تجملات و چشم و هم‎چشمي‌ها شده‌اند و عده‌اي ديگر شرمنده خانواده خود هستند.

نهمين ماه سال و سومين ماه پاييز آرام آرام به روزهاي آخر خود نزديک مي‌شود و صداي يک جشن چند هزارساله به گوش مي‌رسد. جشني به زيبايي يک دورهمي شبانه، جشني براي طولاني‌ترين شب سال و نويد آمدن اولين ماه زمستان، جشني به نام يلدا، شبي که از همه شب‌هاي پاييز بلندتر بوده و براي ما ايرانيان از اهميت بسياري برخوردار است. در زمان‌هايي گذشته، پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها با حضور فرزندان، نوه‌ها و کل اقوام و فاميل به دور کرسي جمع مي‌شدند و تا پاسي از شب به شاهنامه‌خواني مي‌پرداختند و تفألي به حافظ زده و در کنار آن بساط خوردن ميوه‌هاي زمستاني همچون انار و هندوانه پهن بود و تنقلات و آجيل هم گل سرسبد اين دور هم‌نشيني‌ها بود.

همه اين دورهم نشيني‌ها سراسر شادي بود و کوچک‌تر‌ و بزرگ‌تر نداشت همه و همه لحظه شماري مي‌کردند شب يلدا فرا رسد تا اين طولاني‌ترين شب سال را در کنار خانواده جشن بگيرند و به دورهمي بپردازند. اما با گذشت سال‌ها و با وجود گراني‌ها و چشم و هم‌چشمي‌هايي که به وجود آمد رفته رفته شب يلدا، به يک شب پراسترس و به دور از خوشي تبديل شده است، شبي که در اکثر خانواده‌ها پدران شرمنده فرزندانشان مي‌شوند و نمي‌توانند به خريد ميوه و آجيل شب يلدا بپردازند.

در اين بين شب يلدا يکي از قشنگ‌ترين شب‌ها براي تازه عروس‌هاست، در اين شب، خانواده داماد براساس يک رسم کهن ايراني، به منزل خانواده تازه عروس رفته و هداياي مختلفي را به عروس جديد مي‌دهد و اين رسم سال‌هاست،در ميان خانوارهاي استان سمنان وجود دارد.

براي تهيه گزارش اين شب به خيابان امام خميني(ره) شهر سمنان رفتيم‌.

نرسيده به چهارراه، ناگهان چشمم به آجيل فروشي و مردمي افتاد،که چند روز مانده به شب يلدا در داخل مغازه در حال تردد هستند. آجيل فروشي که پسته آن کيلويي 200 هزار تومان و آجيل چهارمغزش کيلويي 180هزار تومان بود! پيرمردي در حال خريد اين آجيل‌ها بود، همانطور که داشت پول آجيل را به فروشنده‌ي جوان مي‌داد زير لب شروع به غر زدن هم کرده بود، از او سوال پرسيدم دليل خريدن و اين غر زدن‌هايش چيست؟

او هم که انگار از خدا خواسته منتظر درد دل کردن با يک نفر بود، شروع به حرف زدن کرد، او مي‌گفت:شب يلدا نزديک است و پسرم تازه داماد شده و ما بايد براي عروسمان شب يلدا هديه ببريم که اگر من امروز آجيل نگيرم و به خانه نبرم با برخورد تند همسر و فرزندانم روبه‌رو مي‌شوم و مي‌گويند اگر آجيل بين هداياي ما نباشد مورد تمسخر اقوام و خانواده عروس قرار مي‌گيريم.

اين پيرمرد با بيان اينکه نمي‌دانم دادم را بر سر دولت بزنم،يا بر سر خانواده‌ام بزنم بر سر چه کسي بزنم، افزود: بهتر است دادم را بر سر شب يلدا بزنم که اينگونه مردم را گرفتار کرده و باعث شده سرپرست خانواده شرمنده فرزندانش شود که نمي‌تواند در شب يلدا يک کيلو انار و يا يک هندوانه به خانه ببرد.

