تاریخ 1397/05/03 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره 4816 برو جستجو جستجوی پیشرفته  



 بازي‌هاي رايانه‌اي و اثرات منفي آن بر جسم و روان كودك و نوجوان 

امروزه ديگر کودکان را به جاي بازي در کوچه و خيابان، در خانه‌ها و پشت مانيتورهاي کامپيوتر و تلويزيون مي‌شود ديد که ساعت‌هاي زيادي را مشغول بازي با اين دستگاه‌هاي کامپيوتري هستند. اين موضوع علاوه بر نگراني خانواده‌ها، توجه کارشناسان را هم به دنبال داشته و نسبت به آسيب‌هايي که بازي‌هاي کامپيوتري ممکن است به سلامت جسم و روح کودکان وارد کنند، به والدين و مسوولان آموزشي هشدار مي‌دهند. هشدارهاي متخصصان از يک طرف درباره کم‌‌تحرکي ناشي از انجام اين بازي‌ها و در نتيجه ابتلاي کودکان به آسيب‌هاي جسمي است و از سوي ديگر، نگراني کارشناسان به دليل تاثيرات اينگونه بازي‌ها روي رفتار و شخصيت کودکان و نوجوانان است. افت عملکرد ارتباطي و اجتماعي يکي از مضرات استفاده طولاني مدت کودکان از کامپيوتر است که کارشناسان نسبت به روند روزافزون آن به خانواده‌ها هشدار مي‌دهند و خواستار توجه جدي به آن هستند. همزمان با رشد تکنولوژي و ورود بازي‌هاي رايانه‌اي به مرز و بوم كشور، اين بازي‌ها به دليل داشتن جذابيت‌هاي ناشي از تصاوير متنوع و گيرا، گرافيک بالا، هيجانات زياد و راحتي استفاده از آن، به سرعت جاي خود را در ميان کودکان و نوجوانان باز کرده است. دامنه و گستردگي استفاده از اين پديده به اندازه‌اي است که کمتر کودک و نوجواني را مي‌توان يافت که از بازي‌هاي رايانه‌اي بي‌بهره مانده باشد. همچنين در اغلب خيابان‌هاي شهر و روستاها کلوپ‌هاي مربوط به بازي‌هاي رايانه رايج شده و با گسترش امکانات استفاده از اينترنت، گيم نت‌ها هر چه بيشتر مورد استقبال کاربران اين گونه بازي‌ها قرار گرفته است. توليد‌کنندگان و توزيع‌کنندگان اين بازي‌ها، براي كسب سود بيشتر هر روزه بازي‌هاي جديدي را وارد بازار كرده و در هر بازي جديد جذابيت‌هاي بيشتر و هيجانات تازه‌اي براي جذب مشتري اضافه مي‌نمايند. اغلب والدين نيز بي آن كه نگران اثرات مخرب اين کالاي تجاري ـ هيجاني باشند، به رفتار فرزند خود عادت كرده و منفعلانه به اين وضعيت تن داده‌اند.

آقاي مجيد قرباني در اين مورد گفت: استفاده از بازي‌هاي خشن کامپيوتر‌ي به خصوص در کودکاني که از نظر سرشتي يا محيط خانوادگي مستعد پرخاشگري يا اختلالات رفتاري هستند، با افزايش پرخاشگري همراه است. وي در ادامه توضيح داد: استفاده از نرم‌افزارهاي متناسب با سطح رشدي کودک فرصتي را براي تفکر، اکتشاف و به دست آوردن پاسخ در اختيار کودک قرار مي‌دهد و قدرت تفکر و خلاقيت او را شکوفا مي‌کند. استفاده از کامپيوتر به خصوص براي کودکان و دانش‌آموزاني که محدوديت، ناتواني يا نيازهاي خاصي دارند ازجمله کودکاني که با مشکل يادگيري، اختلالات رفتاري خفيف يا مشکل توجه و تمرکز، شنوايي و تکلمي مواجه هستند مي‌تواند مفيد باشد.

آقاي قرباني همچنين ابراز داشت: کودکاني که به طور مداوم بازي‌هاي کامپيوتري انجام مي‌دهند، درونگرا و منزوي شده، در برقراري ارتباط اجتماعي با ديگران ناتوان مي‌شوند و خشونت بيشتري در آنها به چشم مي‌خورد.

