تاریخ 1396/08/24 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره 4629 برو جستجو جستجوی پیشرفته  



 گفتگو با کهن‌کسوت ورزش باستاني
 پهلوان رمضان دهرويه 

از اينکه در گفت و گوي دوستانه‌ي اين هفته شرکت کرده‌ايد، سپاسگزاريم.

با عرض سلام و احترام خدمت همه‌ي هموطنان دلير ميهن اسلاميمان به ويژه هم‌استاني‌هاي گرامي، ورزشکاران، ورزش دوستان همچنين جناب دکتر کواکبيان نماينده مردم شريف تهران شميرانات شهر ري و عرض خدا قوت و خسته نباشيد به کليه‌ي پرسنل زحمتکش و صادق روزنامه پيام سمنان به ويژه سرپرست و هيات تحريريه که گفت و گوي مطبوعاتي اين هفته را که به بنده اختصاص داده‌اند.

لطفا مختصري از خودتان بگوييد.

در سال 1327 در منطقه شاهجويه (جهاديه) متولد شدم. از سن نوجواني حدود 12 سالگي علاقه زيادي به ورزشکاران و پهلوانان داشتم ولي از آنجا که برادرم استاد تقي دهرويه اوقات فراغت در منزل با ساده‌ترين ابزار ورزش مي‌کرد، علاقه مند شدم و به ورزش باستاني روي آوردم.

چند سال در اين رشته‌ي ورزشي فعاليت داريد؟

به ياري حق تعالي حدود پنجاه سال بدون وقفه در خدمت مرشدان، ورزشکاران و شهروندان عزيز بوده و هستم که در اين مدت طولاني برخي از ميان‌داران و مرشدان به ديار باقي شتافتند که خداوند بزرگ همه را قرين رحمت الهي خود فرمايد.

ارکان اصلي زورخانه چيست؟

گود، سردم، زنگ و ضرب و جايگاه تماشاگران که حد فاصل آن را تا لبه‌ي گود «غلام گردشي» مي‌گويند.

از آيين جوانمردي و مرام شامخ پهلوانان بگوييد.

واژه‌ي «جوانمرد» از نظر ساختار دستوري و معني لغوي از دو کلمه‌ي «جوان» و صفت «مرد» تشکيل شده است که مقصود از جوان در مفهوم ظاهري کلمه همان دوران نوجواني و بلوغ است که شکوفايي جسم، روح مي‌باشد اما در معناي مجازي در مفهوم به جواني اطلاق مي‌شود که به اوج شکوفايي سيرت و جان مي‌رسد البته گروهي از پژوهشگران ايران باستان معتقدند که: هفت خوان رستم و اسفنديار در شاهنامه‌ي فردوسي بازتاب آييني است. براي گذراندن مرحله‌ي نوجواني و رسيدن به مردانگي و جوانمردي.

هفت خوان رستم يعني چي؟

مرتبه‌ي سلوک عارفان و يا مراتب چندگانه در زورخانه است.

لطفا نام ببريد:

مانند: کهنه سوار- مرشد- پيشکسوت- صاحب زنگ- صاحب تاج- نوچه و نوخواسته.

آيا نام جوانمردان هم در قرآن آمده است؟

به اسناد قرآن مجيد و احاديث معتبر منشاء جوانمردي را پنج جوانمرد دانسته‌اند ابراهيم خليل الله، يوسف صديق، يوشع بن نون، اصحاب کهف و حضرت علي (ع)

از خصلت پهلوانان مختصري توضيح دهيد.

در فرهنگ ورزش باستاني جوانمردان را هفت خصلت شمرده‌اند.

1- دين (بايد مسلمان باشد)

2- ذکورت (بايد مرد باشد)

3- بلوغ (بايد بالغ و به سن قانوني رسيده باشد)

4- عقل (بايد عاقل و دانا و توانا باشد)

5- صحت (از نظر بدني و ذهني سالم و بدون نقص باشد)

6- مروت (باانصاف باشد و در تمام مراحل زندگي عدالت را رعايت کرده و باتقوا باشد)

7- حيا (باحيا باشد، حرمت بزرگان را پاس بدارد)

در زمان‌هاي قديم چنانچه کسي سالک اين خصلت‌هاي مهم بوده و در ميان مردم پندار نيک، گفتار نيک، کردار نيک، ورزشکار باايمان به اثبات مي‌رسيد طي مراسمي به او «شلوار جوانمردي» مي‌پوشاندند که آن را «سراويل پوشيدن» مي‌گفتند سپس کمي نمک به وي مي‌خوراندند که به معناي وفا به عهد، عدالت محوري، شجاعت و پاکي بوده در آن زمان به آن «قدح نوشيدن» هم مي‌گفتند.