وي با بيان اينکه دولت بايد به اين گراني‌ها رسيدگي کند تا حداقل اين جشن کهن براي مردم به عزا تبديل نشود، گفت: اي‌کاش کشور از اشرافي‌گري دور شود تا فقير و غني بتوانند در کنار هم با خوشي و خرمي زندگي کنند.

در اين بين به سراغ گل‌فروشي خيابان شهيد رجايي رفتم که سفارش بر روي هندوانه حکاکي،سبد ميوه و گل شب يلدا را درست مي‌کرد.

از او در مورد قيمت انواع تزئينات پرسيدم در جواب گفت: حکاکي‌هايي که بر روي هندوانه انجام مي‌شود بستگي به بزرگ و يا کوچک بودن آن دارد.

وي با بيان اينکه قيمت‌هاي حکاکي معمولا بين 40 تا 120 هزار تومان است، تصريح کرد: اين فقط قيمت حکاکي بر روي هندوانه است و قيمت سبد و ميوه‌ها و گل‌هايي که در آن به کار برده مي‌شود جدا است.

اين گل فروش با بيان اينکه هر چند همه اين کارها براي ما سود دارد، خاطرنشان کرد: طي چند سالي که سبدآرايي شب يلدا مد شده، متاسفانه هر سال بر درخواست‌هاي مردم افزوده شده و انگار دچار خودبزرگ بيني شده‌اند و فکر مي‌کنند هر چه سبد ميوه‌شان پربارتر و بزرگتر باشد ارج و قربشان نزد خانواده بيشتر است.

وي با بيان اينکه متاسفانه شب يلدا به صورت يک مهماني تشريفاتي براي برخي خانوارها در آمده است، اظهار کرد: اگر سال‌هاي گذشته خانواده داماد به يک خنچه بسنده و هداياي عروس را کادوپيچ مي‌کردند، اما اکنون با وجود فضاي مجازي ديگر کسي آن خنچه و هدايا را قبول ندارد.

اين گل فروش با اشاره به اينکه اگر سري به فضاي مجازي بزنيد، خواهيد ديد انواع مدها و تزئينات شب يلدا چگونه دست به دست مي‌شود و همه را ترغيب به آن نوع مدل‌ها مي‌کند، افزود: اکنون شب يلدا براي برخي از خانواده‌ها به شب رخ نمايي تبديل شده تا آنها جشن خود را به رخ اقوام خود در فضاي مجازي بکشانند.

يکي از مغازه‌داران ميوه فروشي سمنان نيز اظهار کرد: از چند روز به شب يلدا مانده شروع به تهيه و سفارش انار و هندوانه مي‌کنم تا براي اين شب مشکلي براي فروش آنها نداشته باشم.

وي با بيان اينکه علي رغم گراني انواع ميوه باز هم مردم مجبورند مهمترين ميوه‌هاي اين طولاني‌ترين شب سال را تهيه کنند افزود:حتي برخي خانواده‌ها براي تزئين ميوه‌هاي انار و هندوانه اين شب بارها از ما خواهش کردند و حتي حاضرند هزينه گزافي را هم پرداخت کنند،که به آنها گفته مي‌شود،در توان ما نيست.

اين فروشنده انواع ميوه گفت: رواج انواع مدها، تجملات و جايگزيني برخي فرهنگ‌هاي غلط موجب خودخواهي‌هاي ناشي از چشم و هم‌چشمي‌ها مي‌شود و باعث مي‌شود اين سنت‌هاي ديرين رفته رفته رنگ ببازد.

به هر حال چه خوب و چه بد اين طولاني‌ترين شب سال نيز با تمام گراني و مشقت‌هايش مي‌آيد و مي‌رود،اما بايد نگران بود از اينکه،رفته رفته سنت‌هاي شب يلدا دارد به دست فراموشي سپرده مي‌شود. از سويي گراني و وضعيت اقتصادي جامعه باعث شده تا افراد از دورهم نشيني گريزان باشند و حتي کساني که دور هم مي‌نشينند به دليل برخي رفتارها از جمله توجه مفرط به تلفن همراه اصل و فلسفه اين شب را زير سئوال مي‌برند. اين گريزان بودن و رفتارهاي غلط برخي شهروندان، خود منجر به انزوا شده و در نهايت آسيب‌هاي اجتماعي فراواني به‌همراه دارد که بايد راهکاري مناسب براي آن در اين روزگارانديشيده شود.