قرباني با بيان بازي کامپيوتري، مغز کودک را گول مي‌زند افزود: اين مداخله، فکري نيست بلکه اين بازي‌ها سلول‌هاي مغزي را گول مي‌زنند و از نظر حرکتي نيز فقط چند انگشت کودک را حرکت مي‌دهند.

وي در توصيه به والدين نيز گفت: به والدين توصيه مي‌کنم که اگر قرار است اجازه دهند فرزندانشان از بازي‌هاي کامپيوتري استفاده کنند، بهتراست بازي‌هاي تصويري خلاق که کودکان بايد به وسيله آنها معماهايي را حل کنند، بيش از بازي‌هاي ديگر مورد توجه قرار گيرد.

مجيد قرباني در آخر ابراز نمود: به نظر مي‌رسد با در نظر گرفتن روند روزافزون گرايش کودکان و نوجوانان به اين سرگرمي‌ها، لازم است دستگاه‌ها و نهادهاي مسوول دست به کار شوند تا با ارائه آموزش‌هاي لازم به خانواده‌ها و فرزندانشان درباره نحوه و ميزان استفاده از بازي‌هاي کامپيوتري از طريق گنجاندن چنين مباحثي در متون درسي و برنامه‌هاي تلويزيوني، از بروز آسيب‌هاي اجتماعي و اختلالات رفتاري که در آينده ممکن است گريبان افراد جامعه را بگيرد، پيشگيري شود.

خانم فرزانه ابراهيميان يکي ديگر از شهروندان سمناني با بيان اينکه خشونت و حالت جنگي مهم‌ترين محرکي است که در طراحي جديدترين و جذاب‌ترين بازي‌هاي رايانه‌اي به حد افراط از آن استفاده مي‌شود و فرد براي رسيدن به مرحله بعدي بازي بايد با نيروهاي به اصطلاح دشمن بجنگد اظهار داشت: استمرار چنين بازي‌هايي کودک را پرخاشگر و ستيزه‌جو بارمي‌آورد.

خانم ابراهيميان در ادامه ايجاد حس انزوا طلبي را از ديگر معايب بازي‌هاي رايانه‌اي خشن برشمرد و افزود: کودکاني که به طور مداوم با اين بازي‌ها درگيرند درونگرا، منزوي ودر برقراري ارتباط اجتماعي با ديگران ناتوان مي‌شوند که ايجاد اين روحيه موجب جدايي کودک از گروه همسالان و سرآغازي براي بروز ناهنجاري‌هاي ديگر است. وي همچنين بروز آسيب‌هاي جسمي از جمله چشم‌ها و ستون فقرات، تاثير منفي در روابط خانوادگي و افت تحصيلي را از ديگر مضرات گسترش اين بازي‌ها عنوان کرد و گفت: دراين بازي‌ها به دليل اين که کودک و نوجوان با ساختني‌ها و برنامه‌هاي ديگران به بازي مي‌پردازد و کمتر قدرت دخل و تصرف در آنها پيدا مي‌کند اعتماد به نفس خود را در برابر ساختني‌ها و پيشرفت ديگران از دست مي‌دهند. وي با اشاره به اينکه مقصران اصلي، والدين هستند که فرزندان خود را براي ساعت‌هاي طولاني درمقابل تلويزيون، رايانه، ويدئو گيم، يا فيلم‌هاي ويدئويي رها مي‌کنند، اظهار داشت: والدين بيش از آن که بازي را در اختيار کودک قرار دهند خود بايد از محتوي بازي مطلع بوده و ميزان آموزش و يا ترغيب به خشونت را در بازي ارزيابي کنند.

خانم ابراهيميان به عنوان راهکار نيز مطرح کرد: اگر چنانچه قرار است از بازي‌هاي رايانه‌اي استفاده شود، بهتراست بازي‌هاي تصويري خلاق که کودکان بايد به وسيله آنها، معماهايي را حل کنند، بيش از بازي‌هاي ديگر مورد توجه قرار گيرد. همچنين بهتراست که والدين همراه فرزندان خود به کوهستان، باشگاه‌ها و ميادين ورزشي بروند و به بازي‌هاي مورد علاقه آنها بپردازند تا انرژي عصبي و رواني آنان تخليه شده و توجه شان از بازي‌ها‌ي رايانه‌اي منحرف شود.

