تاریخ 1396/07/24 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره 4604 برو جستجو جستجوی پیشرفته  



 توسعه صادارت غيرنفتي پيش نياز شکوفايي اقتصادي ست
 يكي از عوامل درآمدزا براي كشور توسعه گردشگري است 

توسعه صادرات به ويژه در حوزه غيرنفتي يکي از پيش نيازهاي اساسي رونق و شکوفايي اقتصادي است.

اقتصاد مقاومتي نبايد انزوا و بسته شدن درها تعبير شود و براي داشتن اقتصاد پويا، بايد با دنياي پيرامون رابطه داشت و از فرصت‌هاي خارجي هم براي تقويت توان داخلي استفاده کرد.

برخي تحليل‌ها افزون بر ايجاد ثبات در حوزه اعمال سياست‌هاي پولي، اعتباري و ارزي، کاهش وابستگي بودجه را به نفت مورد تاکيد قرار مي‌دهد و امروز کاهش خام‌فروشي از مهمترين عوامل تحقق اقتصاد مقاومتي است.

براين اساس، براي دستيابي به رشد اقتصادي بايد با دنيا ارتباط داشته باشيم و بتوانيم با بالا بردن حجم توليد به فکر ارزآوري از مسير صادرات غيرنفتي توجه ويژه‌اي داشته باشيم.

در حال حاضر در كشور ما توجه و رسيدگي به بخش صادرات غيرنفتي از اهميت بسيار زيادي برخوردار است. از آنجا كه ايران كشوري با اقتصاد وابسته به نفت است، بيشترين ارزآوري براي كشور نيز از بخش صادرات نفتي تامين مي‌شود.

اين در حالي است كه صادرات غير نفتي مي‌تواند در پيشبرد اهداف اقتصادي كشور نقش مهمي را ايفا كند.

چندي پيش، اسحاق جهانگيري در جلسه شوراي عالي صادرات غيرنفتي بر لزوم شکل‌گيري عزمي ملي در ميان همه دستگاه‌هاي اجرايي براي توسعه صادرات غيرنفتي تاکيد کرد.

معاون اول رييس جمهوري به بسته حمايت از توسعه صادرات، مصوب ستاد فرماندهي اقتصاد مقاومتي که در شهريور ماه سال جاري ابلاغ شد، اشاره و تصريح کرد: در اين بسته، مشوق‌ها و حمايت‌هاي فراواني براي توسعه صادرات غيرنفتي قيد شده که لازم است همه دستگاه‌ها به ويژه سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت صنعت، معدن و تجارت با جديت اجراي دقيق و کامل اين بسته را پيگيري کنند.

دكتر جهانگيري با تأكيد بر اهميت توسعه صادرات غيرنفتي و نقش موثر آن در بهبود وضعيت اقتصادي كشور، گفت: امروز دولت و بخش خصوصي به اين اجماع رسيده‌اند كه توجه جدي به صادرات غيرنفتي، پيدا كردن بازارهاي جديد صادراتي و رفع موانع پيش روي صادرات، از اصلي‌ترين راه‌هاي فعال‌تر كردن اقتصاد كشور است.

همچنين معاون اول رئيس جمهور در بخش ديگري از سخنان خود، بخش گردشگري را نيز از مهمترين و اصلي ترين بخش‌ها در اشتغالزايي و ايجاد درآمد ارزي دانست.

جهانگيري با تاکيد بر اهميت تاسيس شرکت‌هاي بزرگ صادراتي و ايجاد برند براي صادرات کشور خاطرنشان کرد: لازم است شرکت‌هاي بزرگ صادراتي تاسيس شود تا امکان صادرات کالا و خدمات به کشورهاي هدف همچون روسيه بيش از پيش مهيا شود.

حال با توجه به موارد مطرح شده از سوي معاون اول رئيس جمهور دولتمردان بايستي بيش از پيش، هر فرصتي را براي توسعه صادرات غيرنفتي مغتنم بدانند چراکه اين سياست ضمن ايجاد راه حلي سياسي در راستاي پيشبرد اهداف دولت، با تقويت نظام ارزآوري، زمينه ايجاد اشتغال را نيز در اولويت و اهميتي ويژه‌ قرار خواهد داد.