پهلوان دهرويه، از مراسم «گلريزان» بگوييد.

اين مراسم سنتي و ارزشمند که هم اينک رواج دارد، نمادي از رادمنشي، بخشندگي و دستگيري از مستمندان و تهيدستان و آسيب ديدگان جامعه است البته هر گونه مساعدت به افراد فقير و آبرومند يا شخصي نجيب که ناخواسته در تجارت يا کسب و کار ورشکست شده غير از مرشد و ميان‌دار که امين هستند کس ديگري از چنين مساعدت گلريزان مطلع يا آگاه نخواهند شد و اين کمک بلاعوض و هديه‌اي مردمي به صورت محرمانه و سري مي‌باشد البته فراموش نکنيم که در قرون گذشته رسم گلريزان معني و مفهوم ديگري داشت اگر ورزشکاري قصد کشتي گرفتن با ورزشکار ديگري داشت شاخه گلي را براي وي مي‌فرستاد يا در محيط زورخانه گلي را به سوي او پرتاب مي‌کرد که اين رسم امروزه فراموش شده است.

شال کشتي چيست؟

در زمان‌هاي قديم روحانيون زرتشتي در بعضي مراسم مذهبي شالي به نام (کستي)(ک-س-ت-ي) بر کمر داشته‌اند و در مواقع معين به رسم احترام آن شال کستي را گشوده و سپس و دوباره به کمر مي‌بستند.اين شال يا کمربند مخصوص عبارت از 72 رشته به 6 دسته‌ي 12 رشته‌اي تقسيم مي‌شد و آن 6 دسته به 3 دسته 24 رشته‌اي گره مي‌زدند و از آن 3 دسته اصلي به گفتار نيک- پندار نيک- کردار نيک خلاصه مي‌شد.

معني کهن‌کسوت چيست؟

ورزشکاري که بعد از پشت سر گذاشتن 63 سال سن يعني به (سن مبارک حضرت رسول اکرم (ص)) بدون وقفه با صداقت، ايمان، اخلاص و نوعدوستي در زورخانه مشغول ورزش و آموزش و تمرينات پي در پي خوش‌رفتاري خوش‌نامي خيرانديشي را سرلوحه زندگي خود قرار داده باشد، پس از تحقيقات طي مراسمي به عنوان«کهن‌کسوت» همراه با حکم رسمي فدراسيون به وي داده مي‌شود که صاحب زنگ و ضرب مي‌شود.

در کدام نقطه‌ي پاک زورخانه جاي بوسه دارد؟

پنج جاي زورخانه بوسه دادن رواست

اول به سردم که جايگاه مرشد بلند قامت است

دوم به کف گود که سجده به پيشگاه واحد است

سوم به تخته شنا که بيزاري از کبر و اخوت است

چهارم به پنجه‌ي ميل که نشانه‌ي گرزر روز استقامت است

پنجم به پنجه کباده که نشانه‌ي مردم بلند همت است

از پهلوانان و نامداران سمنان بگوييد.

از سده سيزدهم يعني ظهور پهلوان عسکر يزدي دوران فتحعلي شاه قاجار نام پهلوان حسين نعلگر سمناني مي‌درخشد که روايت زورآزمايي در کاروانسراي« شاهزاده» بازار بزرگ سمنان که به شغل نعل بندي اشتغال داشته با پهلوان عسکر يزدي که شغل وي قصابي و پهلوان کشور بوده در اين مقوله نمي‌گنجد اما قبل از او پهلوان دلير و شجاع سمناني که اسب قوي جثه را بر دوش خود حمل مي‌کرد در تاريخ کشتي به ثبت رسيده. پهلوان محمد ولي بيک سمناني که بسيار تنومند و چابک بوده است

در زمان قديم سمنان چند زورخانه داشته است؟

زورخانه مرکزي در محوطه ميدان حوالي بازار (ميدان شريعتي فعلي)