خانم ناهيد سليماني يکي از مادران جوان سمناني در اين خصوص مي‌گويد: بازي‌هايي که در آن نشانه‌هاي خشونت و خونريزي شخصيت‌هاي رايانه‌اي و کارتني ديده مي‌شود، باعث بي‌قراري و اضطراب کودکان مي‌شود که اين مسأله در مسائل تربيتي آن‌ها نيز تاثيرگذار است.

خانم سليماني در ادامه و در توضيح اين موضوع ادامه داد: کم تحرکي و ساعت‌ها نگريستن به صفحه مانيتور آثار مخرب جدي جسماني نيز براي کودکان و نوجوانان به جا مي‌گذارد و در دراز مدت مشکلات گوناگون را براي آن‌ها رقم مي‌زند. به نظر من والدين بايد تا حدي با بازي‌هاي رايانه‌اي آشنا باشند و بدانند که هر بازي براي چه سني است تا حدود اين مشکلات گسترده نشود.

سليماني همچنين ابراز کرد: سياست‌گذاران و برنامه ريزان اجتماعي بايد با همکاري کارشناسان رايانه‌اي نسبت به بازتوليد بازي‌هاي سنتي و انجام بازي‌هاي بومي محلي با طراحي‌هاي زيبا، گرافيک جذاب و موسيقي متن مطلوب اقدام کنند تا ما کمتر شاهد بروز خشونت در کودکان باشيم.

وي در ادامه نيز توضيح داد: به دليل بروز خشونت در رسانه‌ها شاهد آثار تحريکي کوتاه مدت پرخاشگري در کودکان خواهيم بود. خصوصا اينکه مواجهه با خشونت در رسانه‌هاي باعث توجيه کردن خشونت مي‌شود و اين نگاه و باور را در ديگران به وجود مي‌آورد که دنيا مکان خصومت آميزي است و در نتيجه باعث تحريک خشونت در افراد مي‌شود.

خانم سليماني اين مشکل را در رفتار امثال خود يعني والدين دانست و افزود: البته باز هم به قطعيت نمي‌توانيم بگوييم که بين خشونت در رسانه‌ها و بروز پرخاشگري در کودکان رابطه علت و معلولي وجود دارد بلکه اين دو عامل در يکديگر تاثيراتي را دارند. اما آنچه مشخص است مدت زمان انجام بازي‌هاي ويدئويي يا تماشاي فيلم‌ها و برنامه‌هاي خشن مهم‌تر از محتواي آن است. به اين صورت که هر چقدر مدت زمان استفاده از اين نوع برنامه‌هاي پرخشونت بيشتر شود، تاثيرپذيري نيز بيشتر است. متاسفانه در بعضي خانواده‌ها ديده مي‌شود که مادر خانواده يا پدر ساعت‌هاي زيادي را به تماشاي تلويزيون مي‌پردازد که درنتيجه کودک نيز اين رفتار را از والدين تقليد مي‌کند. البته بايد اين نکته را اضافه کرد که نداشتن عادت به مطالعه باعث تشديد تماشاي تلويزيون خواهد شد.

خانم سليماني در آخر نيز اضافه کرد: کودکان بايد مهارت‌هاي ادبي رسانه‌ها را فراگيرند. در اين زمينه والدين مي‌توانند به کودکان خود در راستاي تمييز ميان تخيل و واقعيت کمک نموده و به آنان آموزش دهند که خشونت در زندگي حقيقي پيامدهايي را به دنبال دارد. آنان در واقع بايد به کودکان اين باور را القا نمايند که آنها توسط شرکت‌هاي توليد‌کننده بازي‌هاي اينترنتي مورد هدف قرار گرفته‌اند و از اين رو از آنان بخواهند تا احساس‌ خود را پس از انجام يک بازي خشونت آميز، توصيف نمايند.