چنانکه مقام معظم رهبري در اين باره همواره طي سه دهه گذشته نسبت به ضرورت توجه و تحقق آن تاکيد داشته‌اند.

ايشان در 13 ارديبهشت سال 1373 از بستن چاه‌هاي نفت و شکل‌گيري اقتصاد کشور بر اساس توليدات غيرنفتي به عنوان «آرزوي واقعي» خود نام مي‌برند و همگان را به تلاش در مسير تحقق اين امر مهم فرا مي‌خوانند.

در گزارش امروز چند تن از کارشناسان اقتصادي در خصوص راه‌هاي توسعه صادرات غيرنفتي مواردي مطرح کردند که در ذيل مي‌خوانيد؛

وکيلي يکي از کارشناسان اقتصادي تصريح کرد: اگر کنترل و تثبيت قيمت‌ها در داخل حفظ نشود نمي‌توان به توسعه صادرات غيرنفتي اميدوار بود.

وي با اشاره به اينکه کاهش ارزش پول راه‌حلي براي کاهش تورم خواهد بود، گفت: اگر هر دلار به سمت 5 هزار تومان برود، آن زمان صادر کننده کالاي صادراتي، کالاي خود را با ريال بيشتري دريافت مي‌کند و هزينه از دست داده را با پول بيشتر حاصل از دلارهاي صادراتي بدست مي‌آورد.

وي نشان کرد: کاهش ارزش پول سبب کاهش قيمت کالاهاي داخلي مي‌شود و صادرات افزايش مي‌يابد و خارجي‌ها تمايل بيشتري براي خريد کالاهاي ايراني پيدا مي‌کنند در نتيجه توليد کننده داخلي ضد انگيزه نمي‌شود و روز به روز حجم صادرات غيرنفتي افزايش مي‌يابد.

وي افزود: بايد گفت صادرات غيرنفتي همراه با ارزش افزوده بالا از جمله سياست‌هايي است که دولت با اتخاذ آن قادر خواهد بود ضمن تثبيت اقتصاد کشور، فرصت‌هاي شغلي مناسب را ايجاد کند. وي ادامه داد: حمايت از اين مولفه‌ يکي از راه‌هاي کاهش وابستگي به اقتصاد نفتي است براين اساس اگر فاکتور مرغوبيت در کالاهاي صادراتي لحاظ شود بازار جهاني را در آينده حفظ خواهيم کرد.

وکيلي در پايان تصريح کرد: يادآوري اين نکته ضروري است که اين برنامه پيش‌نياز سياست‌هاي کلي "اقتصاد مقاومتي" است که به تعبير مقام معظم رهبري الگويي الهام‌بخش از نظام اقتصادي اسلام را عينيت مي‌بخشد و زمينه و فرصت مناسب را براي نقش آفريني مردم و فعالان اقتصادي در تحقق حماسه اقتصادي فراهم مي‌کند.

خانم بيدختي جوان سمناني که در رشته اقتصاد تحصيل کرده هم گفت: دولت بايد با تاکيد بر اقتصاد مقاومتي زمينه رشد و توسعه صادرات غيرنفتي را فراهم اورد و اين امر با حمايت ويژه از توليدات داخلي، توجه به صنعت گردشگري و غيره محقق خواهد شد.

وي ادامه داد: تحقق اهداف اقتصاد مقاومتي به عنوان يک راهبرد مهم امروز مورد توجه تمام مسئولان است و در اين مسير بايد با هدف جلوگيري از خام فروشي و نيز کاهش وابستگي به درآمدهاي نفتي به دنبال تسهيل زمينه براي رونق بخشي به صادرات محصولات نهائي بود.