گزارش از سرويس اجتماعي


 مشکلات پژوهش و گم شدن اولويت‌هاي تحقيقاتي در کشور 

آغاز هفته پژوهش فرصت مناسبي است،ضمن تشريح مهم‌ترين چالش‌هاي پژوهشي در کشور بر ضرورت برنامه‌ريزي براي برون رفت از اين چالش‌ها تأکيد گردد. بدون شک نتايج برگزاري اين هفته،در برنامه‌ريزي‌ها و سياست‌گذاري‌هاي آينده تاثيرگذار خواهد بود. بايد گفت،امروز اولين و مهم‌ترين مشکل و چالش در امر پژوهش، مديريت دانش است. مديريت دانش در سطوح مختلف بايد مورد توجه قرار گيرد. بخشي از اين موضوع مربوط به معاونت‌هاي پژوهش و فناوري واحدهاي دانشگاهي کشور و بخش ديگر آن مربوط به سطح ملي و کلان مي‌شود.

در سطح ملي يک الگوي مديريت علمي و پژوهشي مناسب در مراکز علمي و پژوهشي در دانشگاه‌ها نداريم، به اين صورت که راهبردهاي تحقيقاتي درازمدت تعريف نشده يا اگر تعريف شده به صورت روشن و شفاف مطرح نشده و اين راهبردها در سطح کشور ترويج و به اطلاع عموم نرسيده است.

متاسفانه امروز اولويت‌هاي تحقيقاتي خود را در سطح کشور گم کرده‌ايم و اولويت‌هاي تحقيقاتي ما غيرواقعي است و دليل اين موضوع نبود يک رويکرد نظام‌مند و سيستماتيک در تحليل و تبيين نيازمندي‌هاست. مصداق بارز اين امر وجود بيشمار رساله‌هاي دکتري و پايان‌نامه‌هاي کارشناسي ارشد است که هرساله در کشور به اتمام مي‌رسد، اما چند درصد از اين پژوهش‌ها منطبق بر نيازهاي کشور است؟

ضعف مديريت پژوهشي، نتيجه اين امر آن است که ما تمام امکانات پژوهشي خود را در نبود مديريت دانش و پژوهش هدر مي‌دهيم. امروز بسياري از پژوهش‌ها و نتايج آن، واقع بينانه و منطبق بر نياز کشور نيست. امروز دانشگاه‌هاي ما در خلاء دانشگاه‌هاي نسل دوم مانده‌اند به طوري که دانشگاه‌هاي کشور رتبه خوبي در توليد مقاله و تحقيقات دارند، اما بسيار اندک از اين مقالات براي حل مسائل کشور بهره‌برداري مي‌شود. بي‌اعتمادي مديران اجرايي کشور به استفاده از دانش و يافته‌هاي پژوهشي مشکل ديگري است. يکي از مصاديق اين موضوع اين است که سالانه 80 ميليارد دلار واردات وارد کشور مي‌شود که بخش قابل توجهي از آن با هزينه کمتر امکان توليد در کشور را دارد، اما اين امر تحقق پيدا نمي‌کند. دليل اين موضوع منفعتي است که در واردات براي برخي دستگاه‌ها وجود دارد که اين منفعت مانع تأمين محصولات از داخل خواهد شد. اين منافع بايد با شفاف‌سازي از بين برود، چرا که به کشور آسيب مي‌رساند. براي حل مشکلات پژوهشي اين موضوع بايد در دستورکار مسئولين امر قرار گيرد. يک مشکل ديگر نبود جايگاه و سازمان براي به کارگيري نتايج تحقيقات و عرضه آنها در دانشگاه‌هاست که اين موضوع بايد مورد توجه قرار گيرد.

