تاریخ 1396/03/29 - سایت های دیگر ارتباط با ما درخواست اشتراکآرشیوشناسنامهصفحه اصلی
نسخه شماره 4508 برو جستجو جستجوی پیشرفته  



 انتقال آب درياچه‌ي خزر، تنها راه برون رفتاز معضل کم آبي استان 
نويسنده : روح‌اله ساعدي

آب، تنها ماده‌ي خام طبيعي است که هيچ جانشيني ندارد و از آنجا که کشور ايران و استان سمنان در منطقه‌اي خشک، بياباني و نيمه بياباني قرار دارد، قطره قطره آب يک نعمت است که اگر به درستي استفاده نشود، فقدان آب و کمبود اين ماده‌ي حياتي، جبران ناپذير است. هر چند که بارها در رسانه‌هاي مختلف و از جمله اين روزنامه به دفعات از تبعات کم آبي در استان گفته شده و تاييد گرديده که تنها راه برون رفت از بحران کم آبي در استان، اجراي طرح‌هاي بلند مدت همچون انتقال بخشي از آب درياچه‌ي خزر به فلات مرکزي ايران است اما باز هم در آستانه‌ي شروع فصل گرما و بعد از برگزاري انتخابات جهت تحقق وعده بزرگ انتقال آب از سوي دولتمردان کابينه‌ي يازدهم به ناچار به اين مقوله در اين مقال مي‌پردازيم بنا به اظهارات کارشناسان و متخصصين صنعت آب و برق کشور قيمت تمام شده‌ي هر ليتر آب در کشور رقمي بيش از 1300 تومان است و اينک در آستانه‌ي قرن بيست و يکم، آب نه همان مقام و اهميتي را دارد که در قرن بيستم داشت، بلکه برخلاف نفت که پايان پذير است آب به صورت کالايي با ارزش درآمده که ثروت ملت‌ها به ويژه در مناطق خشک و کم باران را تعيين و تامين مي‌کند و بسياري از صاحبنظران قرن آينده را قرن جنگ برسر آب مي‌دانند!

لذا چگونگي حل مشکل آب در هر کشور، نشان دهنده‌ي روند درايت اين مديران و برنامه‌ريزان، تصميم‌سازان – تصميم‌گيران آن جامعه است، بخشي از درايت اين مديران و برنامه ريزان جهت تامين آب يک جامعه، در گرو اجراي طرح‌هاي زود بازده مثل حفر چاه طرح‌هاي ميان مدت مثل احداث سد و مخزن و در نهايت اجراي طرح‌هاي دراز مدت مثل انتقال حوزه‌ي آب از يک نقطه به نقطه‌ي ديگر است. در استان سمنان در تمام اين سال‌ها طرح‌هايي اجرا شده است ولي به دليل عدم مديريت صحيح و بهينه در مصرف آب و کمبود منابع آبي و ميزان اندک باران و... جواب‌دهي مطلوب را به همراه نداشته است و موضوع کمبود آب يکي از جدي‌ترين چالش‌هاي اين استان کويري است. اخيرا نيز شنيده شده که قرار است به عنوان مثال براي تامين آب مرکز استان چاه‌هاي آبي در اطراف شهر سمنان حفر گردد و اجراي طرح‌هايي چون احداث سد چاشم و فينسک در دستور کار قرار دارد.