بيدختي تصريح کرد: به عنوان مثال در همين استان کوچک خودمان سمنان پتانسيل‌هاي گردشگري بسياري وجود دارد که از منظر مسئولان غايب مانده همچون آبگرم که در شهر سمنان بدون توجه مسئولين رها شده در حالي که در سرعين اردبيل درآمدي هنگفت از قبل آن کسب مي‌شود.

وي ادامه داد: متاسفانه امروزه مسئولين به دنبال راه‌حل‌هاي ساده و آسان براي دست يابي به منابع مالي هستند و از انجام اقدامات جديد خودداري مي‌کنند.

هم‌استاني ديگري که کارشناس مالي يک شرکت خصوصي است هم با اشاره به نقش حائز اهميت صادرات محصولات غيرنفتي در تقويت بنيه اقتصادي کشور، اظهار داشت: بايد در مسيري حرکت کنيم که توانايي و انسجام اقتصادي ما وابسته به نوع رفتار کشورهاي ديگر نباشد، بلکه به ميزاني از توانمندي نائل شويم که سرنوشت اقتصاد کشور و آينده جامعه را با اتکاي به توانمندي‌هاي دروني به سمت و سوي رونق و پيشرفت سوق دهيم که قطعا در چنين شرايطي، تغيير رفتارها، رويکردها و برخي از دسايس پشت پرده کشورها و جريان‌هاي معاند، قدرت مانور چنداني براي تنگنا قرار دادن ايران نخواهند داشت.

محسني افزود:لازمه اين امر توجه به توليد داخلي، ارتقاي کيفي محصولات، بازاريابي هوشمندانه، تلاش مضاعف و مستمرِ رايزنان اقتصادي در آن سوي مرزها و رفع قوانين دست و پاگير و بروکراسي پيچيده اداري است.

وي در ادامه با اشاره به لزوم توسعه برد صادراتي ايران به ديگر قاره‌هاي جهان هم گفت:اگرچه صادرات ايران صرفا به قاره آسيا خلاصه نمي‌شود، اما با نگاهي به عمده‌ترين وارد کنندگان از ايران، به اين موضوع پي مي‌بريم که سهم قاره آسيا بيش از ديگر نقاط جهان است و مي‌طلبد با اتخاذ تدابير ويژه و موثر، زمينه و بستر توسعه صادرات به ديگر کشورها در اقصي نقاط جهان، به نحو شايسته و مطلوب‌تري فراهم شود.

فخرايي دانش آموخته رشته اقتصاد با اشاره به لزوم تامين و لحاظ کردن مولفه‌هاي لازم براي دستيابي به توفيقات هر چه بيشتر در عرصه صادراتي ايران به ديگر کشورها گفت:در جهاني که رقابت‌هاي تجاري و اقتصادي بسيار تنگاتنگ و جدي پيگيري مي‌شود،عقب ماندن از اين روند و سير شتابان مي‌تواند نتايج جبران ناپذيري را به همراه داشته باشد.

وي گفت: براي حصول نتيجه، رفع برخي موانع، بهبود مبادلات و مراودات بانکي و رفع برخي از پيچيدگي‌هاي بانکي و نقش آفريني مثبت و سازنده رايزنان اقتصادي، ديپلمات‌ها و وزارت امور خارجه در کنار ديگر دستگاه‌هاي ذيربط، حائز اهميت به شمار مي‌رود.

وي در ادامه گفت: توجه به نقش تاثير‌گذار بسته بندي مناسب کالاها و محصولات به عنوان يکي از عوامل موثر در جلب نظر مشتريان و بازار مصرف ديگر کشورها و همچنين شناخت دقيق از ذائقه اقتصادي اقوام و ملل ديگر و تسلط و اشراف بر بازاريابي حرفه‌اي مي‌توان در حوزه صادراتي گام‌هاي سازنده‌تري را برداشت و قطعا در چنين شرايطي قادر خواهيم بود در عرصه تحقق سياست‌هاي اقتصاد مقاومتي نيز به توفيقات برجسته‌تري نائل شويم.