از آنجائي که نظام آموزش عالي کشور صرفاً آموزش براي آموزش است، يکي ديگر از مشکلات ما در امر پژوهش، مشکل فرهنگي و ساختاري در درون دانشگاه است. نظام آموزش عالي کشور يک نظام آموزش‌محور نه پژوهش‌محور است. اين نظام فاقد يک ساختار مناسب براي پرورش محقق تواناست. در کشور ما پژوهش صرفاً براي توليد مقاله صورت مي‌گيرد، درصد کمي از امر پژوهش براي توليد محتواي آموزشي انجام مي‌شود که اين موضوع بسيار تاسف‌برانگيز است چرا که در دانشگاه‌هاي برتر دنيا اساتيد با انجام پژوهش از نتايج آن براي استفاده از محتواي آموزشي بهره‌مند مي‌شوند.

اگر قرار است تحولي در نظام آموزش عالي کشور صورت گيرد، حتماً از محل دانشگاه بايد باشد. ما بايد اول مشکلات امر پژوهش را مطرح کرده و بعد براي آنها راهکار ارائه دهيم. نتيجه عدم بهره‌برداري از امر پژوهش، ضعف سرمايه‌گذاري براي توليد دانش و عدم توجه به تفکر و انديشه خواهد بود.

يک دسته ديگر از مشکلات مربوط به امر پژوهش،وجود قوانين و مقررات در امر پژوهش ماست. ديوان‌سالاري اداري بسيار پيچيده‌اي در امور پژوهشي و تحقيقاتي در کشور وجود دارد که دست و پاي همه محققان را بسته است. لذا استانداردهاي پژوهشي در کشور بسيار ضعيف و فاقد توانايي لازم براي هدايت پژوهش و پژوهشگر است، آيين‌نامه‌هاي موجود در دانشگاه نيز منطبق با اهداف پژوهشي نيست.

نظام آموزش عالي کشور يک ساز ناهماهنگ مي‌زند و داراي‌هارموني در رفتار نيست. ما بايد بتوانيم مشکلات امر پژوهش را در کشور حل کرده و راه را براي پژوهشگران هموار کنيم. در آن صورت مي‌توانيم از دانشجويان دکتري براي حل مسائل کشور از طريق انجام پژوهش بهره‌برداري کنيم.

امروز ‌براي حل مشکلات امر پژوهش بايد،راه‌حل پيدا کنيم تا بتوانيم در مجموعه دانشگاه تحول به وجود آوريم. در اين صورت است که مي‌توانيم بهره‌برداري از پژوهش، سازماندهي پژوهشگران، استفاده از تجارب پژوهشگران برجسته در امر پژوهش، انتقال اين تجارب به پژوهشگران جوان و. . . را در پيش‌گيريم.

لزوم ايجاد يک سازوکار براي اعتماد بين دانشگاه و صنعت نکته ديگري است،که دولتمردان بايد بدانند که براي حل مسائل جاري دستگاه‌هاي خود نياز به فکر و انديشه دارند و اين موضوع بايد از طريق ارتباط بين دانشگاه و صنعت به سرانجام برسد. امروز دولت با مشکل بيکاري و افزايش تورم مواجه است. يکي ديگر از مشکلات جدي مردم، معيشت آنان است. دولتمردان بايد در حل مسئله و اين مشکلات تلاش کنند. حال اين سوال مطرح است که چقدر دولت و دولتمردان در اتاق فکر خود از انديشمندان و صاحبنظران دانشگاهي استفاده کرده‌اند؟

مثلا اين بودجه سال 98 که بايد مشکلات جدي کشور را حل کند، چقدر از صاحبنظران، کارشناسان و دانشگاهيان در حل مسئله استفاده شده است؟

امروز دانشگاه‌ها بايد از دانشگاه نسل دوم به سمت دانشگاه‌هاي نسل سوم که دانشگاه‌هاي کارآفرين هستند حرکت کنند. دانشگاه‌ها بايد بتوانند براي محصولات پژوهشي خود بازاريابي انجام دهند. مشکل امروز دانشگاه‌هاي کشور بازاريابي براي فروش محصولات پژوهشي است. بنابراين يکي از ماموريت‌هاي اصلي معاونان پژوهش و فناوري دانشگاهها بايد ايجاد بازاريابي براي فروش اين محصولات باشد. بايد از پژوهشگران حمايت کنيم تا راه رسيدن به هدف‌هاي آنها و حل مسائل کشور است. محدودترين عامل ما مديريت دانش، فرهنگ دانش، آيين‌نامه و قوانين و مقررات دست و پا گير و در آخر منابع و محدوديت مالي است،که تا رفع نگردد صرف برگزاري سمبوليک هفته پژوهش دردي را دعوا نمي‌کند.