زورخانه سراچه (محدوده وسط شهر)

زورخانه کارخانه ريسندگي و بافندگي(مخصوص کارگران و پرسنل بزرگترين کارخانه شهر)

زورخانه قدير آباد که ميان‌دار پهلوان کربلايي بخش صميمان(پدربزرگ جناب دکتر کواکبيان)(مادري)

جناب مهندس صميمان از طرف پدري مردي بسيار وارسته و درستکار و امين مردم بوده است. خدايش بيامرزد روح پاک همه‌ي اسيران خاک شاد و آرام ولي متاسفانه امروزه به علت بي‌توجهي آثاري از آن زورخانه‌ها که چه شناسنامه و هويت ورزشي ما بوده، باقي نمانده است که جاي تاسف است.

به نظر شما پهلوان به چه کسي اطلاق مي‌شود؟

به قول عبدالرحمان جامي:

مردي آن نيست آنکه در کشتي

پهلوان دگر را بياندازد

مرد آن باشد که گاه غضب

نفس اماره را زبون سازد.

چرا بعضي از گودهاي زورخانه شش ضلعي يا هشت ضلعي يا دوازده ضلعي ساخته شده؟

البته از لحظه‌ي ورود درب زورخانه که جايگاه پاکان، نياکان، مردان و دليران است احکام دين مبين اسلام مي‌توان جست جو کرد اين گودي‌هاي شش ضلعي نمادي از ضريح منظر حضرت امام حسين (ع)، گود هشت ضلعي به نام حضرت امام رضا (ع) و دوازده ضلعي هم به نام مبارک حضرت مهدي (عج) طراحي شده است که بسيار مورد احترام مي‌باشد.

جايگاه سادات در زورخانه کجاست؟

احترام به سادات در همه جا واجب است اما قرار گرفتن آنان در مقام بالاي گود به دستور پهلوان حاج محمد صادق بلورفروش صورت گرفته است. اين جوانمرد به تمام معنا يکي از پهلوانان درستکار و باايمان تاريخ ورزش ايران شهرت گرفته است که او زندگي خود را وقف ورزش جوانان کرد و عمري را به نيک نامي و خيرانديشي و نوعدوستي و کمک به مستمندان گذرانيد و در سن 59 سالگي قبل از چهلم پهلوان حاج سيد حسن رزاز به رحمت ايزدي پيوست که طبق وصيت ايشان در قم به خاک سپرده شد.

خاطره‌اي از ايشان شنيده‌ايد؟

مي‌گويند: از آنجايي که پهلوان حاج محمد صادق بلورفروش فردي با اخلاص و پاک سرشت و امين مردم کوچه و بازار بوده و موقوفه‌ي زيادي به او سپرده بودند، محيط زورخانه را بسيار پاک و مطهر مي‌دانسته هميشه با وضو و خواندن دعا داخل مي‌شده اگر روز عادي که درب زورخانه بسته بود و عده‌اي ورزشکاران در کوي و برزن سرگردان بودند، او مي‌گفت: اگر درب زورخانه به عمد بسته شود مثل اين است که درب مسجد به روي حاج شيخ عبدالکريم (موسس حوزه علميه قم) بسته‌اند.

پهلوان دهرويه وقتي نام جهان پهلوان غلامرضا تختي به گوش شما مي‌رسد، چه احساسي داريد؟

دگر ما در گيتي چنين فرزندي برومند در جهان ورزش نزايد

او پهلواني از سلسله‌ي جهان مردان نيکو نهاد و انسان دوست و تمام عيار که در مقابل ظلم چون کوه ايستادگي کرد و براي همه‌ي ورزشکاران در تمام رشته‌ها الگو و سرمشق است. او رسم و آيين و گذشت – فداکاري را در ايران زمين همچون پورياي ولي زنده کرد و به مردم جامعه عرضه داشت.مرام و خصلت اين بزرگمرد هميشه زنده است عين خورشيد مي‌درخشد. روحش شاد

پهلوان حسين آقا شريف رضي زاده چطور؟

استاد کشتي و موسسه زورخانه «پولاد » تهران که «رضي خان» شهرت داشت. باشگاه پولاد مدت مديدي محل تمرينات جهان پهلوان تختي و ديگر کشتي گيران بود که جملگي عضو تيم ملي کشتي کشور بودند.

ادامه در صفحه 8