موسوي پژوهشگر هم‌استاني هم گفت: متاسفانه کشور ما تاکنون نتوانسه آنطور که بايد و شايد در زمينه صادرات غيرنفتي موفق عمل کند و همين امر موجب شده تا در اين حوزه نسبت به ساير کشورها عقب بمانيم.

وي خاطر نشان کرد: البته يکي از مسايل تاثير‌گذار برصادرات ايران مقاومت خريدار خارجي در برابر خريد کالاي ايراني است. متاسفانه هجمه‌ها و تبليغ‌هايي سويي که درآن سوي مرزها عليه کالاي ايراني مي‌شود موجب کاهش رغبت خريدار خارجي مي‌شود. اما اگر در فروشگاهي در يک قفسه کالاي ايراني؛ آلماني يا حتي جنس درجه يک و دو چيني وجود داشته باشد خريدار ترجيح مي‌دهد کالاي اروپايي يا کالاي ايراني را خريداري کند.

وي ادامه داد: صادرات غيرنفتي يكي از فعاليت‌هاي مهم در جامعه ايران است كه با عواملي همچون كيفيت روابط بين‌الملل و چگونگي آن، كالاهاي صادراتي و مزيت آنها و ميزان شناخت و بهره‌وري از بازاريابي تخصصي و نوين به منظور معرفي محصول‌هاي كشور به ديگران، ارتباط مستقيم و نزديك دارد.

خابوري دانش آموخته رشته مديرت گردشگري هم توسعه صادرات غيرنفتي را مورد تاکيد قرار داد و تصريح کرد: صادرت غيرنفتي تنها صدور کالا براي ايجاد درآمد نيست بلکه بايد در همه زمينه‌ها براي رشد اقتصادي تلاش کرد.

وي افزود: براي نمونه يكي از عوامل درآمدزا براي كشور، توسعه گردشگري است، اما بايد به اين امر توجه داشت كه گردشگري تنها داشتن جاذبه نيست، بلكه گردشگري علاوه بر داشتن اين مولفه، بايد در بخش‌هاي مختلف مربوط به اين صنعت به تقويت، بازسازي و نوآوري بپردازد، همچنين چگونگي جذب گردشگر نيز مهم محسوب مي‌شود كه خود اين امر به فعاليت‌هاي بسيار حرفه‌اي در حوزه بازاريابي و سرمايه‌گذاري در زيرساخت‌هاي گردشگري كشور نياز دارد.

وي ادامه داد: صنعت گردشگري، صادرات مواد معدني و فرآورده‌هاي پتروشيمي از راهكارهاي مهم دستيابي به اقتصاد مقاومتي به شمار مي‌روند كه بايد مورد توجه قرار بگيرد.

خابوري افزود: صنعت گردشگري در توسعه اقتصادي و سياسي، گسترش فرهنگ صلح و همكاري بين المللي نقش بي‌بديلي يافته است.

صادقي دانشجوي رشته اقتصاد هم در مورد موضوع گزارش ما گفت: به نظر مي‌رسد كه جامعه ايران در زمينه صادرات غيرنفتي نيازمند يك تحول اساسي و اصولي در ابعاد گوناگون است.

وي افزود: فضاسازي مناسب براي صادرات غيرنفتي، مديريت حرفه‌اي شناخت بازارهاي جهاني، فعاليت‌هاي بازاريابي حرفه‌اي و حفظ روابط مناسب با كشورهاي خارجي از جمله اموري به شمار مي‌رود كه در قالب يك نظام بايد به آنها توجه شود، در غير اين صورت فعاليت‌هاي غيرنفتي را با شعار نمي‌توان پيگيري كرد و انتظار موفقيت در اين زمينه داشت.

وي زمينه مناسب براي صادارت غيرنفتي را بسيار مهم ارزيابي کرد و افزود: آغازگر آن بايد شناخت نيازها و انتظارها و خواسته‌اي بازار هدف باشد. از اين رو بايد بيان داشت كه بدون تعريف كردن بازار هدف و بدون شناخت نياز و خواسته‌هاي اين بازارها و ارتباط حرفه‌اي با آنها، هرگونه سرمايه‌گذاري كه صورت بگيرد، يك نوع سرمايه‌گذاري مبهم و بدون آينده است.