يک پژوهشگر هم‌استاني


 به انگيزه فرارسيدن روز وحدت حوزه و دانشگاه
 لزوم تقويت پيوند حوزه و دانشگاه 
 محصول نابي از انقلاب اسلامي

از خجسته‌ترين پيامدهاي انقلاب اسلامي، وحدت حوزه و دانشگاه است. طرح مسئله وحدت حوزه و دانشگاه را مي‌توان از آثار انقلاب فرهنگي دانست که با بهره‌گيري از رهنمودهاي امام خميني(ره) در سال 59 آغاز گرديد. انقلاب فرهنگي هم چنان که حضرت امام (ره) در پيام نوروزي سال 59 اعلام فرمود، گسترش پژوهش‌هاي علمي و معارف بلند و عميق اسلام را به عنوان هدف اصلي دنبال مي‌نمود. اين آرمان بلند، دانشگاه و حوزه را براي تلاش مشترک به سوي هم کشاند و در فضاي سياسي آن زمان، باب مشارکت و وحدت حوزه و دانشگاه است.

بيست و هفتم آذرماه، يادآور عروج سرخِ مجاهدي خستگي ناپذير و عالمي رباني، آيت ا. . . مفتح، است که از پيشروان انديشه وحدت حوزه و دانشگاه بود. اين شهيد والامقام در راه تحقق اين انديشه و آرمان بلند که از انديشه بلند امام راحل رحمه الله برخاسته بود، تلاش‌هاي بي‌وقفه‌اي انجام داد. به پاس فعاليت‌هاي چشم گير شهيد مفتح در راه تحقق وحدت حوزه و دانشگاه لزوم ارتباط، همکاري و هم فکري اين دو قشر انديشمند، روز 27 آذر ـ که سالروز شهادت دکتر مفتح نيز مي‌باشد ـ روز وحدت حوزه و دانشگاه نام‌گذاري شده است.

حوزه‌هاي علميه در جامعه ديني و نظام ما داراي جايگاهي بس مهم و والا هستند. نقش حوزه‌ها در حرکت اسلامي و تربيت جامعه بسيار حساس و سرنوشت‌ساز است. با نگاهي به تاريخ پرفراز و نشيب کشورمان درمي‌يابيم که عالمان ديني همواره سرپرستي و هدايت جامعه را برعهده داشته و در حوادث و به ويژه مبارزات مردم عليه طاغوت و حکومت‌هاي جائز زمان خويش، پيشاپيش مردم به قيام برخاسته‌اند. با پيروزي انقلاب و تشکيل حکومت اسلامي و پديد آمدن افق‌هاي تازه، مسئوليت سنگين‌تري بر عهده حوزويان قرار گرفته است. دانشگاه همواره جايگاه آموزش و کاوش در حوزه انديشه‌هاي علمي بوده است و رسالت بلند آنان سوق دادن جامعه به سوي مقاصد بلند فرهنگي و اجتماعي است. دانشگاهيان به عنوان روشن فکراني که از افق بالاتري به جامعه مي‌نگرند، مي‌توانند در پيشبرد جامعه به سوي رشد و تعالي نقش بسيار مهمي ايفا نمايند.

در نظام گذشته تلاش‌هاي بسياري براي منزوي کردن روحانيت و از سوي ديگر غربي کردن کشور و نهادهاي فرهنگي و آموزشي، به ويژه دانشگاه‌ها، صورت پذيرفت. با پيروزي انقلاب و در سايه رهبري امام (ره)دو قشر روحاني و دانشجو براي پيروزي انقلاب اسلامي پيشگام گرديدند. روحاني و دانشجو با درک موقعيت حساس و مهم خود همواره نقش خود را در انقلاب حفظ کردند و پيشاپيش ساير اقشار براي ايفاي مسئوليت‌هاي خويش وارد عمل شده‌اند. به دليل اهميت نقش اين دو قشر در هدايت جامعه است که وحدت ميان آنها همواره مدّ نظر امام (ره) و مقام معظم رهبري(مدظله العالي) بوده است.