بايد گفت که در جامعه‌ي ما استفاده از تجارب و کارهاي گذشتگان هنوز فرهنگ مسلط جامعه نشده است و با تغيير دولت‌ها، برنامه‌هاي عمراني نيز دچار سردرگمي و تغيير مي‌شوند، تجربه نشان داده براي استان کم آبي چون سمنان، احداث سد و حفر چاه جوابگوي تامين آب مردم در دراز مدت نيست وتنها راه حل مشکل کم آبي و رفع موانع توسعه و رشد اين استان، اجراي طرح‌هاي بلند مدت آبي مثل انتقال بخشي از آب درياچه‌ي خزر به استان سمنان است که متاسفانه در دولت يازدهم، به بن بست معضلات و مشکلات زيست محيطي و تنش‌هاي اجتماعي و سياسي مواجه شد. هرچند که در حال حاضر کشورهاي در حال توسعه در کنترل منابع آبي و ايجاد سدها و مخازن از يکديگر پيشي مي‌گيرند اما اين اقدام سدسازي در کشور ما ايران تجربه‌ي ناخوشايندي را به دنبال داشته و معدود سدهاي اين استان، مثل سد شهيد شاهچراغي در دامغان حال و روز مطلوبي را ندارد.

در رابطه با طرح انتقال آب درياچه خزر به استان سمنان، بايد گفت گروهي که خود را حاميان محيط زيست مي‌خوانند و صرفا توسعه و پيشرفت کشور و هر جامعه‌اي را در گرو فعاليت‌ها و پروژه‌هاي منطقه‌اي و سازه‌اي مي‌دانند به شدت با اجراي اين طرح مخالفت کرده اند و در اين ميان همراهي برخي مسئولين و مردم شمال کشور را نيز گرفته‌اند.

در دو سال اخير فرياد مخالفت و دشمني با اجراي اين طرح را سر داده و با مصاحبه‌هاي يک جانبه در کانال‌هاي تلويزيوني و انتشار مطالب غيرکارشناسي در رسانه‌ها و فضاي مجازي تا آنجا پيش رفته‌اند که از شکل‌گيري مافياي انتقال آب در کشور خبر مي‌دهند. اما غافل از اين نکته که اين سرزمين با تمام منابع خدادادي آن متعلق به همه‌ي مردم است. در شرايطي که هنوز بخش قابل توجهي از روان آب‌هاي منطقه‌ي شمال و درياي خزر از دسترس خارج شده و به کشورهاي همسايه يا به دريا مي‌ريزد و بخشي ديگر از اين روان‌آب‌ها در موقع سيلابي، شهرهاي اطراف درياي خزر را در خود غرق مي‌سازد و به تاسيسات شهري آسيب مي‌رساند و حتي جان مردم بي نوا را مي‌گيرد، چگونه عده‌اي دايه‌ي مهربان از مادر شده‌اند و به دليل برخي مسايل زيست محيطي که قابل حل و رفع است حاضرند که مردم يک استان که بخشي از آن را همشهريان خود آنها تشکيل مي‌دهد از نعمت آب محروم کنند و مانع رشد و توسعه‌ي يک شهر و استان شوند؟ آيا بهتر نيست دوستداران محيط زيست که به دنبال مافياي خود ساخته‌ي انتقال آب درياچه‌ي خزر هستند کمي بينديشند و براي به وجود آوردن زيست بومي سالم و قابل تحمل براي شهروندان کشور، مدارک، مستندات و نظرات کارشناسان و متخصصين اهل فن را در مورد اجراي اين طرح بخوانند و با عدد و رقم پا به ميان بگذارند. متاسفانه امروزه همه علاقه دارند که کلي گويي کنند، چون کلي گفتن نياز به انديشه و فکر کردن ندارد. فکر و انديشه مجال پرواز به تخيل و رويا را نمي‌دهد، واقعيت را مي‌بيند و براي چاره چويي از معضل زيست محيطي ايجاد شده، فرافکني نکرده و در رفع آن مي‌کوشد.

سخن پاياني اين که تنها راه نجات فلات کويري ايران و در راس آن استان ما سمنان از بحران کم‌آبي و رفع موانع توسعه و آباداني به نظر نگارنده، انتقال آب درياچه‌ي خزر به اين استان کويري است و در جهت تحقق اين هدف سطح انتظارات مردم استان از دولت تدبير و اميد به ويژه در کابينه‌ي دوازدهم و از فرزند برومند اين استان رئيس جمهور منتخب مردم بيشتر و فزوني‌تر شده است.