صادقي تصريح کرد: يكي از بخش‌هايي كه مي‌تواند براي توسعه فعاليت‌هاي غيرنفتي انگيزه داشته باشد، بخش خصوصي است، اما بايد اين بخش حرفه‌اي باشد، نه آنكه به صرف داشتن سرمايه، وارد بازار شود. بخش خصوصي حرفه‌اي معتقد به فعاليت حرفه‌اي است و شناخت كافي از بازارها و توليدهاي به روز و آمادگي براي رقابت با انواع گروه‌ها در بازارهاي مختلف دارد.

خانم خدايي هم نقش بخش خصوصي را در توسعه صادرات غيرنفتي مهم خواند و گفت: صادرات موضوع مهمي براي کشور است و هيچ ترديدي در آن نيست. راه برون‌رفت از اقتصاد تک‌پايه و وابستگي به نفت و درآمدهاي ناشي از فروش نفت را فقط در توسعه صادرات غيرنفتي مي‌توان ديد.

وي گفت: متاسفانه به دلايل مختلف سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي در ايران محدود است و نمي‌توان به طور جدي روي آن حساب كرد و به همين دليل كشور بايد فضاسازي براي حضور بخش خصوصي در داخل را انجام دهد و در ديپلماسي اقتصادي ارتباط شايسته‌اي با سازمان‌هاي بين المللي اقتصادي داشته باشد و بتواند مواردي همچون تسخير بازارها، جذب سرمايه‌گذاري خارجي و استفاده از فرصت‌هاي اقتصادي ايرانيان ساكن خارج از كشور را مورد استفاده قرار دهد. وي تاکيد کرد: حمايت از صادرات غيرنفتي امري مهم و ضروري است، چراکه بدون حمايت، صادرات غيرنفتي امکان‌پذير نيست و در واقع توسعه صادارت غيرنفتي کليد توسعه اقتصادي هر کشور محسوب مي‌شود.

مصطفي مزجي هم گفت: براي توسعه صادرات غيرنفتي درابتدا بايد فضاي کسب‌وکار و توليد را مدنظر داشت چراکه توليد داخل و صادرات در امتداد يکديگر هستند.

وي گفت: درفضايي که کسب‌وکار شرايط مناسبي ندارد و توليدکننده توان توليد محصولات رقابتي در بازار جهاني را نداشته باشد، نمي‌توان نسبت به نتيجه بخش بودن برنامه‌هاي رشد صادرات خوشب‌ين بود.

مزجي تصريح کرد: توسعه صادرات غيرنفتي به‌عنوان يکي از گلوگاه‌هاي اقتصاد ايران بايد از دو وجه داخلي و هموار شدن مسيرهايي که به بازارهاي بين‌المللي وصل مي‌شود، مورد توجه قرارگيرد.

وي گفت: براي آنکه بازار صادراتي متنوع و عميقي وجود داشته باشد، نخست بايد موانع سد راه رونق توليد از ميان برداشته شود. صادرات يکي از حلقه‌هاي زنجيري است که در آن توليد و سياست‌هاي اقتصادي دولت هم نقش مهمي دارد و ضعيف بودن هر حلقه ضعف کل زنجيره را به‌دنبال دارد.

وي ادامه داد: زماني مي‌توان از توانايي‌هاي داخل براي عرضه محصولات ايراني درعرصه بين المللي استفاده کرد که توان رقابت با حريفان خارجي را داشته باشيم و بتوانيم استانداردها را ارتقا دهيم.

وي در پايان گفت: بنابراين صادرات کالاي ايراني زماني مي‌تواند رو به رشد باشد که از لحاظ کيفيت و قيمت قابل رقابت با کالاهاي مشابه خود در بازارهاي فرامرزي باشد.

سلماز عرب عامري