همکاري در راه تحقق اسلام ناب وحدت حوزه و دانشگاه راه برد اساسي امام خميني رحمه الله براي تحقق اسلام ناب محمدي است و بدون اين وحدت، انقلاب اسلامي کم فروغ است. هم چنين وحدت و همکاري اين دو پايگاه فکري ـ فرهنگي جامعه، براي حفظ فرهنگي اصيل، در مقابل هجوم ارزش‌هاي غربي، ضروري مي‌باشد. وحدت و همکاري ميان اين دو نهاد، نه يک وحدت فيزيکي و شکلي، بلکه تقارب و يکي شدن در مباني معرفت شناختي، ارزش‌هاي فرهنگي و دغدغه‌ها و حساسيت‌هاي سياسي ـ اجتماعي است؛ و همين حالت است که هر يک از اين دو قشر را در جايگاه واقعي خود قرار داده است.

اگرچه در راه وحدت حوزه و دانشگاه تلاش‌هاي بسياري صورت گرفته، اما کارشکني‌هاي متعددي نيز در راه مقابله با اين هدف شکل گرفته است. بدون شک هستند کساني که مي‌خواهند بار ديگر بين اين دو مرکزِ ارزشمند و ميان اين دو قشر مهم و تأثيرگذار جدايي افکنند. کساني که دشمنان نظام اسلامي را مي‌شناسند نبايد اجازه دهند تا غبار کدورت، فضاي آکنده از مهر و جوّ سالم علمي کشور را تيره و بيمار سازد. روز وحدت حوزه و دانشگاه فرصت خوبي است براي طرح مجدّد و عالمانه اين موضوع و آسيب‌شناسي و آفت زدايي از اين شجره طيبه و تحکيم يکي از بزرگ‌ترين آرمان‌هاي انقلاب اسلامي‌ است.

بنيان‌گذار انقلاب اسلامي،که هميشه با نگاهي ژرف به مسائل مي‌نگريست، جدايي حوزه و دانشگاه را توطئه استکبار مي‌دانست.

شايد نخستين مانع در راه وحدت حوزه و دانشگاه عدم وضوح و تبيين دقيق مفهوم آن نزد طرفين باشد. به نظر مي‌رسد که اين موضوع به صورت جدي بررسي نشده و در عوض، برخي نتايج علمي و احتمالي اين وحدت در زمينه‌هاي مختلف مورد تأکيد بوده است. نبودِ همدلي و خوش بيني متقابل نيز مي‌تواند مانع ديگري در راه وحدت حوزه و دانشگاه به شمار آيد. موضِع‌گيري‌ها و سخنان غيردوستانه برخي از طرفين به تدريج همدلي و خوش بيني متقابل را گم رنگ ساخته و مي‌سازد. يکي ديگر از موانع وحدت، عدم شناخت دقيق از خصوصيات و توانايي‌هاي خود و طرف مقابل است. هر کدام از اين موارد خود نيازمند بررسي جداگانه و دقيق است تا موانع وحدت و همدلي اين دو قشر فرهيخته از ميان رفته و پيوندهاي دوستي و اتحاد، مستحکم‌تر گردد.

براي همکاري حوزه و دانشگاه زمينه‌هاي گسترده‌اي وجود دارد که به چند مورد اشاره مي‌کنيم. يکي از ملموس‌ترين و عيني‌ترين زمينه‌هاي تقارب و همکاري اين دو نهاد اتخاذ شيوه‌هاي مشترک آموزشي ـ پژوهشي است. تبادل اطلاعات، تشکيل شبکه‌هاي مشترک پژوهشي ـ اطلاع‌رساني، مبادله استاد و مدرّس و نيز ايجاد ارتباط سياسي ـ فرهنگي مي‌تواند سهم بسزايي در همکاري و وحدت حوزه و دانشگاه داشته باشد.

(رهگذر)