آقاي محمد علي شريفي در خصوص بازي‌هاي رايانه‌اي گفت: بازي‌هاي رايانه‌اي مي‌تواند اثرات مثبتي مانند تکامل شخصيت و رفتار، پرورش استعداد‌ها، ايجاد خلاقيت، پرورش تمرکز و دقت، افزايش بهره هوشي، گسترش جهان بيني، تقويت ذوق هنري، آموزش مفاهيم پيچيده، انتقال فرهنگ و غيره را به همراه داشته باشد ولي به دلايلي مانند عدم آموزش صحيح به کودکان و نوجوانان، معرفي بازي‌هاي رايانه‌اي و انواع آن به طور غير صحيح، آشنا نبودن کاربران به زبان رايانه و غيره اهداف بازي‌هاي رايانه‌اي به درستي شناخته نشده است و کودکان و نوجوانان در عمل به سمت بازي‌هايي سوق داده شده‌اند که اثرات زيان باري داشته است که به طور مثال بايد بيان نمود، مشاهده شده كه با جايگزيني بازي‌ها‌ي الکترونيکي و رايانه اي، روحيه جمع گرايي به سرعت ضعيف شده و به سست شدن روابط خانوادگي، بي‌حوصلگي، پرخاشگري و بي‌قراري در کودکان و نوجوانان انجاميده است.

محمدعلي شريفي در خصوص تغيير هويت فردي کودکان بر اثر بازي‌هاي رايانه‌اي مي‌گويد: بازي‌هاي رايانه‌اي به حدي نوجوان را به خود مشغول مي سازند و او را مبهوت شخصيت‏هاي بازي مي‌كنند كه ديگر فرصتي براي شناخت خويش وتفكر درباره توانايي‌ها و خصوصيات فردي خويش را پيدا نمي‌كند و در حين و بعد از انجام بازي خود را يكي از شخصيت‏هاي بازي تلقي ميكند و آرام آرام هويت فردي خويش را به فراموشي مي‌سپارد. وي در خصوص ديگر آسيب‌هاي اين فن آوري بيان کرد: به جرأت مي‌توان گفت که رسانه نوظهور بازي‌هاي رايانه‌اي با قابليت‌ها و ويژگي‌هاي خاص خود ضريب تأثيرگذاري و نفوذ خود را حتي نسبت به رسانه‌هايي چون سينما و تلويزيون نيز افزايش داده‌اند. از مهمترين اين ويژگي‌ها، ماهيّت تعاملي بودن بازي‌هاي رايانه‌اي است.به دليل همين ويژگي است كه قرار گرفتن افراد - معمولاً كودكان و نوجوانان - در معرض بازي‌هاي رايانه‌اي نگران كننده‌تر از قرار گرفتن آنها در معرض برنامه‌هاي تلويزيوني و فيلم‌هاي سينمايي است؛ زيرا اين بازي‌ها بسياري از اصول يادگيري مانند: همذات‌پنداري، تمرين، تكرار و پاداش و تقويت را به كار مي گيرند.

شريفي با بيان اين موضوع که ايجاد پرخاشگري در فرزندان اين سرزمين يکي از ابزارهاي جنگ نرم دشمنان است توضيح داد: در بازي رايانه‌اي گرافيك، صدا و تعامل، ابتكار سير داستان، كنجكاوي، پيچيدگي و تخيل، منطق، حافظه، بازتاب‌ها، مهارت‌هاي رياضي، چالش حل مسأله و تجسم، از جمله جنبه‌هاي فني، رواني و فردي است كه بازيگران را جذب اين بازي‌ها مي‌كند. كار مستقل، مداومت در بازي، لذت بردن از بازي، مشاركت فعال، تعامل مشاركتي، ساختار گروهي، يادگيري، رقابت يا همكاري گروهي و فرصت‌هاي برابر در بازي، از جمله عواملي است كه در فرد براي ادامه بازي ايجاد انگيزه مي‌كند. دقيقاً به دليل همين خصوصيات است كه بازي‌هاي رايانه‌اي به يكي ابزار تأثيرگذار غرب در راستاي ناتوي فرهنگي عليه دنياي اسلام و خصوصاً انقلاب اسلامي ايران تبديل شده است. وي در ادامه نيز گفت: كودكي كه با انجام بازي‌هاي كامپيوتري دست به خشونت و پرخاشگري مي زند نسبت به اصول، ارزش‌ها، هنجارها و بسياري از نمودهاي فرهنگ خودي احساس بيگانگي مي كند و نهايتاً در امور اجتماعي كمتر مشاركت مي‌كند و... نمي‌تواند كودك مورد انتظار نظام فرهنگي و اجتماعي حاكم باشد.

