تاریخ 1396/09/14 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره 4643 برو جستجو جستجوی پیشرفته  



 تدبير در مديريت آب 
نويسنده : فرزامي

نه خشکسال امسال بي‌مثال است و نه چنين آب و هوايي، بي‌سابقه. که به تصريح اداره‌ي هواشناسي، سومين استان در خشکسالي امسال باشيم. چون در منطقه‌ي کم باران و خشک و گرم از نظر اقليمي قرار داريم و از ديرباز هم چنين بوده است، کشتزارهايي که خشک و بي‌حاصل مي‌ماند و مردماني که از قحطي حتي علف نمي‌ديدند و ملخ مي‌خوردند و يا از گرسنگي مي‌مردند:

چنان آسمان بر زمين شد بخيل

که لب ترنکردند زرع و نخيل

بخوشيد سرچشمه‌هاي قديم

نماند آب جز آب چشم يتيم...

نه در کوه سبزي نه در باغ، شخ

ملخ بوستان خورد و مردم ملخ

اين شعر که سروده‌ي امسال نيست، متعلق به سعدي و مربوط به هشت سال پيش است و دعاهايي هم داريم از حدود دوهزار و پانصد سال پيش از کتيبه‌ي داريوش هخامنشي که از درگاه خدا استدعا دارد که ايران را از دروغ، دشمن و خشکسالي، در امان بدارد.

و اما حکايت کم آبي و بي‌آبي، اکنون به مديريت علمي مسئولان و مسئوليت پذيري مردم، بستگي دارد تا با درايت و تعقل و رفتارهاي عالمانه اين عوارض مدام طبيعي را پشت سربگذاريم و دچار آن مصايبي که پيشينيان ما شدند و در انفعال و بي‌برنامگي، از هستي ساقط گشتند، نباشيم.

واقعيت آن است که ما با اينکه مدعي مسلماني هستيم و مقيد به کلام الهي، دمي از اسراف دست برنمي داريم. به عنوان نمونه در حالي که اروپاي سبز و پرآب با 20 ليتر آب استحمام مي‌کنند، ما درپاي دوش باز، آواز سرمي دهيم و تا مصرف به هزار ليتر نرسد، دست برنمي داريم و هيچ ملاحظه‌اي هم نداريم که به عنوان مثل در سمنان، هر ثانيه دويست ليتر، کمبود آب داريم و در استان بيش از سه چهارم روستاهاي ما خالي از سکنه و نفوس مانده و اهالي مضطر، يار و ديار را سال‌هاست که ترک گفته‌اند. اما هيچ از وضع سابقه دار خود عبرت نگرفته ايم و هماني بوديم که هستيم و هماني هستيم که بوديم در حالي که طبق شرع مقدس بايد ضرورت‌ها را بشناسيم و از دنيا هم بياموزيم که چگونه خود را با محيط، سازگار مي‌کند و با تطابق، برنامه ريزي مي‌نمايد تا از کمترين موجود و امکانات، بيش‌ترين بهره را ببرد.

نکته در اينجاست که بيش از آن که در خشکسالي آب و هوا باشيم در قحط سال فرهنگي به سر مي‌بريم و آن زمينه‌ي فرهنگي را ايجاد نکرده ايم که مردم عزيز ما، مصرفي بهينه و درست در همه‌ي زمينه‌ها داشته باشند.

به همين علت است که در عين تنگسالي و پريشاني، ميانگين مصرف ما در همه‌ي زمينه‌هاي انرژي و آب ؛ بيش از کشورهايي است که داشته‌هايي بهتر از ما دارند. بنابراين، لازم است که با برنامه ريزي‌هاي عالمانه و منطقي، کاري کنيم که اين کمبودها تاثيري مخرب در زندگي ما نداشته باشد.

نخست بايد زمينه‌ي مصرف بهينه و درست مصرف کردن را با برنامه‌هاي فرهنگي در فضاهاي رسانه‌اي فراهم کنيم تا از وضع موجود، از نتيجه‌ي نسبي و حتي مطلوب، بهره مند شويم.

دوم: با اختصاص بودجه‌ي لازم از برون رفت آب از شبکه‌هاي آب رساني که گويا بيش از سي درصد است، جلوگيري کنيم.

سوم: همت مسئولان کشاورزي استان را مي‌طلبد با کار ميداني، نه ستادي، کشاورزان و باغداران را به مقصد آبياري مکانيزه و قطره‌اي هدايت کنند و اسباب آن را هم فراهم آورند. اينکه بنشينيم و چشم به راه اين سنتي‌کاران و سنتي‌ورزان باشيم، مقصود حاصل نمي‌شود. اين نوع عملکرد، تجربه‌ي بي‌جواب ساليان سال است که بايد به ما درس آموخته باشد.

چهارم: در اين عرصه‌اي که چاه‌هاي عميق به آب شور رسيده است و آب شور از کوير به چاه‌هاي آب برمي‌گردد و شرايط به راستي بحراني است، بايد ترتيبي اتخاذ شود تا پساب سمنان با تصفيه به شهر بازگردد و فضاهاي سبز و نيز صنايع را مشروب سازد و تامين کند.

پنجم: هر چه زودتر براي کوتاه مدت، برنامه و طرح سد فينسک عملياتي و اجرايي گردد و همراه با اين اجرا و عمل، زمينه‌ي جدي انتقال آب از خزر در برنامه‌ي اجرايي قرار گيرد و مسئولان محترم و دولت دوازدهم نه در حرف و بيان زيبا که در عمل به اقدام همت نمايند.