شريفي در آخر به عنوان راهکار اين مشکل نيز اظهار کرد: در عصر تكنولوژي و ارتباطات، كامپيوتر و وسايل كامپيوتري در همةعرصه‌هاي زندگي انسان رسوخ كرده ست وانسان‌ها راهي جز قبول پذيرش آن ندارد چون كارها را تسريع مي‌كند و قابليت‌هايي دارد كه به انسان در زندگي روزمره كمك مي كند، تمامي اين موارد از جمله ويژگي‌هاي مثبت آن است در حالي كه ويژگي‌هاي منفي نيز دارد مثلاً باعث مي شود افراد تحرك كمتري داشته باشند وحتي ساده ترين كارها را با كامپيوتر انجام دهند و در واقع كامپيوتر كه ساخته دست خود انسان است امروزه مشكلات زيادي را براي خود او ايجاد كرده است و به دليل اينكه امروزه بيشتر كارها با كامپيوتر انجام مي شود نمي توان با آن مقابله كرد و آن را از صحنة زندگي اجتماعي كنار گذاشت پس بهترين راهكارها استفاده صحيح، به‌جا وتحت نظم و قاعده درآوردن كار با كامپيوتر است ودر واقع انسان‌ها نبايد وسيله‌اي شوند در اختيار كامپيوتر، بلكه كامپيوتر بايد در اختيار انسان‌ها باشد.

دکتر وحيده خادمي روان‌شناس و روان‌پزشک به عنوان کارشناس در اين خصوص ابراز نمود: نيمه دوم سده بيستم با رشد فناوري‌هاي اطلاعاتي و ارتباطاتي و در اثر ورود رايانه و اينترنت به عرصه‌ي اجتماع تحولات چشمگيري در ابعاد مختلف زندگي انسان امروزي به وجود آمده است و هم اکنون به چنان شتابي رسيده است که تمامي ساختارهاي علمي، اقتصادي، فرهنگي و آموزشي را در سرتاسر دنيا با تغيير شگرف مواجه کرده است. با اين حال در پي پيشرفت فناوري و عمومي شدن ابزارهاي الكترونيكي مانند رايانه، بازي‌هاي پيشرفته تري رواج يافته‌اند. يكي از اين بازي‌ها، بازي رايانه‌اي است كه انجام آن مستلزم پردازش سريع اطلاعات و ارائه پاسخ‌هاي منطقي و فوق‌العاده سريع است.

دکتر خادمي در ادامه افزود: بازي‌هاي رايانه‌اي به عنوان يك پديدة اجتماعي دركنار ساير رسانه‌هاي صوتي و تصويري در دنياي امروز به دليل رشد چشمگير فناوري‌هاي ارتباطي، طي سال‌هاي اخير با كشش و جاذبه‌اي حيرت انگيز، عمده ترين مخاطبان خود را از ميان كودكان و نوجوانان انتخاب مي كندو نه تنها بخش قابل توجهي از اوقات فراغت اين قشر را به خود اختصاص داده بلكه به نظرمي رسد حتي اوقاتي را كه آنان بايد به انجام تكاليف درسي يا حضور در جمع خانواده اختصاص دهند نيز پوشش داده است. لذا توجه به اين امر مهم بايد بيش از پيش مورد توجه و بازنگري قرار گيرد.

خانم خادمي اهميت و ضرورت بازي در آموزش را لازم دانست و گفت: با توجه به اينکه روش آموزش و پرورش در دوره‌ي ابتدايي، با در نظر گرفتن روحيه دانش‌آموزان، روش بازي است. لذا بايد بخش زيادي از فعاليت‌ها به صورت بازي انجام شود و بازي‌هاي آموزشي و تربيتي در اهداف درس گنجانده شود، تا يادگيري به بهترين نحو صورت گيرد. دست‌اندرکاران امر تعليم و تربيت مي‌توانند با گنجاندن بازي‌هاي مختلف در فرايند آموزش و يادگيري و با اجراي بازي‌هاي هدفدار تحرک و پويايي و حتي فضائل اخلاقي را درشخصيت کودکان بارورکنند و ريشه گرايشات منفي آتي را بخشکانند و گامي اساسي در تربيت و بازسازي کودکان بردارند.

وي در پيامد بازي‌هاي رايانه‌اي داراي دو گستره متفاوت خواند و ابراز نمود: نگراني از بازي‌هاي رايانه‌اي و ويديويي را مي‌توان بازتاب نگراني گسترده‌تر جامعه دربارة رواج و کاربري روز‌افزون فن‌آوري اطلاع رساني در مشاغل و حرفه‌هاي گوناگون، نظير حذف مهارت فردي از کار، تنش‌هاي شغلي زايد، گوشه‌گيري از اجتماع، احساس درماندگي و... دانست. تاکنون پژوهش‌هاي مختلفي در موضوع اثرات بازي‌هاي رايانه‌اي انجام شده که اغلب به اثرات منفي اين گونه بازي‌ها اشاره دارند، اما در نگاهي منطقي بايد گفت که اين نوآوري نيز همچون ديگر ساخته‌هاي دست بشر، دو رو دارد که يک روي آن، بهره‌گيري درست و مفيد و روي ديگر آن، استفاده‌هاي نادرست و نامناسب است که گاهي، آسيب‌هاي فراواني را در پي دارد.

اين روان پزشک در بيان آثار مثبت بازي‌هاي رايانه‌اي گفت: پس از سال‌ها پژوهش، اين موضوع ثابت شده که آموزش و پرورش کودکان، تنها به نوع رسمي آن، يعني شکل مدرسه‌اي محدود نمي‌شود و رسانه‌هاي الکترونيکي، منابع بسيار عالي آموزش و پرورش مي‌باشند و رايانه نيز تازه‌ترين شکل اين رسانه‌هاست. طرفداران بازي‌هاي ويديوئي اين گونه بازي‌ها را منبع يادگيري و نيز سرگرمي به شمار آورده‌اند. به عقيده برخي، فعاليت‌هاي موجود در بازي‌هاي ويديويي مي‌توانند هماهنگي بين چشم و دست را افزايش دهند و يا مهارت‌هاي ويژه‌اي براي تجسم فضايي يا رياضيات را بياموزند. بازي‌هاي رايانه‌اي به سبب انگيزه‌هاي بيشتري که در فراگيران پديد مي‌آورند، مي‌تواند در انتقال مواد آموزشي، تأثير زيادي داشته باشند. افزايش سرعت خواندن و آموزش زبان از طريق بازي‌هاي رايانه‌اي تجربيات مثبتي در اين زمينه بوده است. همچنين درس‌هايي مانند علوم و فيزيک را به کمک بازي‌هاي رايانه‌اي، بهتر مي‌توان آموزش داد و در کنار آن به خاطر انعطاف پذيري و نقش فعالي که فرد در حين بازي دارد، بازي‌ها در تربيت افراد خلاق تأثير زيادي دارند.

دکتر خادمي آثار منفي اين موضوع را داراي وجهه‌هاي مختلف دانست و گفت: بازي‌هاي رايانه‌اي قبل از هر چيز جسم را داراي مشکل مي‌کند که سندرم عصبي دست، خشکي چشم، پشت درد، سردردهاي ميگرني، بي‌نظمي در غذا خوردن، بي‌توجهي و يا کم توجهي به بهداشت شخصي و تغيير در الگوي خواب را شامل مي‌شود و در نگاهي ديگر نيز در تربيت کودک تاثير به سزايي دارد ميزان تأثيرپذيري کودک و نوجوان در بازي‌هاي رايانه اي، به بالاترين اندازة ممکن مي‌رسد؛ زيرا بر اساس پژوهش‌ها کودکان بيست درصد آن چه را که مي‌شنوند و چهل درصد آن چه را که مشاهده مي‌کنند، مي‌آموزند. اين مقدار، براي آن چه همزمان مي‌بينند، مي‌شنوند و با علاقه با آن کار مي‌کنند، به بيش از 75 درصد مي‌رسد. بر اين اساس، با توجه به اين که کودکان و نوجوانان در فرايند بازي‌هاي رايانه‌اي هم مي‌بينند، هم مي‌شنوند و هم به خاطر ماهيت تفريحي و سرگرمي بازي، به آن علاقه دارند و حاضرند ساعت‌ها مشغول بازي باشند، به شدت از محتواي اين گونه بازي‌ها، متأثر مي‌شوند.

وي بازي‌هاي رايانه‌اي را شيوه‌اي نوين براي تبليغ شيوه‌هاي پرخاشگري خواند و گفت: ميزان تأثيرپذيري کودک و نوجوان در بازي‌هاي رايانه اي، به بالاترين اندازة ممکن مي‌رسد؛ زيرا بر اساس پژوهش‌ها کودکان بيست درصد آن چه را که مي‌شنوند و چهل درصد آن چه را که مشاهده مي‌کنند، مي‌آموزند. اين مقدار، براي آن چه همزمان مي‌بينند، مي‌شنوند و با علاقه با آن کار مي‌کنند، به بيش از 75 درصد مي‌رسد. بر اين اساس، با توجه به اين که کودکان و نوجوانان در فرايند بازي‌هاي رايانه‌اي هم مي‌بينند، هم مي‌شنوند و هم به خاطر ماهيت تفريحي و سرگرمي بازي، به آن علاقه دارند و حاضرند ساعت‌ها مشغول بازي باشند، به شدت از محتواي اين گونه بازي‌ها، متأثر مي‌شوند. تحقيقات تجربي نشان داده است که بسياري از بازي‌ها و اسباب بازي‌هاي جديد القا‌کننده تخيلات پرخاشگرانه، رفتارهاي توأم با خشونت، پرخاشگري، عادي شدن پرخاشگري در ذهن کودک و نوجوان، الگوگيري از بازي گران خشن بازي‌هاي رايانه‌اي، انتخاب ستيزه‌جويي به عنوان راه حل امور، افزايش جرم و بزه‌کاري و سرانجام، تربيت شخصيت‌هاي خشن و کينه‌جوست. در واقع، چنان که سربازان در جنگ براي آدم‌کشي آموزش مي‌بينند، امروزه کودکان با همان فنون آموزشي، تفريح مي‌کنند هنگامي که کودکي در يک بازي رايانه‌اي، شخصي را نشانه مي‌گيرد و او را مي‌کشد، دقيقاً همان مهارت‌هايي را که يک سرباز در جريان آموزش نظامي تجربه مي‌کند، فرا‌مي‌گيرد.

خادمي در آخر در مورد راه‌هاي برخورد موثر با کودکان در مقابل استفاده از بازي‌هاي کامپيوتري گفت: والدين با راهکارهاي مختلف مي‌توانند در استفاده موثر از کامپيوتر توسط کودکان دخيل باشند که به عنوان مثال بايد بيان کرد همراه کودک بازي کنيد تا زمان را بتوانيد کنترل کنيد و يا از بازي‌هاي کامپيوتري به عنوان جايزه استفاده کنيد. از اين برنامه‌ها به عنوان انگيزه‌اي براي انجام کارهاي مهم نظير تکاليف مدرسه يا کارهاي منزل استفاده کنيد. مثل اينکه بگوييم حسين مي‌توني بعد از اينکه مشق‌هايت را نوشتي و من آنها را ديدم نيم ساعت با کامپيوتر بازي کني البته مي‌توانيد اجازه دهيد کودک از بازي کردن سير شود. هدف از اين برنامه اين است که کودک از بازي‌هاي کامپيوتري دلزده و سير شود تا اين بازي‌ها ديگر جذابيت اوليه را براي وي نداشته باشند. يادتان باشد همچنين مي‌توانيد روزهاي خاصي مثل روزهاي تعطيل را در نظر بگيريد که کودک ساعات زيادي را به بازي‌هاي کامپيوتري بپردازد تا خسته شود دراين تکنيک حتي وقتي خسته شد به او بگوييد بايد کمي ديگر بازي کند. بايد در آخر نيز بگويم شيوه ديگري نيز وجود دارد که اين شيوه اين است که روش محروم کردن را به کار بگيريد يعن هنگامي که روش‌هاي فوق موفق واقع نشد کامپيوتر را قفل کنيد و يا اين که سيم آن را بيرون بکشيد. به تدريج به او بفهمانيد نتيجه سوء‌استفاده از امکانات چه خواهد بود و مدت زمان محروم شدن از کامپيوتر را براي او مشخص کنيد.

مائده شريفي